تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) وَ لْيَخْشَ الَّذِينَ لَوْ تَرَکُوا مِنْ خَلْفِهِمْ ذُرِّيَّةً ضِعافاً خافُوا عَلَيْهِمْ فَلْيَتَّقُوا اللَّهَ وَ لْيَقُولُوا قَوْلاً سَدِيداً «9» وَ لْيَخْشَ الَّذِينَ لَوْ تَرَکُوا مِنْ خَلْفِهِمْ‌: و البته بايد بترسند آنانکه بگذارند بعد از مرگ خود، ذُرِّيَّةً ضِعافاً خافُوا عَلَيْهِمْ‌: فرزندان ضعيف عاجز که بترسند بر ايشان فقر و بينوائى و ضايع شدن را، يعنى ورثه بايد با ضعفاء اقارب و يتيمان و مسکينان که در مجلس قسمت ترکه حاضرند، مراسم شفقت و مرحمت مرعى دارند. و تفکر کنند که اگر ايشان را اولاد خرد و عاجز باشد، و بعد از فوت آنها به چنان مجلسى درآيند، حرمان آنها جايز است يا نه؟ عقل به عدم جواز آن‌ تفسير اثنا عشرى، ج‌2، ص: 362 حکم خواهد کرد. پس آنچه به خود روا نداريد، نسبت به ديگران نيز جايز ندانيد. يا امر است به اوصياء به اينکه بترسيد در امر يتامى، و در حق ايشان به فعلى اقدام نمائيد که خواهيد آن را بعد از وفات شما، به ذرارى شما مرعى دارند: فَلْيَتَّقُوا اللَّهَ‌: پس بايد که البته بترسند از عذاب خداى تعالى، وَ لْيَقُولُوا قَوْلًا سَدِيداً: و بايد که بگوئيد اى حاضران مجلس قسمت، سخنى راست و درست، يعنى عذر جميل و وعده نيکو. در اين کلام امر ايشان است به تقوى که غايت خشيت است، بعد از امر به خشيت، به جهت مراعات مبدء و منتهى، چه اول بدون ثانى نفع نمى‌دهد. و بعد امر فرموده که با ايتام مکالمه کنيد، مانند مکالمه با اولاد خود به شفقت و حسن ادب. و يا امر متوجه است به مريض که صدّ و منع خود نمايد از اسراف در وصيت و تضييع ورثه و تذکره توبه و کلمه شهادت. يا امر است به حضار قسمت که يتامى را عذر جميل و وعده حسن دهند. يا موصين قائل به وصيتى نشوند که مؤدى باشد به مجاوزت ثلث و تضييع ورثه، زيرا که حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم نهى فرموده از وصيت به اکثر ثلث. و در حينى که «سعد» مى‌خواست زياده از ثلث، وصيت کند، فرمود: ثلث مال بسيار است، پس اکتفا به آن نما. و هر آينه گذاشتن تو ورثه را به صفت توانگرى، بهتر است از آنکه واگذارى به فقر و فاقه که دست گدائى به مردمان دراز کنند. «1» بعد از آن نهى نمايد از خوردن مال يتيمان بدون وجه معروف به جهت عجز و ضعف و غفلت آنها، و مى‌فرمايد: