«هدى»، حيوان بىنشانى است که براى قربانى در حج هديه مىشود، و «قلائد» حيواناتى هستند که پيش از مراسم حج، با آويختن چيزى به گردن آنها يا داغ زدن، علامتدار مىشوند تا در مناسک حج، قربانى شوند.
خداوند در ابتداى اين آيه، احترام به همه شعائر را واجب و هتک حرمت آنها را حرام کرده است؛ ولى در ميان شعائر، چند مورد را به خصوص ذکر کرده است از جمله ماههاى: رجب، ذيقعده، ذيحجّه و محرّم که جنگ در آنها حرام است و ماه ذيحجّه که حج در آن انجام مىشود، هَدْى که قربانى بىنشان است و قلائد که قربانى نشاندار است.
در سال ششم هجرى، مسلمانان با پيمودن هشتاد فرسخ راه از مدينه به مکّه آمده بودند تا حج بگذارند؛ ولى کافران مانع شدند و صلح حديبيه پيش آمد. اکنون که مکّه فتح شده، نبايد دست به تجاوز بزنند. «صَدُّوکُمْ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ»
اگر تحصيل علم يک «بِرّ» است، زمينههاى آن چون: تأمين مدرسه، کتاب، کتابخانه، آزمايشگاه، وسيله نقليّه، استاد و ... همه «تعاون بر بِرّ» است.
هميارى در نيکى و پاکى
در آيهى 177 سورهى بقره، مواردى از «برّ» را بيان کرده است: «لکِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ وَ الْمَلائِکَةِ وَ الْکِتابِ وَ النَّبِيِّينَ وَ آتَى الْمالَ عَلى حُبِّهِ ذَوِي الْقُرْبى وَ الْيَتامى وَ ... وَ أُولئِکَ هُمُ الْمُتَّقُونَ» برّ، ايمان به خدا و قيامت و فرشتگان و کتاب آسمانى و انبيا و رسيدگى
جلد 2 - صفحه 232
به محرومان جامعه و پايبندى به قراردادها و صبر در کارهاست.
در روايات بسيارى به تعاون بر نيکىها ويارى رساندن به مظلومان ومحرومان، سفارش شده واز کمک ويارى به ستمگران نهى شده است و ما در اينجا چند حديث را براى تبرّک ذکر مىکنيم:
* امام صادق عليه السلام فرمود: «هر کس براى يارى رساندن به ديگران گامى بردارد، پاداش مجاهد و رزمنده را دارد». «1»
* «تا زمانى که انسان در فکر يارى رساندن به مردم است، خداوند او را يارى مىکند». «2»
* «يارى کردن مسلمان، از يک ماه روزهى مستحبّى واعتکاف بهتر است». «3»
* «هر کس ظالمى را يارى کند، خودش نيز ظالم است». «4»
* «حتّى در ساختن مسجد، ظالم را يارى نکنيد». «5»