تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ اذْکُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْکُمْ وَ مِيثاقَهُ الَّذِي واثَقَکُمْ بِهِ إِذْ قُلْتُمْ سَمِعْنا وَ أَطَعْنا وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ «7»
چون وضو و غسل متضمن مثوبات جليله است که از اعظم نعماى او سبحانه مىباشد، از اين جهت در عقب آن مىفرمايد:
وَ اذْکُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْکُمْ: و ياد کنيد نعمت خداى را که انعام فرموده است بر شما به اسلام و احکام و شرايع آن، تا تذکر نمايد شما را به منعم حقيقى و ترغيب شما کند در شکرگزارى ذات اقدس الهى. وَ مِيثاقَهُ الَّذِي واثَقَکُمْ بِهِ: و ياد کنيد پيمان و عهد او را که بسته است شما را به آن، يعنى ميثاقى که در ليلة العقبه با حضرت رسالت صلى اللّه عليه و آله بستيد و سمعا و طاعة بيعت نموديد در عسر و يسر و منشط و مکره. إِذْ قُلْتُمْ سَمِعْنا وَ أَطَعْنا: زمانى که گفتيد شنيديم قول تو را و اطاعت نموديم امر تو را؛ در اين ميثاق اقوالى است: 1- مراد انصارند. 2- نزد ابن عباس، مراد يهود و نصارى هستند و مراد به ميثاق، اخذ عهد در تورات و انجيل با ايمان و تصديق نبوت پيغمبر آخر الزمان 3- مراد دلائل عقليه و شرعيه است که خداوند آن را براى تمام مکلفين نصب فرموده تا بشناسند او را و از شواهد و آيات آفاقيه و انفسيه معرفت حاصل کنند 4- در مجمع از امام محمّد باقر عليه السّلام مروى است که مراد به ميثاق عهدى است که پيغمبر صلى اللّه عليه و آله از امت گرفت در حجة الوداع به ولايت امير المؤمنين عليه السّلام و بر تحريم خمر و بر کيفيت وضو «1». وَ اتَّقُوا اللَّهَ: و بترسيد از خدا در فراموشى نعمت و شکستن بيعت. إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ: بدرستى که خداى تعالى دانا است به آنچه در سينهها مخفى است، پس شما را بر آن
«1» مجمع البيان، جلد 2 صفحه 168.
تفسير اثنا عشرى، ج3، ص: 33
مجازات خواهد داد، فضلا عن جليات الاعمال.