تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
بَراءَةٌ مِنَ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ إِلَى الَّذِينَ عاهَدْتُمْ مِنَ الْمُشْرِکِينَ «1»
و چون حق تعالى ختم سوره انفال نمود به ايجاب برائت از کفار، افتتاح اين سوره فرمود به آنکه حق تعالى و رسول او برى و بيزارند از مشرکان بقوله:
بَراءَةٌ مِنَ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ: اين بيزارى و برائت است از خداى تعالى و رسول او، يعنى انقطاع عصمت و رفع امان و خروج از عهودات خدا و رسول او. منهج: «2» تعليق برائت به خدا و رسول و تعليق معاهده به مسلمانان، به جهت آنست که تا دلالت کند بر وجوب نقض عهد مشرکان اگرچه صادر شده به اذن خدا و رسول، برىاند از اين معاهده به سبب نقض مشرکان عهد را. إِلَى الَّذِينَ عاهَدْتُمْ مِنَ الْمُشْرِکِينَ: 1- به سوى کسانى که عهد نموديد با ايشان از مشرکين به جهت نقض عهد آنها. و چون مشرکين خلاف شروط عهد نمودند، لذا وفاى به عهد واجب نبود بر مسلمين.
«1» مجمع البيان ج 3 ص 2.
«2» منهج ج 4 ص 228.
ج5، ص 11
در مجمع: «1» 2- آنکه عهد مشروط بود، بقاء آن به رفع الهى به وحى و يا چون نقض عهد از مشرکين صادر شد، خداوند امر فرمود مسلمانان را به نقض عهد. 3- آنکه مؤجل بود تا مدت معين و مدت سر آمد. و روايت وارد شده که پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم شرط فرموده بود آنچه ذکر شد. 4- به روايتى «2» مشرکين نقض عهد نمودند و حق تعالى مسلمانان را امر کرد به نقض عهد بر ناکثين و امهال کفار تا چهار ماه به سير و عدم تعرض؛ و فرمود: