اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
فَإِذَا انسَلَخ‌َ الأَشهُرُ الحُرُم‌ُ فَاقتُلُوا المُشرِکِين‌َ حَيث‌ُ وَجَدتُمُوهُم وَ خُذُوهُم وَ احصُرُوهُم وَ اقعُدُوا لَهُم کُل‌َّ مَرصَدٍ فَإِن تابُوا وَ أَقامُوا الصَّلاةَ وَ آتَوُا الزَّکاةَ فَخَلُّوا سَبِيلَهُم إِن‌َّ اللّه‌َ غَفُورٌ رَحِيم‌ٌ «5»
پس زماني که تمام شد و خارج شد ماههاي حرام پس بکشيد مشرکين را هر کجا که دست آورديد و بگيريد آنها را و حبس کنيد و تمام راهها را بر آنها ببنديد که راه فرار نداشته باشند پس اگر توبه کردند و داخل اسلام شدند و بوظائف اسلامي عمل کردند از اقامه صلوة و ايتاء زکاة پس آنها را رها کنيد محققا خداوند از تقصيرات آنها ميگذرد و مورد تفضلات خود قرار ميدهد.
فَإِذَا انسَلَخ‌َ الأَشهُرُ الحُرُم‌ُ انسلاخ خروج از شيئي و تماميت آنست و لذا يوم سي‌ام را سلخ ميگويند يعني ماه تمام مقابل ناقص که سي کم گويند و رخت کن حمام را مسلخ گويند و همچنين خروج حية از جلد، و در آيه شريفه (و آية لَهُم‌ُ اللَّيل‌ُ نَسلَخ‌ُ مِنه‌ُ النَّهارَ) يس آيه 37، در موقعي که تمام ضوء نهار برود و نيز ميفرمايد وَ اتل‌ُ عَلَيهِم نَبَأَ الَّذِي آتَيناه‌ُ آياتِنا فَانسَلَخ‌َ مِنها اعراف آيه 74، خروج از دين در حق بلعم باعورا، و انسلاخ اشهر حرم بتماميت آنها و بيرون رفتن از آنها است و آنها چهار ماه است: رجب و ذي القعده و ذي الحجة و محرم
جلد 8 - صفحه 178
که در رجب براي عمره مفرده و در آن سه ماه براي حج است که قتال با مشرکين در اينکه چهار ماه حرام است چنانچه قتال با آنها در داخل حرم نيز مطلقا حرام است مگر آنکه کفار و مشرکين و معاندين در اينکه چهار ماه يا در داخل حرم ابتداء بقتال کنند دفع آنها لازم است و از اينکه باب است قتال با حضرت سيّد الشهداء عليه السلام در محرم و در قرآن مجيد ميفرمايد يَسئَلُونَک‌َ عَن‌ِ الشَّهرِ الحَرام‌ِ قِتال‌ٍ فِيه‌ِ قُل قِتال‌ٌ فِيه‌ِ کَبِيرٌ الاية بقره آيه 214، شرحش گذشت در مجلد دوم صفحه 411، و نيز ميفرمايد وَ لا تُقاتِلُوهُم عِندَ المَسجِدِ الحَرام‌ِ حَتّي يُقاتِلُوکُم فِيه‌ِ فَإِن قاتَلُوکُم فَاقتُلُوهُم الاية بقره آيه 187، شرحش گذشت رجوع کنيد.
فَاقتُلُوا المُشرِکِين‌َ حَيث‌ُ وَجَدتُمُوهُم بمجرد رؤيت هلال صفر يا شعبان هر کجا آنها را يافتيد بقتل رسانيد و اينکه حکم مخصوص بمشرکين است اما اهل کتاب اگر بشرائط ذمّه و اداء جزيه حاضر شدند مصون و محفوظ هستند.
وَ خُذُوهُم که آنها را اسير کنيد و بغلامي و کنيزي خود درآوريد مگر آنکه اداء فديه کنند وَ احصُرُوهُم حصار ديوار دور شهر يا مرکزي است، محصور کسي را گويند که راه نجات نداشته باشد يعني اطراف آنها را داشته باشيد باصطلاح آنها را محاصره کنيد که بدست شما يا کشته شوند يا اسير شوند و آنها را استرقاق کنيد يا فدا بگيريد و رها کنيد.
وَ اقعُدُوا لَهُم کُل‌َّ مَرصَدٍ مرصد کمين‌گاه است يا حدود شهر و مملکت و طرق که فرار نکنند و از سيطره شما خارج نشوند تمام طرق را بر آنها ببنديد فقط يک طريق بر آنها باز است فَإِن تابُوا توبه از شرک و اذيت بمسلمين اگر تائب شدند و بشرف اسلام مشرف شدند وَ أَقامُوا الصَّلاةَ پنج وقت نماز را مراعات نمودند وَ آتَوُا الزَّکاةَ که باموال آنها تعلق گرفته اينکه دو رکن اعظم اسلامي را عمل کردند فَخَلُّوا سَبِيلَهُم ديگر متعرض آنها نباشيد زيرا
(الاسلام يجب‌ّ
جلد 8 - صفحه 179
ما قبله)
إِن‌َّ اللّه‌َ غَفُورٌ از تمام تجاوزات و جنايات و تعديات آنها گذشت ميکند رحيم مشمول رحمت واسعه الهي ميشوند دنيا از اينکه بليات و آخرت از عقوبات نجات پيدا ميکنند.