اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ إِن أَحَدٌ مِن‌َ المُشرِکِين‌َ استَجارَک‌َ فَأَجِره‌ُ حَتّي يَسمَع‌َ کَلام‌َ اللّه‌ِ ثُم‌َّ أَبلِغه‌ُ مَأمَنَه‌ُ ذلِک‌َ بِأَنَّهُم قَوم‌ٌ لا يَعلَمُون‌َ «6»
و اگر احدي از مشرکين از شما طلب امان کرد و پناه آورد او را پناه ده که ميخواهد بيايد و ادلّه حقانيت اسلام را درک کند و آيات شريفه قرآن را استماع کند اگر حق براي او کشف شد ايمان آورد و اگر حق را درک نکرد از روي جهالت نه عناد و عصبيت او را بمأمن خود و قبيله خود برسانيد زيرا اينها نميدانند وَ إِن أَحَدٌ مِن‌َ المُشرِکِين‌َ استَجارَک‌َ فَأَجِره‌ُ از اينکه جمله استفاده ميشود که مشرکين و کفار دو دسته‌اند يک دسته کساني که از روي عناد و عصبيت با اينکه حقايق را درک کرده‌اند ايمان نميآورند اينها قابل هدايت نيستند و عضو فاسد جامعه هستند اينها محکوم بحکم آيه قبل هستند که بايد با آنها مقاتله کرد و دستگير کرد و اسير نمود و استرقاق کرد. و يک دسته کساني هستند که جاهل بمعارف الهيه هستند و قابل هدايت هستند و در مقام تحقيق حقايق هستند اينها را بايد امان داد و براي آنها بيان نمود و ارشاد کرد و اگر هم حقايق را دست نياوردند بمأمن خود رسانيد چنانچه در قانون طب‌ّ هم همين است اگر عضوي فاسد شد اگر قابل معالجه هست بايد علاج کرد و اگر بر فرض علاج هم نشد لکن سرايت بباقي اعضاء ندارد مثلا دست فلج شد يا شل شد، چشم نابينا شد، گوش کر شد، زبان لال شد بحال خود بايد گذارد و اگر فساد او مسري است بايد قطع نمود حَتّي يَسمَع‌َ کَلام‌َ اللّه‌ِ چون قرآن مجيد اعظم معجزات و اوضح ادلّه
جلد 8 - صفحه 180
بر حقانيت دين اسلام است و بهترين راه است براي هدايت إِن‌َّ هذَا القُرآن‌َ يَهدِي لِلَّتِي هِي‌َ أَقوَم‌ُ اسري آيه 9، لذا بايد بکلام الهي آنها را گوشزد نمود بخصوص اهل حجاز که زودتر درک ميکنند.
ثُم‌َّ أَبلِغه‌ُ مَأمَنَه‌ُ که خيانت و غدر و فريب نباشد کانّه امانت است بايد رد کرد از غير فرق بين برّ و فاجر چنانچه صريح اخبار است ذلِک‌َ بِأَنَّهُم قَوم‌ٌ لا يَعلَمُون‌َ از اينکه جمله استفاده ميتوان کرد که مشرکين و کفار دو دسته هستند يک دسته کساني هستند که قابل هدايت نيستند و لو بر آنها هزار معجزه و دليل اقامه کني دست از شرک و کفر و عناد و عصبيت و کبر و نخوت خود بر نميدارند و لو حق بر آنها مثل آفتاب روشن شود جَحَدُوا بِها وَ استَيقَنَتها أَنفُسُهُم نمل آيه 14، اينها يا بايد ببلاء آسماني هلاک شوند مثل امم سابقه يا بضرب شمشير و اسيري دچار گردند. و يک دسته از روي جهالت و ندانسته‌گي و مسامحه و تقليد آباء خود بشرک و کفر باقي مانده‌اند اينها را تا حدّ امکان بايد هدايت کرد اگر هدايت نشدند با آنها مقاتله نمود