اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
کَيف‌َ يَکُون‌ُ لِلمُشرِکِين‌َ عَهدٌ عِندَ اللّه‌ِ وَ عِندَ رَسُولِه‌ِ إِلاَّ الَّذِين‌َ عاهَدتُم عِندَ المَسجِدِ الحَرام‌ِ فَمَا استَقامُوا لَکُم فَاستَقِيمُوا لَهُم إِن‌َّ اللّه‌َ يُحِب‌ُّ المُتَّقِين‌َ «7»
چگونه از براي مشرکين عهدي است نزد خداوند و نزد رسول خدا مگر کساني که با شما معاهده کردند نزد مسجد الحرام پس مادامي که برپا ميدارند عهد خود را شما هم بر پا بداريد عهد آنها را محققا خداوند دوست ميدارد متقين را کَيف‌َ يَکُون‌ُ لِلمُشرِکِين‌َ عَهدٌ عِندَ اللّه‌ِ وَ عِندَ رَسُولِه‌ِ کيف از باب تعجب است يعني چگونه ميشود مشرکيني که اعدا عدوّ رسول و مسلمين هستند که ميفرمايد
جلد 8 - صفحه 181
لَتَجِدَن‌َّ أَشَدَّ النّاس‌ِ عَداوَةً لِلَّذِين‌َ آمَنُوا اليَهُودَ وَ الَّذِين‌َ أَشرَکُوا الاية مائده آيه 85، بعهد خود وفاء کنند و نقض عهد نکنند يا ظاهرا يا باطنا و ديگران را وادار نکنند بر عداوت و مبارزه با مؤمنين لکن بر خدا و رسول مخفي نيست نقض عهد آنها و بايد با آنها مقاتله نمود البته باطل هيچ موقعي با حق موافقت ندارد نور با ظلمت، شرک و کفر با ايمان فقط إِلَّا الَّذِين‌َ عاهَدتُم عِندَ المَسجِدِ الحَرام‌ِ که اينها تا زمان نزول آيه نقض عهد از آنها نشده نه علنا و نه خفاء فَمَا استَقامُوا لَکُم تا مادامي که خلافي از آنها سر نزده شما هم فَاستَقِيمُوا لَهُم متعرض آنها نباشيد خداوند دوست دارد إِن‌َّ اللّه‌َ يُحِب‌ُّ المُتَّقِين‌َ کساني که وفاء بعهد کنند و نقض عهد نکنند و اينکه وفاء بعهد يکي از اخلاق بزرگ عقلايي است که تمام عقلاء مدح ميکنند و نقض عهد را مذموم ميدانند و يکي از صفات بارزه مؤمنين در قرآن مجيد شمرده شده وَ الَّذِين‌َ هُم لِأَماناتِهِم وَ عَهدِهِم راعُون‌َ مؤمنون آيه 8، و الاخبار الواردة في الکافي و جامع السعادات في هذا الباب کثيرة جدا