تفسیر روان جاوید

تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى) إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ يَهْدِيهِمْ رَبُّهُمْ بِإِيمانِهِمْ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهِمُ الْأَنْهارُ فِي جَنَّاتِ النَّعِيمِ «9» دَعْواهُمْ فِيها سُبْحانَکَ اللَّهُمَّ وَ تَحِيَّتُهُمْ فِيها سَلامٌ وَ آخِرُ دَعْواهُمْ أَنِ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ «10» ترجمه‌ همانا آنانکه ايمان آوردند و کردند کارهاى شايسته را هدايت مينمايد جلد 3 صفحه 7 ايشان را پروردگارشان بسبب ايمانشان جارى ميشود از کنار ايشان نهرها در باغهاى پر نعمت‌ ذکرشان در آن سبحانک اللّهم است و درودشان در آن سلام عليکم است و آخر دعاى ايشان آنستکه الحمد للّه ربّ العالمين. تفسير ايمان سبب استقامت در طريق وصول به جنّت و اعمال صالحه است و آن هدايت الهى است که شامل نفوس مستعدّه ميشود و بنابراين حرف با در بايمانهم سببيّه است و محتمل است باء مقابله باشد يعنى خداوند در مقابل ايمانشان هدايت ميکند آنها را ببهشت در هر حال الى الجنّة مقدّر است و در منهج روايت نموده که چهار نهر که از شير و شراب و شربت و آب است در يک موضع رود و با يکديگر آميخته نشوند و مراد از تحت در اين آيه و ساير آيات زير نيست بلکه مراد کنار و پيش پا است نهايت آنکه در لسان عرب اينطور تعبير ميشود و مقصود تفوّق و استيلاء آنها بر نهرها است و مراد از دعوى دعا و ذکر است ميگويند اللّهم انّا نسبّحک تسبيحا چنانچه در صافى است و گفته‌اند اين براى عبادت نيست چون آنجا تکليفى نيست بلکه براى آنستکه از ذکر خدا لذّت ميبرند و بعضى گفته‌اند هر مطلوبى که داشته باشند ميگويند سبحانک اللّهم فورا حاضر ميشود و بعد از رفع حاجت ميگويند الحمد للّه ربّ العالمين فورا مرتفع ميگردد پس تسبيح در بهشت بمنزله تسميه است در دنيا و درود و تحيّت و تعارف آنها با يکديگر و خدا و ملائکه با آنها بجمله سلام عليک و سلام عليکم است که بشارت بسلامت از آلام دنيا و عذاب آخرت و وصول بدار سلام و سلم و مسالمت است و در خاتمه هر کلام و مرام ميگويند الحمد للّه ربّ العالمين و عيّاشى از امام صادق ع نقل نموده که سؤال شد از آنحضرت از تسبيح فرمود نامى از نامهاى خدا است و دعواى اهل بهشت است و جمله تجرى من تحتهم الانهار خبر بعد از خبر است و بنظر حقير اضافه جنّات به نعيم براى افاده مبالغه در نعمت است.