تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
وَ لَوْ يُعَجِّلُ اللَّهُ لِلنَّاسِ الشَّرَّ اسْتِعْجالَهُمْ بِالْخَيْرِ لَقُضِيَ إِلَيْهِمْ أَجَلُهُمْ فَنَذَرُ الَّذِينَ لا يَرْجُونَ لِقاءَنا فِي طُغْيانِهِمْ يَعْمَهُونَ «11»
ترجمه
و اگر تعجيل ميکرد خدا براى مردم ببدى مانند تعجيل آنها به خوبى هر آينه رسانده شده بود بآنها اجلشان پس واميگذاريم آنانرا که اميد ندارند ملاقات ما را در زياده رويشان که حيران بوده باشند.
جلد 3 صفحه 8
تفسير
پارهاى از مردم که صبر بر ناملائمات ندارند در موقع عسرت و شدّت در باره خود نفرين ميکنند و بعضى از فرط عناد و لجاج طلب عذاب مينمايند و خداوند بمقتضاى رحمت واسعه خود اين ادعيه را اجابت نميفرمايد و تعجيل در شرّ نمينمايد چنانچه تعجيل در خير مينمايد وقتى که از او طلب خير نمايند و اگر تعجيل ميفرمود در اجابت اين قبيل أدعية مرده بودند و بهلاکت رسيده بودند ولى موافق با مصلحت نبود زيرا اگر منشأ اين دعا کم صبرى باشد استحقاق عقوبت نيست و اگر کفر و عناد باشد صلاح در آنستکه به اين باقى باشند تا استحقاقشان کامل شود يا مرتدع گردند و تائب شوند و شايد از نسل آنها صلحاء بوجود آيند در هر حال چندى بايد بحال حيرت و ضلالت و سرکشى و طغيان باقى بمانند و در خاتمه بپاداش اعمال و عقائد فاسده خودشان برسند و اينکه بجاى تعجيل خداوند بخير تعجيل آنها ذکر شده است گفتهاند براى اشاره بسرعت اجابت است که گويا آن دو يک امرند در صورتى که مصلحت باشد و بنابراين تقدير کلام استعجاله لهم ميباشد و مصدر بعد از حذف فاعل اضافه بمفعول شده است.