اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ يَعبُدُون‌َ مِن دُون‌ِ اللّه‌ِ ما لا يَضُرُّهُم وَ لا يَنفَعُهُم وَ يَقُولُون‌َ هؤُلاءِ شُفَعاؤُنا عِندَ اللّه‌ِ قُل أَ تُنَبِّئُون‌َ اللّه‌َ بِما لا يَعلَم‌ُ فِي السَّماوات‌ِ وَ لا فِي الأَرض‌ِ سُبحانَه‌ُ وَ تَعالي عَمّا يُشرِکُون‌َ «18»
و عبادت ميکنند از غير خدا اصنام و غير اصنام را چيزهايي که نه ميتوانند ضرري بآنها برسانند و نه نفعي بآنها ببخشند و ميگويند که اينکه اصنام شفيعان ما هستند نزد خدا که هر معصيتي بکنيم گذشت ميکند بآنها بفرما آيا خدا را خبر ميدهيد بچيزي که خدا نميداند در آسمانها و نه در زمين يعني وجود ندارد زيرا اگر وجود داشت البته خدا ميدانست منزه است و متعالي است از آنچه شرک ميآورند وَ يَعبُدُون‌َ مِن دُون‌ِ اللّه‌ِ ما لا يَضُرُّهُم وَ لا يَنفَعُهُم تعبير بما فرمود که شامل ذوي العقول و غير ذوي العقول از حيوانات و نباتات و جمادات شود از عبادت ملائکه و جن و انس و گاو و گوساله و اشجار و شمس و ستاره‌ها و آتش و اصنام شود که هيچکدام آنها بقدر خردلي نه ضرري و نه نفعي براي اينها ندارند.
وَ يَقُولُون‌َ هؤُلاءِ شُفَعاؤُنا عِندَ اللّه‌ِ و اينها را وسائط فيض ميدانند که از خدا ميگيرند و بما ميرسانند خلق ميکنند، رزق ميدهند، گناه مي‌بخشند، بلاء دفع ميکنند، نعمت افاضه ميکنند، ما را بمقام قرب الهي ميرسانند.
قُل أَ تُنَبِّئُون‌َ اللّه‌َ بِما لا يَعلَم‌ُ فِي السَّماوات‌ِ وَ لا فِي الأَرض‌ِ در باب صفات ذاتيه کماليه حق تبارک و تعالي که عين ذات است و صفت زائده نيست گفتيم دو قسم است صفات محضه و ذات اضافه، محضه طرف لازم ندارد مثل حي‌ّ، حق، وجوب وجود قديم و امثال اينها. و ذات اضافه آنکه متعلق لازم دارد علم معلوم ميخواهد زيرا امر ربطي است بين عالم و معلوم، قدرت بين قادر و مقدور، بصير بين مبصر بالکسر و مبصر بالفتح و هکذا، و چون معلوم وجود ندارد اطلاق علم بر او نميشود از اينکه جهت ميفرمايد بِما لا يَعلَم‌ُ چون شريک از براي او نيست و محال است
جلد 9 - صفحه 364
فِي السَّماوات‌ِ وَ لا فِي الأَرض‌ِ لذا فرمود لا يعلم و بتعبير ديگر ميداند که نيست پس علم بعدم دارد نه علم بوجود.
سُبحانَه‌ُ وَ تَعالي خداوند منزه و مبرّاء است از شرک زيرا ذات مقدسش صرف الوجود است و در مقابل وجود عدم و ماهيت است و ماهيت هم نيست (الماهية من حيث هي هي ليست الا هي و الماهية من حيث هي ان يکون ليس و لها من علّتها ان يکون ايس) عَمّا يُشرِکُون‌َ زيرا شرک ما به الامتياز و ما به الاشتراک لازم دارد و موجب ترکيب و احتياج و نقص و عيب ميشود.