اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
هُوَ الَّذِي يُسَيِّرُکُم فِي البَرِّ وَ البَحرِ حَتّي إِذا کُنتُم فِي الفُلک‌ِ وَ جَرَين‌َ بِهِم بِرِيح‌ٍ طَيِّبَةٍ وَ فَرِحُوا بِها جاءَتها رِيح‌ٌ عاصِف‌ٌ وَ جاءَهُم‌ُ المَوج‌ُ مِن کُل‌ِّ مَکان‌ٍ وَ ظَنُّوا أَنَّهُم أُحِيطَ بِهِم دَعَوُا اللّه‌َ مُخلِصِين‌َ لَه‌ُ الدِّين‌َ لَئِن أَنجَيتَنا مِن هذِه‌ِ لَنَکُونَن‌َّ مِن‌َ الشّاکِرِين‌َ «22»
خداوند آن خدايي است که شما را سير و گردش ميدهد در بيابانها و درياها تا اينکه زماني که در کشتي باشيد بيايد آنها را بباد موافق با کمال سرعت و
جلد 9 - صفحه 368
فرحناک ميشوند باد مخالف وزيدن ميگيرد و امواج دريا از هر طرفي برخواسته ميشود و کشتي چهار موجه ميشود بطوري که اطمينان بهلاکت و غرق پيدا ميکنند خدا را ميخوانند با کمال خلوص و عقيده خالص که اگر ما را از اينکه هلاکت نجات بخشيد ما البته از شکرگزاران ميشويم.
هُوَ الَّذِي يُسَيِّرُکُم مرجع ضمير اللّه است سير حرکت و مسافرت است از مرکزي بمرکزي و از براي سير دو طريق است يکي خاکي که روي خشکي سير ميکنند و يکي آبي که بتوسط کشتي روي دريا حرکت ميکنند و اينکه دو وسيله را خداوند براي بندگان مقرر فرموده و امروزه تفضل بالاتر فرموده سير هوايي هم فراهم نموده فِي البَرِّ وَ البَحرِ برّ شامل سير زميني و هوايي و بحر دريايي ميشود حَتّي إِذا کُنتُم فِي الفُلک‌ِ جاي‌گير شدند در کشتي وَ جَرَين‌َ بِهِم بِرِيح‌ٍ طَيِّبَةٍ ريح طيب باد موافق ملايم که براحتي کشتي حرکت ميکند وَ فَرِحُوا بِها باين باد موافق دل گرم ميشوند و خوشنود و خرم ميگردند.
جاءَتها رِيح‌ٌ عاصِف‌ٌ باد تندي وزيدن ميگيرد و کشتي منقلب ميشود وَ جاءَهُم‌ُ المَوج‌ُ مِن کُل‌ِّ مَکان‌ٍ يعني از هر چهار طرف که ميگويند چهار موجه ميشود و نزديک ميشود که کشتي غرق شود و اهلش هلاک شوند بياد خدا ميافتند وَ ظَنُّوا أَنَّهُم أُحِيطَ بِهِم گمان ميکنند که الآن آب آنها را احاطه ميکند دَعَوُا اللّه‌َ مُخلِصِين‌َ لَه‌ُ الدِّين‌َ خدا را از روي خلوص ميخوانند و متدين بدين حق ميشوند و ميگويند لَئِن أَنجَيتَنا مِن هذِه‌ِ لَنَکُونَن‌َّ مِن‌َ الشّاکِرِين‌َ اطاعت ميکنيم و دست از مخالفت بر ميداريم و شکرگزار ميشويم، و اينکه موضوع اختصاص بدريا و کشتي ندارد انسان در هر بلائي گرفتار شد توجه پيدا ميکند بلکه نذورات و معاهداتي با خدا دارد لکن همين که نجات يافت بکلي فراموش ميکند.
369