تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ الَّذِينَ کَسَبُوا السَّيِّئاتِ جَزاءُ سَيِّئَةٍ بِمِثْلِها وَ تَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌ ما لَهُمْ مِنَ اللَّهِ مِنْ عاصِمٍ کَأَنَّما أُغْشِيَتْ وُجُوهُهُمْ قِطَعاً مِنَ اللَّيْلِ مُظْلِماً أُولئِکَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فِيها خالِدُونَ «27»
بعد از آن بيان حال عاصين و مخالفين را فرمايد:
وَ الَّذِينَ کَسَبُوا السَّيِّئاتِ: و آن کسانى که کسب کردند و مرتکب شدند کارهاى ناشايسته و اعمال شنيعه را و اقدام نمودند بر گناهان، چهار امر براى آنها پيش آيد:
امر اول- جَزاءُ سَيِّئَةٍ بِمِثْلِها: جزاى هر گناهى به مثل آن، يعنى پاداش يابند بقدرى که مستحقند به اعمالشان بدون زيادتى و کمى، زيرا زيادتى بر قدر
«1» «خد» يعنى گونه.
ج5، ص 300
استحقاق عقاب، ظلم است؛ به خلاف زيادتى در ثواب که تفضل باشد؛ پس مراد به مثل، مقدار مستحق است بدون زياده و نقصان. و بر وفق عدل مجازات يابند و ذره مثقالى ظلم بر آنها نشود.
امر دوم: وَ تَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌ: و ملحق شود ايشان را خوارى و ذلت، زيرا عقاب ملازم با اهانت و اذلال است.
امر سوم: ما لَهُمْ مِنَ اللَّهِ مِنْ عاصِمٍ: نيست براى ايشان از جانب خداى تعالى هيچ پناه دهنده و باز دارنده‌اى که نگهدارد عذاب الهى را از ايشان.
تنبيه- آيه شريفه آگاهى است به آنکه حافظ و دافعى غير از ذات احديت الهى نيست نه در دنيا و نه در آخرت، زيرا قضاء سبحانى محيط است به جميع کائنات، و قدرت الهى نافذ است به تمام محدثات، الّا آنکه غالب مخالفين و معاندين حق در دنيا مشغول به انجام مقاصد خود و طباع عاصيه هم با آنها موافق و مساعد، و هيچ توجّه ندارند که اگر ضررى به آنها روى آورد، در عالم وجود دادرس و نگهدارنده‌اى از بلايا غير از حق تعالى نخواهد بود، لکن در آخرت تمامى اقرار کنند که عاصم از عذاب جز ذات الهى نيست.
امر چهارم: کَأَنَّما أُغْشِيَتْ وُجُوهُهُمْ: روى آنها سياه شود به حدى که گويا فرا گرفته و پوشيده صورتهاى ايشان را. قِطَعاً مِنَ اللَّيْلِ مُظْلِماً: قطعه‌اى از شب تاريک به جهت شدت سياهى و تاريکى. بعد از آن خاتمه امرشان را فرمايد: أُولئِکَ أَصْحابُ النَّارِ: آن گروه سرکش نافرمان، ملازم آتش جهنمند.
هُمْ فِيها خالِدُونَ: ايشان در آن آتش دائم و جاويد باشند که خلاصى و موتى براى آنها نخواهد بود.
على بن ابراهيم «1» به روايت ابى الجارود از حضرت باقر عليه السّلام در اين آيه شريفه فرمود: هؤلاء اهل البدع و الشّبهات و الشّهوات يسوّد اللّه وجوههم يوم القيمة و يلبسهم الذلّ و الصّغار و يقول اللّه اولئک اصحاب النّارهم فيها خالدون.
يعنى: اين جماعت اهل بدعتها و شبهات و شهواتند، سياه گرداند حق تعالى
«1»- تفسير قمى ج 1 ص 311.
ج5، ص 301
صورتشان را، پس اندازند ايشان را به جهنم. خداى تعالى فرمايد: سياهى آنها به حدى است که گويا پوشانيده روى‌هاى آنها را قطعه‌اى از شب تاريک، سياه گرداند حق تعالى صورتشان را روز قيامت و بپوشاند ايشان را لباس ذلت و حقارت، و مى‌فرمايد آن گروه ملازم آتش و مخلد باشند در آن.