اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قُل أَ رَأَيتُم ما أَنزَل‌َ اللّه‌ُ لَکُم مِن رِزق‌ٍ فَجَعَلتُم مِنه‌ُ حَراماً وَ حَلالاً قُل آللّه‌ُ أَذِن‌َ لَکُم أَم عَلَي اللّه‌ِ تَفتَرُون‌َ (59)
بفرما آيا مي‌بينيد آنچه را که خدا نازل فرمود از براي شما از رزق پس قرار داديد از آن رزق حرامي و حلالي بگو آيا خدا بشما اذن داده يا بر خدا افتراء ميزنيد.
اينکه آيه اشاره بآياتي است که دلالت دارد بر اينکه مشرکين بعض مأکولات را حلال ميدانند و بعضي را حرام که در سوره انعام آيه 139 و 140 و 141 شرحش مفصلا گذشت وَ قالُوا هذِه‌ِ أَنعام‌ٌ وَ حَرث‌ٌ حِجرٌ لا يَطعَمُها إِلّا مَن نَشاءُ بِزَعمِهِم وَ أَنعام‌ٌ حُرِّمَت ظُهُورُها وَ أَنعام‌ٌ لا يَذکُرُون‌َ اسم‌َ اللّه‌ِ عَلَيهَا افتِراءً عَلَيه‌ِ سَيَجزِيهِم بِما کانُوا يَفتَرُون‌َ وَ قالُوا ما فِي بُطُون‌ِ هذِه‌ِ الأَنعام‌ِ خالِصَةٌ لِذُکُورِنا وَ مُحَرَّم‌ٌ عَلي أَزواجِنا وَ إِن يَکُن مَيتَةً فَهُم فِيه‌ِ شُرَکاءُ سَيَجزِيهِم وَصفَهُم إِنَّه‌ُ حَکِيم‌ٌ عَلِيم‌ٌ قَد خَسِرَ الَّذِين‌َ قَتَلُوا أَولادَهُم سَفَهاً بِغَيرِ عِلم‌ٍ وَ حَرَّمُوا ما رَزَقَهُم‌ُ اللّه‌ُ افتِراءً عَلَي اللّه‌ِ قَد ضَلُّوا وَ ما کانُوا مُهتَدِين‌َ مراجعه فرمائيد.
قُل أَ رَأَيتُم يعني چه تصور ميکنيد و خيال مينمائيد ما أَنزَل‌َ اللّه‌ُ چيزهايي که خداوند نازل ميفرمايد لَکُم مِن رِزق‌ٍ تعبير بنزول از جهت اينست که رزق بنده‌گان را از عالم بالا نزول ميفرمايد که تعبير بسماء شده در آيه شريفه وَ فِي السَّماءِ رِزقُکُم وَ ما تُوعَدُون‌َ ذاريات آيه 22، و سماء از ماده سموّ است بمعني علوّ.
فَجَعَلتُم مِنه‌ُ حَراماً وَ حَلالًا که در آيه مذکوره در انعام و حرث بيان فرموده که بعضي را حرام ميدانند و بعضي را حلال و بعضي را بر ذکور حلال و بر اناث حرام قُل آللّه‌ُ أَذِن‌َ لَکُم مدرکي و دليلي بر آن داريد کدام پيغمبري بشما خبر داده يا وحيي بشما شده يا عقل حکم ميکند بر طبق آن هيچگونه مدرکي
جلد 9 - صفحه 413
نداريد فقط مجرد تقليد آباء و هواي نفس و خيال‌بافي است.
أَم عَلَي اللّه‌ِ تَفتَرُون‌َ البته افتراء بر خدا است زيرا اولا کذب آن هم در دين چه گناه بزرگي است، و ثانيا بدعت است که خود موجب کفر است و ثالثا کذب بر خدا است که افتراء است.