سوره یونس، آیه ۵۹ · جزء ۱۱ · صفحه ۲۱۵
قُلْ أَرَأَيْتُم مَّا أَنزَلَ اللَّهُ لَكُم مِّن رِّزْقٍ فَجَعَلْتُم مِّنْهُ حَرَامًا وَحَلَالًا قُلْ آللَّهُ أَذِنَ لَكُمْ أَمْ عَلَى اللَّهِ تَفْتَرُونَ
بگو: «آیا روزیهایی را که خداوند بر شما نازل کرده دیدهاید، که بعضی از آن را حلال، و بعضی را حرام نمودهاید؟!» بگو: «آیا خداوند به شما اجازه داده، یا بر خدا افترا می بندید (و از پیش خود، حلال و حرام میکنید؟!)»
معنی کلمات و عبارات
«أَرَأَیْتُمْ»: به من بگوئید. «ما»: چیزی را. مفعول (أَنزَلَ) است. «أنْزَلَ»: مراد از نازل کردن در اینجا آفریدن و ایجادکردن است (نگا: اعراف / ، حدید / ). «فَجَعَلْتُم مِّنْهُ حَلالاً وَّ حَرَاماً»: (نگا: مائده / انعام / و . «آللهُ»: آیا خدا. مرکّب از همزه استفهام و واژه مبارک (أَللهُ) است.
نزول
سال ۱۶ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۹ رویداد)
- جنگ خندق (احزاب)مرتبط با نزول
۵ هجرت · مدینه - کشته شدن ابورافع
16 بعثت · خیبر - واقعه الرجیع
16 بعثت · الرجیع - نبرد حمراءالاسد
16 بعثت · حمراءالاسد - فاجعه بئرمعونه
16 بعثت · بئرمعونه - سریه زید به قرده
16 بعثت · قرده - سریه قطن
16 بعثت · قطن - اخراج بنینضیر از مدینه
16 بعثت · مدینه - پیمانهای خویشاوندی برای تحکیم روابط قبایل
16 بعثت · مدینه
نکات آیه
۱ - رزق انسان، داده خداوند و نازل شده از جانب اوست. «قل أرءیتم ما أنزل اللّه لکم من رزق»
۲ - بهره مند شدن انسانها، هدف و فلسفه نزول رزق و روزى از جانب خداوند است. «ما أنزل اللّه لکم من رزق»
۳ - اصل اولى در تمامى رزقها، اباحه و حلیت است. «ما أنزل اللّه لکم من رزق فجعلتم منه حراماً و حللا»
۴ - هیچ کس، بى اذن خداوند حق تحریم رزق او، بر خود یا بر دیگران را ندارد. «قل أرءیتم ما أنزل اللّه لکم من رزق فجعلتم منه حراماً و حللا»
۵ - خداوند، مشرکان را - که از پیش خود و بى اذن او، بخشى از رزق حلال را بر خود حرام کرده بودند - مورد ملامت و سرزنش قرار داد. «قل أرءیتم ما أنزل اللّه ... فجعلتم منه حراماً و حللا قل ءاللّه أذن لکم»
۶ - حرام کردن حلال خدا بى اذن او، افترا و بدعت است. «فجعلتم منه حراماً ... قل ءاللّه أذن لکم أم على اللّه تفترون»
۷ - تشریع و قانونگذارى، از شؤون ویژه خداوند است. «فجعلتم منه حراماً و حللا قل ءاللّه أذن لکم أم على اللّه تفترون»
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۴۶–۷۰ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۵۷–۷۰ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۵۷–۷۴ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۵۹ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۵۹ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۵۹ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۵۹ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۵۹ - تفسیر روان جاوید
آیات ۵۹–۶۱ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۵۹
موضوعات
دستهبندی موضوعی
تحریم روزیسرزنش مشرکان بدعتگذارفلسفه روزیمشرکان و تحریم حلالاصل اباحهنزول روزیموارد بدعتموارد افترا به خدااستفاده از روزیاصل حلیتحرمت بدعتقواعد فقهیتحریم حلالروزی انسان هاتشریع احکاممنشأ روزیرازقیت خدامحرماتسرزنشهای خدااختصاصات خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۱)
- عدم اجازه خداوند به مشرکان در تقسیم ارزاق به حلال و حرام، حجّت پیامبر(صلی الله علیه واله) بر افترایی بودن ان
- تقسیمبندی ادّعاهای خصم و توجّه دادن او به نادرستی هریک از انها، شیوهای در احتجاج بر ضدّ منکران حق+۲ آیه
- دعوت از عقل و وجدان برای داوری، با طرح پرسش، از شیوههای احتجاج+۱ آیه
- حلال و حرام کردن ارزاق بدون اذن خدا، امری افتراامیز
- تحریم خودسرانه روزیهای الهی از سوی مشرکان، افترای انان به خداوند+۱ آیه
- تحریم حلال، از مصادیق افترا بر خداوند+۷ آیه
- دعوت پیامبر(صلی الله علیه واله) به اقامه دلیل از مشرکان در تحریمها و عدم تحریم، در جهت تربیت عقلانی انان+۴ آیه
- استفاده از پرسش برای ایجاد ذهنیت مساعد جهت تفهیم حقیقت به مخاطب، از روشهای تربیت عقلانی قران+۷ آیه
- تعلیم روش احتجاج به محمّد(صلی الله علیه واله) از سوی خداوند+۴ آیه
- انحصار تشریع و قانونگذاری به خداوند+۳ آیه
- اِسناد حرمت اشیا به خداوند، نیازمند دلیل علماور+۵ آیه
- اِسناد بیدلیل حرمت اشیا به خداوند، افترا به خدا+۵ آیه
- فقط خداوند، دارای حق تشریع حرمت+۵ آیه
- حکم خداوند، منشا حرمت+۵ آیه
- خداوند، تشریع کننده احکام و تکالیف+۴ آیه
- تنها خداوند، دارای حق قانونگذاری و بی اعتبار بودن هرگونه تشریعی از ناحیه غیر او+۳ آیه
- ممنوعیّت احتجاج، بدون اگاهی و از روی جهل+۶ آیه
- حرمت افترا به خدا+۸ آیه
- جواز استفاده از روزیهای خدادادی+۷ آیه
- تحریم حلال، از مصادیق افترا بر خدا+۷ آیه
- سرزنش مشرکان از سوی خداوند، به سبب تحریم روزیهای حلال بر خود
- حلّیّت، اصل اوّلی، در بهره برداری از روزیهای خدادادی+۳ آیه
- حق تشریع و قانونگذاری، تنها از انِ خدا+۵ آیه
- بهره مند شدن انسان، هدف نزول رزق و روزی از جانب خدا
- لزوم شکرگزاری به درگاه الهی، هنگام استفاده از رزق+۵ آیه
- سرزنش از مشرکان، به علت حرام و حلال کردن رزقها، بدون اذن خدا
- لزوم اجتناب از تحریم هرگونه رزق الهی، بدون اذن الهی+۳ آیه
- تحریم خودسرانه رزق الهی، افترا به خداوند+۱ آیه
- سرزنش کافران مکه، به علت حرام و حلال کردن رزقها بدون اذن خدا
- مشرکان، مورد سرزنش الهی، به علت حلال و حرام کردن رزق خود، بدون اجازه
- در اقلیّت بودن سپاسگزاران و شاکران رزق+۱ آیه
- در اکثریّت بودن ناسپاسان رزق خدا+۱ آیه
- خداوند، فراهم اورنده رزق و روزی انسانها+۹ آیه
- خداوند، فرو فرستاننده رزق برای انسانها از اسمان
- مجاز بودن مشرکان، در تشریع و حلال و حرام کردن رزقها و خوراکیها، مورد پرسش انکارامیز و توبیخی خدا
- پرسش انکاری محمّد(صلی الله علیه واله) از بدعت گذاران، درباره مستند تحریم یا حلال دانستن بعضی غذاها و روزیها
- سؤال نکوهشی محمد(صلی الله علیه واله) از مشرکان، درباره افترا به خدا و تشریع در حرام و حلال روزیها از پیش خود
- مجاز بودن مشرکان در تشریع و حلال و حرام کردن رزقها و خوراکیها، مورد پرسش انکارامیز و توبیخی خداوند
- پیامبر(صلی الله علیه واله) مامور سؤال انکاری از کافران، درباره اذن خدا به انان برای بدعتگذاری در حلال و حرام کردن روزیهایش
- سؤال نکوهشی محمّد(صلی الله علیه واله) از مشرکان، درباره افترا به خدا و تشریع در حرام و حلال از پیش خود
- سرزنش خدا از مشرکان، به سبب تحریم برخی روزیهای حلال
- میسّر بودن شناخت رازقیّت خدا، برای انسانها+۲ آیه
- فتوا دادن بدون علم، حرام و از مصادیق افترا بر خدا+۵ آیه
- عدم اجازه خداوند به مشرکان، در تقسیم ارزاق به حلال و حرام، حجّت پیامبر صلی الله علیه و اله بر افترایی بودن ان
- تعلیم روش احتجاج به پیامبراکرم صلی الله علیه و اله، از جانب خداوند+۳ آیه
- استفاده پیامبر صلی الله علیه و اله از سؤال و جواب در القا و تبلیغ تعالیم خود+۲ آیه
- پرسش پیامبر صلی الله علیه و اله از بدعتگذاران، درمورد مستند حکمشان، درباره روزی خداوند
- پیامبر صلی الله علیه و اله مامور سؤال از مشرکان، همراه با توبیخ انان درباره علّت حلّیّت و حرمت بعضی اشیا از ناحیه انان
- پیامبر صلی الله علیه و اله مامور احتجاج با مشرکان+۴ آیه
- پرسش نکوهشی محمد صلی الله علیه و اله از مشرکان درباره افترا به خدا و بدعتگذاری در تحریم و حلال کردن روزیها
- تامین رزق و روزی مردم، نعمتی الهی بر ایشان+۵ آیه