اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
لَهُم‌ُ البُشري فِي الحَياةِ الدُّنيا وَ فِي الآخِرَةِ لا تَبدِيل‌َ لِکَلِمات‌ِ اللّه‌ِ ذلِک‌َ هُوَ الفَوزُ العَظِيم‌ُ (64)
از براي اينکه اولياء خدا که مؤمن متقي هستند بشارتي است در زندگاني دنيا و در آخرت تغييرپذير نيست از براي کلمات الهي اينکه بشارت او فوز عظيم است اختلاف زيادي بين مفسرين در اينکه دو بشارت است و اخبار زيادي هم از پيغمبر صلّي اللّه عليه و آله و سلّم و هم از ائمه عليهم السلام وارد شده که در مجمع و برهان و کافي و غير اينها نقل شده که بشارت در دنيا رؤياي صادقه است که مؤمنين در خواب مشاهده ميکنند
جلد 9 - صفحه 419
يا الهاماتيست که از طرف ملائکه بقلوب آنها ميشود يا اجابت دعاهاي آنها و قضاء حوائج آنها يا در موقع احتضار وجود مقدس حضرت رسالت صلّي اللّه عليه و آله و سلّم و امير المؤمنين عليه السّلام باو بشارت ميدهند يا ملائکه جاي او را در بهشت نشان ميدهند و بشارت در آخرت، بشارت در قبر و دري از بهشت بقبر او باز ميشود و همه روز ملائکه براي او تحف بهشتي ميآورند و روز قيامت بشارت بهشت و مغفرت و نجات از اهوال محشر باو ميدهند و ما مکرر گفته‌ايم که اخبار وارده در تفسير بيان مصاديق است منافي با عموم آيه نيست و بشارت بمؤمن متقي در حيات دنيوي منحصر باين مذکورات نيست سرتاسر قرآن مشتمل بر بشارت و انذار است پيغمبر صلّي اللّه عليه و آله و سلّم بشير و نذير است اخبار متجاوز از هزارها در باب اخلاق و عبادات و ذکر مثوبات يک يک آنها و تفضلات خداوند در حق مؤمنين تمام بشارت است و در آخرت در جميع مواقف که در خبر دارد
ان‌ّ للقيمة خمسون موقفا کل موقف مقام الف سنة
پس از تلاوت فرمود فِي يَوم‌ٍ کان‌َ مِقدارُه‌ُ خَمسِين‌َ أَلف‌َ سَنَةٍ معارج آيه 4 ملائکه بمؤمن خبر ميدهند که اينکه اهوال براي تو نيست و با عزّت هر چه تمامتر وارد بهشت ميکنند و در آنجا هم بشارت خلود و رضاي رب باو ميدهند و غير اينها.
لَهُم‌ُ البُشري لام اختصاص است که اينکه بشارت مخصوص اينها است فِي الحَياةِ الدُّنيا که شرحش ذکر شد و في الاخرة بيان شد.
لا تَبدِيل‌َ لِکَلِمات‌ِ اللّه‌ِ در بعض اخبار کلمات اللّه را تفسير بائمه کردند و شاهد بر اينکه تفسير از قرآن آيه شريفه در حق عيسي [ع] وَ کَلِمَتُه‌ُ أَلقاها إِلي مَريَم‌َ نساء آيه 169، و خطاب بمريم [ع] إِن‌َّ اللّه‌َ يُبَشِّرُک‌ِ بِکَلِمَةٍ مِنه‌ُ اسمُه‌ُ المَسِيح‌ُ آل عمران آيه 40، و از اخبار زيارت جامعه در چند موضع و بعضي گفتند مراد وعده بثواب است و بعضي گفتند قول است و لکن چون افعال الهي تکوينا و تشريعا موافق با حکمت و مصلحت است و اشتباه و خطاء آنجا راه ندارد قابل تغيير
جلد 9 - صفحه 420
نيست مگر مصلحت تغيير کند مثل نسخ و بدائيات پس اگر از حتميات باشد و بطور اخبار خبر دهد قابل تغيير نيست ذلِک‌َ هُوَ الفَوزُ العَظِيم‌ُ چه فوزي است بزرگتر از اينکه بشارات در دنيا و آخرت.