آیه ۶۴ سوره یونس

سوره یونس، آیه ۶۴ · جزء ۱۱ · صفحه ۲۱۶

لَهُمُ الْبُشْرَىٰ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَفِي الْآخِرَةِ لَا تَبْدِيلَ لِكَلِمَاتِ اللَّهِ ذَٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ

در زندگی دنیا و در آخرت، شاد (و مسرور) ند؛ وعده‌های الهی تخلّف ناپذیر است! این است آن رستگاری بزرگ!

معنی کلمات و عبارات
«الْبُشْری»: بشارت. مژده. «لَهُمُ الْبُشْرَی»: مژده باد ایشان را (نگا: فرقان / ). بشارت دادن برای ایشان است، در دنیا هنگام مرگ (نگا: فصّلت / و ) و در آخرت در هنگامه رستاخیز (نگا: حدید / ). «کَلِمَاتِ اللهِ»: سخنان خدا. مراد وعده‌هائی است که خداوند به پیغمبران و پیروان ایشان داده است (نگا: انعام / ).
نزول
نکات آیه
۱ - به اولیاى خدا، هم در دنیا و هم در آخرت، بشارت ویژه اى داده خواهد شد که دیگر مؤمنان از آن بى نصیب خواهند بود. «ألا إن أولیاء اللّه ... لهم البشرى فى الحیوة الدنیا و فى الأخرة» تقدیم «لهم» بر «البشرى» مفید حصر است و «ال» در «البشرى» مى تواند براى عهد ذهنى و اشاره به فرد خاصى از بشارت باشد. یعنى آن بشارت ویژه تنها از آن اولیاى خداست. ۲ - بشارتها در دنیا و آخرت، ویژه مؤمنانى است که با رعایت تقواى مستمر الهى، به مقام «ولىّ اللّهى» رسیدند. «ألا إن أولیاء اللّه ... الذین ءامنوا و کانوا یتقون. لهم البشرى فى الحیوة الدنیا و فى الأخرة» برداشت فوق مبتنى بر این است که «ال» در «البشرى» براى استغراق باشد. ۳ - ایمان و تقواپیشگى، زمینه ساز برخوردارى از بشارتهاى دنیوى و اخروى خداوند است. «الذین ءامنوا و کانوا یتقون. لهم البشرى فى الحیوة الدنیا و فى الأخرة» ۴ - بشارتهاى خداوند به مؤمنان متقى، موجب رفع ترس و اندوه آنان است. «ألا إن أولیاء اللّه لا خوف علیهم و لا هم یحزنون. الذین ءامنوا و کانوا یتقون. لهم البشرى فى الحیوة الدنیا و فى الأخرة» جمله «لهم البشرى» مى تواند تعلیل براى جمله «لا خوف علیهم و لا هم یحزنون» باشد ; یعنى، چون اولیاى خدا در دنیا دریافت بشارت مى کنند، خوف و حزن از آنان رخت برمى بندد. ۵ - ترس و اندوه نداشتن اولیاى خدا، بشارتى است از سوى خدا به آنان. «ألا إن أولیاء اللّه لا خوف علیهم و لا هم یحزنون ... لهم البشرى فى الحیوة الدنیا و فى الأخرة» برداشت فوق مبتنى بر این است که «ال» در «البشرى» براى عهد ذکرى و اشاره به جمله «لا خوف علیهم و لا هم یحزنون» باشد. ۶ - کلمات خدا (وعده ها و سنن الهى) بدون تغییر و تخلف ناپذیر است. «لا تبدیل لکلمت اللّه» ۷ - بشارتهاى ویژه به اولیاى خدا در دنیا و آخرت، وعده تخلف ناپذیر الهى «لهم البشرى فى الحیوة الدنیا و فى الأخرة لا تبدیل لکلمت اللّه» ۸ - دستیابى به مقام «ولىّ اللّهى» و دریافت بشارتهاى ویژه در دنیا و آخرت، براى اولیاى خداوند کامیابى بسیار بزرگى است. «ألا إن أولیاء اللّه ... لهم البشرى فى الحیوة الدنیا و فى الأخرة ... ذلک هو الفوز العظیم» ۹ - ایمان و تقواپیشگى، زمینه ساز رسیدن به رستگارى و کامیابى در دنیا و آخرت است. «الذین ءامنوا و کانوا یتقون. لهم البشرى فى الحیوة الدنیا و فى الأخرة ... ذلک هو الفوز العظیم» ۱۰ - بهره مندى و دریافت بشارتهاى الهى در هر دو جهان، رستگارى عظیمى است. «لهم البشرى فى الحیوة الدنیا و فى الأخرة ... ذلک هو الفوز العظیم» برداشت فوق بر این اساس است که جمله «لهم البشرى» براى بیان عاقبت کار اولیاى خدا باشد.
تفسیر (۱۰)
روایات و احادیث

۱۱ - «أتى رسول اللّه (ص) رجل ... فقال: یا رسول اللّه أخبرنى عن قول اللّه عز و جل: «الذین آمنوا و کانوا یتقون لهم البشرى فى الحیوة الدنیا و فى الأخرة» فقال: اما قوله تعالى «لهم البشرى فى الحیوة الدنیا» فهى الرؤیا الحسنة یراها المؤمن فیبشر بها فى دنیاه و اما قول اللّه عز و جل: «و فى الأخرة» فانها بشارة المؤمن عند الموت یبشر بها عند موته ان اللّه قد غفر لک و لمن یحملک إلى قبرک ; [منبع: من لا یحضره الفقیه، ج ۱، ص ۷۹، ح ۱۱ ; نورالثقلین، ج ۲، ص ۳۰۹، ح ۹۵.] مردى خدمت رسول خدا (ص) رسید ... و عرض کرد: اى رسول خدا! مرا آگاه کن از معناى سخن خدا که مى فرماید: «کسانى که ایمان آورده و پرهیزکارى مى کردند، براى آنها بشارتى است در زندگى دنیا و در آخرت». حضرت فرمود: اما بشارت در دنیا، خواب خوبى است که مؤمن مى بیند و به وسیله آن در دنیا بشارت داده مى شود و اما بشارت آخرت، بشارتى است که هنگام مرگ به مؤمن مى رسد که به او گفته مى شود: خداوند تو را و کسانى که جنازه تو را به سوى قبرت حمل مى کنند آمرزید». ۱۲ - ابو حمزه ثمالى گوید: «قلت لأبى جعفر (ع): ما یصنع باحد[نا] عند الموت؟ قال: ... ألا أبشرک یا أبا حمزة فقلت: بلى جعلت فداک، فقال: إذا کان ذالک اتاه رسول اللّه (ص) و على (ع) معه ... فقال له رسول اللّه: ... هلمَّ الینا فما امامک خیر لک ممّا خلّفت ; أمّا ما کنت تخاف فقد أمنته و أمّا ما کنت ترجو فقد هجمت علیه، أیتها الروح أخرجى إلى روح اللّه و رضوانه، فیقول له علىّ (ع) مثل قول رسول اللّه (ص) ثم قال: یا أبا حمزة ألا أخبرک بذلک من کتاب اللّه؟ قوله: «الذین آمنوا و کانوا یتقون لهم البشرى فى الحیوة الدنیا و فى الأخرة ; [منبع: تفسیر عیاشى، ج ۲، ص ۱۲۶، ح ۳۴ ; نورالثقلین، ج ۲، ص ۳۱۳، ح ۱۰۵.] به امام باقر (ع) عرض کردم: هنگام مرگ با افراد [ما] چه مى کنند؟ حضرت فرمود: ... آیا بشارت ندهم تو را اى اباحمزه؟ عرض کردم چرا فداى تو شوم. فرمود: آن گاه که مرگ فرارسد، رسول خدا(ص) در حالى که على (ع) با اوست ... [در کنار محتضر حاضر مى شود. ]پس رسول خدا (ص) مى فرماید: ... بیا به سوى ما آن چه در پیش رو دارى بهتر است براى تو از آنچه برجاى گذاشتى ; اما از آنچه مى ترسیدى امان یافتى و آنچه را امید داشتى بر آن دست یافتى. اى روح! براى رسیدن به راحتى و خشنودى خدا خارج شو. پس على (ع) نیز سخنى مانند سخن رسول خدا (ص) مى گوید. سپس امام باقر (ع) فرمود: اى اباحمزه! آیا تو را به همین مطلب از کتاب خدا خبر ندهم؟ [و آن] سخن خداوند است: «الذین آمنوا و کانوا یتقون لهم البشرى فى الحیوة الدنیا و فى الأخرة».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۵)
  • ارامش و سعادت اخرتی، عاقبت اولیای خدا+۱ آیه
  • بشارت خدا به اولیاءالله در اخرت+۱ آیه
  • ترس و نگرانی نداشتن اولیای الهی در اخرت در اثر بشارت خدا به انان+۱ آیه
  • بشارت در دنیا و اخرت برای مؤمنان با تقوا، کامیابی بزرگ برای انان+۲ آیه
  • برخورداری اولیاءالله از بشارت و رستگاری در اخرت+۱ آیه
  • رستگاری بزرگ از ان پارسایان در دنیا و اخرت+۱ آیه
  • بشارت و رستگاری بزرگ برای مؤمنان در اخرت+۱ آیه
  • ارامش و سعادت اخرتی، عاقبت اولیای خدا+۱ آیه
  • نبود اندوه در دنیا و اخرت برای اولیاءالله، بشارتی ازسوی خداوند به انان+۱ آیه
  • بشارت خداوند به اولیاءالله، در دنیا و اخرت، امری قطعی و تغییرناپذیر+۱ آیه
  • ایمان و تقوا زمینهساز برخورداری اولیاءالله از بشارتهای دنیوی و اخروی+۲ آیه
  • بشارت اخرتی و دنیایی خدا به اولیاءالله، رستگاری بزرگ برای انان+۱ آیه
  • ایمان، زمینهساز برخورداری اولیاءالله از بشارتهای الهی+۲ آیه
  • تقوا، زمینهساز برخورداری اولیاءالله از بشارتهای الهی+۲ آیه
  • رستگاری بزرگ اولیای خدا، در پرتو ایمان و تقوا، فضیلتی برای انان+۲ آیه
  • ایمان، زمینه برخوردارشدن از بشارتهای الهی+۳ آیه
  • ایمان، زمینه رستگاری انسان+۴ آیه
  • بشارتهای خداوند در دنیا و اخرت به مؤمنان پرهیزکار، کامیابی بزرگ+۱ آیه
  • بشارت الهی به مؤمنان پرهیزکار، وعدهای تخلّفناپذیر+۱ آیه
  • بشارت به مؤمنان پرهیزکار در عالم رؤیا (دیدن خوابهای نیک و صادق)+۱ آیه
  • بشارت نجات در اخرت و ورود بر پیامبر(صلی الله علیه واله)در کنار حوض کوثر، برای مؤمنان پرهیزکار+۱ آیه
  • بهرهمندی اولیاءالله، از بشارتهای دنیایی و اخرتی+۱ آیه
  • بشارت امرزش در هنگام مرگ، به مؤمنان پرهیزکار+۱ آیه
  • ایمان، عامل بهرهمندی از بشارتهای الهی+۴ آیه
  • تقوا، عامل بهرهمندی از بشارت الهی+۲ آیه
  • رستگاری اولیای الهی به دریافت بشارتهای خداوند، در هر دو جهان+۲ آیه
  • برخورداری اولیاءالله، از بشارت و رستگاری در دنیا و اخرت+۱ آیه
  • تقوا، موجب برخورداری از پاداش الهی+۴ آیه
  • تقوا، عامل بهرهمندی از بشارتهای الهی+۱ آیه
  • تقواپیشگی، موجب نیل انسان به فلاح و رستگاری+۵ آیه
  • بشارت خداوند به اولیاءاللّه، عامل مصونیّت انان از خوف و هراس در دنیا و اخرت+۱ آیه
  • بشارت خداوند، به اولیای الهی در دنیا+۱ آیه
  • بشارت خداوند به مؤمنان با تقوا در دنیا، کامیابی بزرگ برای انان+۱ آیه
  • ایمان و تقوا، زمینه ساز برخورداری اولیاءاللّه، از بشارتهای دنیایی و اخرتی+۲ آیه
  • برخورداری اولیاءاللّه، از ارامش و بشارت+۱ آیه
  • تقواپیشگان، سزاوار رستگاری+۴ آیه
  • ایمان به خداوند، زمینه ساز رستگاری+۳ آیه
  • تقوا و دوری از گناه، عامل رستگاری انسانها+۵ آیه
  • مصونیّت از حزن و اندوه، از نشانه های رستگاری بزرگ+۲ آیه
  • دریافت بشارتهای الهی، نشانه رستگاری+۵ آیه
  • حتمیّت کلمات اللّه و تبدیل ناپذیری انها+۳ آیه
  • سنّتهای الهی، از مصادیق کلمات اللّه و امری حتمی و تغییرناپذیر+۳ آیه
  • تقوا و دوری از گناه، عامل رستگاری مؤمنان+۲ آیه
  • رستگاری مؤمنان، در اخرت+۱ آیه
  • حقّانیّت وعدههای خدا و تخلّفناپذیری ان+۲ آیه
واژه‌ها