اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
89مَتاع‌ٌ فِي الدُّنيا ثُم‌َّ إِلَينا مَرجِعُهُم ثُم‌َّ نُذِيقُهُم‌ُ العَذاب‌َ الشَّدِيدَ بِما کانُوا يَکفُرُون‌َ (70)
کساني که رستگار نيستند يک زندگاني مختصري در دنيا دارند پس از آن بسوي ما مراجعت ميکنند پس از آن ميچشانيم آنها را عذاب سختي بسبب آنچه که بودند کافر ميشدند.
مَتاع‌ٌ فِي الدُّنيا متاع دنيا همين خورد و خوراک و شهوت‌راني و هواپرستي چيز ديگري نيست و اينکه متاع دنيوي اولا مقرون ببلاهاي زيادي است زيرا احدي نائل بمطلوب خود نميشود و لو هر چه بالا رود (فريدون بملک جهان نيم سير) و دائما در هم‌ّ و غم و زد و خورد است بعلاوه بلاهاي گوناگون که بانسان از اطراف متوجه ميشود و نميداند يک ساعت بعد چه پيشامدي ميشود.
و ثانيا با هزار حسرت و زحمت ميگذارد و ميرود و بزرگان براي دنيا مثلهاي زيادي زده‌اند مثل اينکه چاهي است که انسان را در وسط آن بطنابي بسته نظر ببالا ميکنند دو موش سياه و سفيد دارند نخ نخ اينکه طناب را پاره ميکنند و در ته چاه افعي دهان باز کرده براي بلعيدن آن و در اطراف چاه عسل مخلوط بگل و زنبورهاي زياد باطراف چاه باين عسلها ريخته اينکه انسان با اينکه زنبورها زد و خورد کند و اينکه عسلهاي مخلوط را جمع‌آوري کند. چاه بمنزله دنيا، طناب عمر، موش سياه و سفيد شب و روز، افعي قبر، عسل زخارف دنيوي مخلوط ببلاها، زنبورها اهل دنيا و امثله ديگري و در قرآن مجيد ميفرمايد قُل مَتاع‌ُ الدُّنيا قَلِيل‌ٌ ثُم‌َّ إِلَينا مَرجِعُهُم پس از انقضاء عمر و حلول موت در عالم آخرت زنده ميشوند و در پيشگاه عظمت پروردگار حاضر ميشوند ثُم‌َّ نُذِيقُهُم‌ُ العَذاب‌َ الشَّدِيدَ بدون حساب و نامه عمل و ميزان و صراط در جهنم مياندازيم آنها را که عذاب شديد دارد ابد الاباد بِما کانُوا يَکفُرُون‌َ اهل محشر بعضي بدون حساب داخل بهشت
جلد 10 - صفحه 427
ميشوند و آنها مؤمنيني هستند که بدون گناه وارد محشر شوند يا گناه نکردند يا توبه کردند يا بيک وسائلي آمرزيده شدند، و بعضي بدون حساب داخل جهنم ميشوند آنهايي که بدون ايمان از دنيا رفتند زيرا اگر عملي داشته باطل بوده چون ايمان شرط صحت کل اعمال است، و بعضي را رها ميکنند مثل قاصرين از کفار، اطفال، مجانين، سفهاء، دوردستان و امثال اينها و کساني که در معرض حساب و ميزان و نامه عمل و صراط در ميآيند کساني هستند که خَلَطُوا عَمَلًا صالِحاً وَ آخَرَ سَيِّئاً عَسَي اللّه‌ُ أَن يَتُوب‌َ عَلَيهِم برائه آيه 103 باختلاف مراتب