سوره یونس، آیه ۷۰ · جزء ۱۱ · صفحه ۲۱۶
مَتَاعٌ فِي الدُّنْيَا ثُمَّ إِلَيْنَا مَرْجِعُهُمْ ثُمَّ نُذِيقُهُمُ الْعَذَابَ الشَّدِيدَ بِمَا كَانُوا يَكْفُرُونَ
بهرهای (ناچیز) از دنیا دارند؛ سپس بازگشتشان بسوی ماست؛ و بعد، به آنها مجازات شدید به سزای کفرشان میچشانیم!
معنی کلمات و عبارات
«مَتَاعٌ»: برخورداری ناچیز. کالای اندک. تنوین آن بیانگر تقلیل و تحقیر است.
نزول
سال ۱۶ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۹ رویداد)
- جنگ خندق (احزاب)مرتبط با نزول
۵ هجرت · مدینه - کشته شدن ابورافع
16 بعثت · خیبر - واقعه الرجیع
16 بعثت · الرجیع - نبرد حمراءالاسد
16 بعثت · حمراءالاسد - فاجعه بئرمعونه
16 بعثت · بئرمعونه - سریه زید به قرده
16 بعثت · قرده - سریه قطن
16 بعثت · قطن - اخراج بنینضیر از مدینه
16 بعثت · مدینه - پیمانهای خویشاوندی برای تحکیم روابط قبایل
16 بعثت · مدینه
نکات آیه
۱ - امکانات دنیوى و بهره جویى از آن، ناچیز، محدود و ناپایدار است. «متع فى الدنیا ثم إلینا مرجعهم»
۲ - برخوردارى مشرکان و کافران از رفاه و در اختیار داشتن امکانات دنیوى، نشان رستگارى آنان نیست. «لا یفلحون. متع فى الدنیا»
جمله «متاع فى الدنیا» پاسخ از پرسش مقدر است ; یعنى، بعد از اینکه خداوند درباره مشرکان افترازننده فرمود: «آنان رستگار نخواهند بود»، این سؤال پیدا مى شود که: پس آن همه رفاه و برخوردارى از امکانات دنیوى در زندگى آنان چه معنایى دارد؟ خداوند پاسخ داد: «متاع فى الدنیا ... ».
۳ - کافران و مشرکان، از بازگشت به سوى خداوند مفرّى ندارند. «متع فى الدنیا ثم إلینا مرجعهم»
۴ - عالمِ پس از مرگ، عرصه بازگشت انسانها به سوى خداوند است. «متع فى الدنیا ثم إلینا مرجعهم»
۵ - کافران و مشرکان، در جهان آخرت عذاب شدیدى را خواهند چشید. «الذین یفترون على اللّه الکذب ... ثم نذیقهم العذاب الشدید بما کانوا یکفرون»
۶ - استمرار و پافشارى بر شرک و کفر، موجب گرفتار شدن به عذاب شدید در قیامت است. «ثم نذیقهم العذاب الشدید بما کانوا یکفرون»
۷ - انتساب فرزند به خدا، بدعت در دین و افترا و دروغ بستن به او، کفر و موجب عذاب شدید اخروى است. «الذین یفترون على اللّه الکذب ... إلینا مرجعهم ثم نذیقهم العذاب الشدید بما کانوا یکفرون»
۸ - رهایى از عذاب سخت اخروى، فلاح و رستگارى است. «لا یفلحون. متع فى الدنیا ثم إلینا مرجعهم ثم نذیقهم العذاب الشدید»
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۴۶–۷۰ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۵۷–۷۰ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۵۷–۷۴ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۷۰ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۷۰ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۷۰ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۷۰ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۷۰ - تفسیر روان جاوید
آیات ۶۸–۷۰ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۷۰
موضوعات
دستهبندی موضوعی
امکانات مادی مشرکانامکانات مادی و رستگاریحتمیت مرگ مشرکانحتمیت مرگ کافرانعالم پس از مرگمحدودیت امکانات مادیرفاه مشرکانرفاه کافرانموارد بدعتناپایداری امکانات مادیامکانات مادی کافراننجات از عذاب اخرویآثار اصرار بر شرکموارد رستگاریآثار افترا به خداحتمیت بازگشت به خداعذاب اخروی مشرکانمراتب عذاب اخرویآثار اصرار بر کفرعذاب اخروی کافرانخدا و فرزندموارد کفرموجبات عذاب اخرویاهل عذابمراتب عذاب
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۱)
- افترا بر خدا، درپیدارنده عذاب الهی+۲ آیه
- فرمان خدا به پیامبر(صلی الله علیه واله) مبنی بر خواندن سرگذشت نوح(علیه السلام) برای کافران
- تهدید افترازنندگان به کیفر، از سوی خداوند+۴ آیه
- محدودیّت بهره مندی انسان، از امکانات دنیا
- ناپایداری نعمتها و امکانات دنیا+۲ آیه
- امکانات و بهره مندیهای دنیایی، متاعی ناچیز و کم ارزش+۲ آیه
- برخورداری از امکانات دنیایی، عدم دلیل بر رستگاری+۱ آیه
- ناپایداری امکانات و زینتهای دنیا+۲ آیه
- تداوم رفاه مندی در نسلهای کافران+۸ آیه
- محدودیّت رفاه کافران به دوران زندگانی دنیوی+۳ آیه
- مقرون نبودن رفاه و برخورداری کافران، با سعادت و رستگاری انان+۱ آیه
- برخورداری افترازنندگان به خدا، از رفاه و نعمتهای دنیوی+۲ آیه
- ناپایداری رفاه و اسایش در دنیا+۷ آیه
- بهره مندی مشرکان از اسایش و رفاه، مقدّمه ای برای عذاب و هلاکت انان+۱ آیه
- مشرکان، مستحقّ کیفر و عذاب خداوندی+۶ آیه
- عذاب خدا، کیفری بس شدید
- کفر از اسباب گرفتاری به عذاب الهی+۳ آیه
- اصرار و مداومت برخی انسانها بر کفر خویش+۱ آیه
- توجّه به معاد، مانع افترا بستن به خدا+۱ آیه
- بازگشت انسان به خدا برای کیفر و پاداش، هدف از معاد+۱ آیه
- حرکت تکاملی انسان، دارای هدف و مقتضی معاد+۱ آیه