اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قُل‌ِ انظُرُوا ما ذا فِي السَّماوات‌ِ وَ الأَرض‌ِ وَ ما تُغنِي الآيات‌ُ وَ النُّذُرُ عَن قَوم‌ٍ لا يُؤمِنُون‌َ (101)
بگو باين کفار که نظر کنيد آنچه را که در آسمانها و زمين است و بي‌نياز نميکند آيات الهي و منذرين از جانب حق از براي قومي که ايمان نميآورند.
قُل‌ِ انظُرُوا نظر بچشم نيست بلکه بفکر و تأمل و تدبّر در مخلوقات الهي و ما ذا فِي السَّماوات‌ِ آنچه در آسمانها است از کرات جويّه و اختلاف شب و روز و فصول چهارگانه و ماه و سال و رياح و غيم و امطار و سلج و غير اينها وَ الأَرض‌ِ از جبال و بحار و اشجار و اثمار و معادن و طيور و وحوش و حيوانات دريايي و صحرايي و جن و انس و غير اينها که هر کدام دليل بر وجود صانع آنها است و علم و قدرت و حکمت او لکن کساني که قلوب آنها سياه شده و قساوت پيدا کرده و عناد و عصبيت و تقليد آباء مانع از ايمان آنها است.
جلد 10 - صفحه 465
وَ ما تُغنِي الآيات‌ُ وَ النُّذُرُ عَن قَوم‌ٍ لا يُؤمِنُون‌َ از کافي کليني از حضرت صادق عليه السّلام روايت کرده که تفسير فرموده آيات را بائمه اطهار عليهم السلام، و النذر را بانبياء عليهم السلام، و ما مکرر گفته‌ايم که اخبار وارده در تفسير قرآن بيان اعظم مصاديق است منافات با عموم آيه ندارد، و مراد از آيات در اينکه آيه تمام آثار قدرت الهي است و نظام جملي عالم بالا و عالم سفلي که تمام مظهر وجود خالق آنها و صفات او از وحدانيت و علم و قدرت و ساير صفات او است و البته ائمه اطهار اعظم آيات الهي هستند چون مظهر تام اتم جميع صفات کماليه حق هستند
(من عرفهم فقد عرف اللّه و من جهلهم فقد جهل اللّه و من اعتصم بهم فقد اعتصم باللّه و من تخلي منهم فقد تخلي من اللّه عزّ و جل)
جامعه صغيره.
و مراد از نذر جمع منذر است که انبياء باشند لکن کساني که قلوب آنها سياه شده و قساوت گرفته باشد با مشاهده جميع اينکه آيات و نذر و با اقامه براهين عقليه و حسّيه در آنها تأثير نميکند و ايمان نميآورند و اينکه ادله و براهين آنها را بي‌نياز نميکند و ايمان نميآورند