سوره یونس، آیه ۱۰۱ · جزء ۱۱ · صفحه ۲۲۰
قُلِ انظُرُوا مَاذَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا تُغْنِي الْآيَاتُ وَالنُّذُرُ عَن قَوْمٍ لَّا يُؤْمِنُونَ
بگو: «نگاه کنید چه چیز (از آیات خدا و نشانههای توحیدش) در آسمانها و زمین است!» اما این آیات و انذارها به حال کسانی که (به خاطر لجاجت) ایمان نمیآورند مفید نخواهد بود!
معنی کلمات و عبارات
«أنظُرُوا»: بنگرید. دقّت کنید. «ماتُغْنی»: مفید واقع نمیشود. سودمند نمیافتد (نگا: آلعمران / و انفال / ). «الآیَاتُ»: دلائل و براهین. عجائب و غرائب جهان. نشانههای دالّ بر وجود خدا در گستره هستی. «النُّذُرُ»: جمع نَذیر به معنی مُنْذِر، مانند بَدیع به معنی مُبْدِع، یعنی: پیغمبران (نگا: اعراف / و احقاف / ) یا به معنی إِنذار باشد: یعنی: ترساندنها و بیمدادنها (نگا: قمر / و ) یا به معنی مُنْذَرٌبِهِ بوده باشد. یا خود مصدر است و به معنی إِنذار، یعنی اخطار و تَهدید است.
نزول
سال ۱۱ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱ - پیامبر اکرم (ص) دستور یافت، مردم را به مطالعه و تفکر در پدیده هاى آسمانها و زمین فراخواند. «قل انظروا ماذا فى السموت و الأرض»
۲ - پدیده هاى گوناگون در آسمانها و زمین، آیات و نشانه هاى توحید و ربوبیت مطلق خدا بر جهان هستى است. «قل انظروا ماذا فى السموت و الأرض و ما تغنى الأیت»
۳ - دقت نظر و مطالعه در پدیده هاى آسمانها و زمین، مایه تحصیل ایمان و موجب پى بردن به توحید ربوبى است. «قل انظروا ماذا فى السموت و الأرض و ما تغنى الأیت»
۴ - جهان خلقت (آسمانها و زمین و پدیده هاى آنها) بسترى مناسب براى شناخت خداوند است. «قل انظروا ماذا فى السموت و الأرض»
۵ - در آسمانها و زمین، نشانه هاى نهفته بسیارى بر توحید ربوبى هست که بشر با جست و جو و مطالعه، بدان دست خواهد یافت. «قل انظروا ماذا فى السموت و الأرض و ما تغنى الأیت»
جمله «ماذا فى السماوات و الأرض» استفهامیه است; یعنى، چه چیزهایى در آسمانها و زمین هست؟ و اینکه خداوند دستور مى دهد روى این سؤال تفکر کنید، معنایش این است که جواب این سؤال را با تفکر و مطالعه پیدا کنید که نتیجه آن رسیدن به توحید ربوبى است.
۶ - پدیده هاى جهان هستى، قابل شناخت و تفسیر براى بشر «قل انظروا ماذا فى السموت و الأرض و ما تغنى الأیت»
۷ - از آیات و نشانه هاى الهى در آسمانها و زمین و از هشدارهاى پیامبران، تنها کسانى که زمینه ایمان دارند، بهره مند خواهند شد. «قل انظروا ماذا فى السموت و الأرض و ما تغنى الأیت و النذر عن قوم لایؤمنون»
۸ - جهان آفرینش، داراى آسمانهاى متعدد است. «السموت»
۹ - کسانى که زمینه ایمان را از دست داده اند، از نشانه هاى الهى در آسمانها و زمین و از انذارهاى پیامبران، کمترین بهره اى نخواهند برد. «قل انظروا ماذا فى السموت و الأرض و ما تغنى الأیت و النذر عن قوم لایؤمنون»
۱۰ - کسانى که فاقد زمینه ایمان هستند، اگر تمام آیات و نشانه هاى الهى به آنان ارائه شود و تمام پیامبران خدا آنان را انذار کنند، کمترین تأثیرى در آنها نخواهد داشت. «و ما تغنى الأیت و النذر عن قوم لایؤمنون»
۱۱ - مشرکان مکّه ، گروهى بودند که زمینه ایمان به آیات الهى و هشدارهاى پیامبران را، از دست داده بودند. «أفأنت تکره الناس حتى یکونوا مؤمنین ... و ما تغنى الأیت و النذر عن قوم لایؤمنون»
۱۲ - مشرکان، مردمى بودند که اگر تمام آیات الهى به آنان ارائه مى شد و تمام پیامبران آنان را هشدار مى دادند، کمترین تأثیرى در آنها نمى کرد. «أفأنت تکره الناس حتى لایکونوا مؤمنین ... و ما تغنى الأیت و النذر عن قوم لایؤمنون»
۱۳ - انذار مردم، رسالتى بر عهده پیامبران الهى است. «و ما تغنى الأیت و النذر عن قوم لایؤمنون»
مراد از «نذر» (جمع نذیر) پیامبران الهى است.
۱۴ - لجاجت، از موانع شناخت حق و ایمان آوردن است. «و ما تغنى الأیت و النذر عن قوم لایؤمنون»
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۷۵–۱۰۳ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹۴–۱۰۹ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۰۱ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۱۰۱ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۱۰۱ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۱۰۱ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۰۱ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱۰۱–۱۰۳ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۰۱
موضوعات
دستهبندی موضوعی
اهمیت انذار مردمبیتأثیری آیات خدا بر مشرکانبیتأثیری هشدارهای انبیا بر مشرکانشناخت موجودات آفرینشمؤمنان و هشدارهای انبیامشرکان مکه و هشدارهای انبیاموانع حق شناسیموجبات توحید ربوبیاستفاده از تعالیم انبیامحرومان از تعالیم انبیامحرومیت مشرکان مکهمشرکان مکه و آیات خداموجبات ایمانمؤمنان و آیات خدامحرومان از آیات خدااهمیت مطالعه آفرینشموجودات آسمان هااستفاده از آیات خداراههای خدا شناسیمحرومان از ایمانموجودات زمیندلایل ربوبیت خداآثار مطالعه آفرینشنشانه های توحید ربوبیآثار لجاجتموانع ایماندلایل توحید ربوبیرسالت انبیاتعدد آسمانآیات آفاقیفضایل مؤمنانمسؤولیت محمد
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۳)
- عالم افرینش، دارای اسمانهای متعدّد+۶ آیه
- لزوم مطالعه در موجودات اسمانها
- موجودات اسمانها، از ایات خدا+۲ آیه
- پدیدههای اسمانی از ایات الهی
- وجود موجوداتی در اسمان از ایات خدا+۴ آیه
- وجود موجوداتی در زمین از ایات خدا+۴ آیه
- ایمان و باور قلبی، شرط استفاده از ایات الهی+۲ آیه
- ایمان نیاوردن، سبب بیبهره شدن از ایات خدا
- ایمان، زمینهساز تاثیرپذیری از انذار پیامبر(صلی الله علیه واله)+۴ آیه
- کفر، مانع تاثیر انذار الهی+۱ آیه
- ایمان، زمینه تاثیرپذیری از انذارهای محمّد(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
- پذیرش بشارتهای پیامبر(صلی الله علیه واله) از اثار ایمان+۱ آیه
- لزوم مطالعه و تفکّر، در موجودات اسمانها
- نیندیشیدن در جهان افرینش و پند نگرفتن از ان، مورد توبیخ خداوند
- مطلوبیّت تفکّر و اندیشیدن، در حقایق+۲ آیه
- لزوم مطالعه، در موجودات زمین+۱ آیه
- نشانه های خداشناسی در موجودات زمینی، برای پرهیزکاران+۱ آیه
- وجود پدیده هایی در اسمانها و زمین، پرسش محمّد(صلی الله علیه واله) از کافران برای ترغیب انان به تفکّر و مطالعه
- وجود پدیده هایی در اسمانها و زمین، پرسش محمّد(صلی الله علیه واله) از کافران برای ترغیب انان به تفکّر و مطالعه
- تفکّر و اندیشه در پدیده های اسمان، راهی برای عبرت اموزی
- تهدید کافران از جانب خداوند، به سبب عبرت نگرفتن از احوال امّتهای کافر پیشین+۱ آیه
- کفرورزی، مانع عبرت اموزی+۳ آیه
- بهره مندی از ایات خداوند، نشانه خردمندی+۱ آیه
- کفر، مانع تاثیر انذار الهی+۱ آیه
- فرجام هلاکت بار کافران و امّتهای پیشین، مایه عبرت برای ادمیان+۲ آیه
- نبود هیچگونه تاثیر در ایمان اوردن کافران با وجود ارایه همه ایات و نشانه های الهی و انذارهای پیامبران+۱ آیه
- کیفر دنیوی کافران لجوج از سنن جاریه الهی+۱ آیه
- عناد و لجاجت کافران مانع از ایمان انها و رهیابی به حق
- لجاجت کافران در ایمان نیاوردن به ایات الهی و بی توجّهی به هشدار پیامبران موجب عذاب استیصال+۱ آیه
- ماموریّت یافتن پیامبر صلی الله علیه و اله از سوی خداوند برای هشدار دادن مشرکان به عذاب استیصال و اعلان انتظار وقوع ان+۱ آیه
- فراخوانی مردم عرب برای مطالعه و تفکّر در پدیدههای اسمانها و زمین، ماموریّت پیامبر صلی الله علیه و اله
- یاس پیامبر صلی الله علیه و اله از ایمان کافران شرک پیشه مکه+۱ آیه
- استفاده از ایات خدا، از نشانههای اهل ایمان+۲ آیه