تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) وَ أَنْ أَقِمْ وَجْهَکَ لِلدِّينِ حَنِيفاً وَ لا تَکُونَنَّ مِنَ الْمُشْرِکِينَ (105) وَ أَنْ أَقِمْ وَجْهَکَ‌: و امر شده‌ام که: مستقيم و ثابت بدار توجه خود را، يا توجه کن در نماز به سمت کعبه معظمه. لِلدِّينِ حَنِيفاً: به دين مسلمانى بدون انحراف به طرف راست و چپ، يعنى ثابت باش در جاده مستقيم شريعت حقه بدون افراط و تفريط. وَ لا تَکُونَنَّ مِنَ الْمُشْرِکِينَ‌: و مباش البته البته از شرک آرندگان به خداى تعالى در عبادت. حاصل آيه شريفه آن که: من مأمورم به استقامت و ثبات در دين به اداء واجبات و احتراز از محرمات و تحمل امر شريعت و پرهيز از رويه مشرکين در اعتقاد و عمل. گرچه خطاب به پيغمبر است، لکن شامل حال تمام امت باشد تا قيامت. تبصره- اقامه وجه کنايه از توجه تامه عقل است به طلب دين، زيرا کسى که اراده کند نظر استقصاء به چيزى را، هر آينه روى خود را مقابل آن نمايد به حيثيتى که کم و زياد در تقابل نداشته باشد؛ چه اگر اندکى پس و پيش شود تقابل باطل و اختلال ابصار حاصل آيد، لذا اقامه وجه براى دين کنايه است از صرف عقلى بالکليه به طلب دين و قوله «حنيفا» يعنى مايل باشد به آن به ميل کلى معرض از غير آن و مستغرق در نور ايمان به اخلاص تام و ترک التفات و توجه به غير اسلام و مستعد براى قبول احکام، و لذا در حديث قدسى (مجمع البحرين) «1» خداى تعالى فرمايد: (خلقت عبادى حنفاء) يعنى خلق فرمودم بندگان خود را مستعد براى قبول حق. پس محقق شود که ميل به غير حق به اختيار خود شخص باشد. «1» ج 5 ص 41 مادّه حنف. ج5، ص 409