اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قُل يا أَيُّهَا النّاس‌ُ قَد جاءَکُم‌ُ الحَق‌ُّ مِن رَبِّکُم فَمَن‌ِ اهتَدي فَإِنَّما يَهتَدِي لِنَفسِه‌ِ وَ مَن ضَل‌َّ فَإِنَّما يَضِل‌ُّ عَلَيها وَ ما أَنَا عَلَيکُم بِوَکِيل‌ٍ (108)
بفرما اي گروه ناس مؤمن و کافر آمد شما را حق و حقيقت از جانب پروردگار شما پس هر کس قبول هدايت کرد جز اينکه نيست که نفع هدايت شدنش عائد و واصل خود او ميشود و هر کس گمراه کرد خود را جز اينکه نيست که ضرر و خسارت گمراهيش پا پيچ خودش ميگردد و بگو من عهده‌دار شما نيستم که دفع عذاب کنم از شما.
قُل يا أَيُّهَا النّاس‌ُ اسم جنس محلّي بالف و لام شامل جميع افراد ميشود زيرا حضرت رسالت صلّي اللّه عليه و آله و سلّم مبعوث بر کافّه جن و انس است قَد جاءَکُم‌ُ الحَق‌ُّ حق دين اسلام است مقابل تمام اديان باطله، قرآن مجيد است مقابل قوانين مجعوله توحيد است مقابل شرک، ايمان است مقابل کفر و ضلالت، اخلاق حميده است مقابل ملکات رذيله، احکام ديني است مقابل دستورات موهومه.
مِن رَبِّکُم تماما از جانب پروردگار شما آمده اينکه رسول محترم [ص] وَ ما يَنطِق‌ُ عَن‌ِ الهَوي إِن هُوَ إِلّا وَحي‌ٌ يُوحي نجم آيه 3 و 4 خلاصه (کلما جاء به النبي صلّي اللّه عليه و آله و سلّم) از جانب پروردگار و حق است.
فَمَن‌ِ اهتَدي فَإِنَّما يَهتَدِي لِنَفسِه‌ِ هر کس معتقد شد بعقائد حقه اسلامي و متخلق شد باخلاق حسنه و عامل شد باعمال صالحه پس بخودش نفع آنها عائد ميشود دنيا و آخرت سعادت و نجات.
وَ مَن ضَل‌َّ و کسي که در طريقه ضلالت قدم گذاشت، تکذيب نبي کرد، قرآن را افتراء دانست، احکام دين را زير پا گذارد، اخلاق رذيله را متخلق شد اعمال صالحه را ترک کرد فَإِنَّما يَضِل‌ُّ عَلَيها تمام مضار و عقوبات دنيوي و اخروي اينکه ضلالت متوجه بخود او است ديگري را بگناه اينکه نميگيرند و عذاب نميکنند وَ ما أَنَا عَلَيکُم بِوَکِيل‌ٍ بفرما من عهده‌دار نشدم که حتما شما هدايت
جلد 10 - صفحه 475
يابيد يا دفع بلاء و عذاب از شما بکنم چنانچه وکيل عهده‌دار است نه از طرف خداوند همچه تکليفي بمن متوجه شده و نه از شما همچه وکالتي دارم و نه قدرت بر اينکه امر دارم.