آیه ۱۰۸ سوره یونس

سوره یونس، آیه ۱۰۸ · جزء ۱۱ · صفحه ۲۲۱

قُلْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءَكُمُ الْحَقُّ مِن رَّبِّكُمْ فَمَنِ اهْتَدَىٰ فَإِنَّمَا يَهْتَدِي لِنَفْسِهِ وَمَن ضَلَّ فَإِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَا وَمَا أَنَا عَلَيْكُم بِوَكِيلٍ

بگو: «ای مردم! حق از طرف پروردگارتان به سراغ شما آمده؛ هر کس (در پرتو آن) هدایت یابد، برای خود هدایت شده؛ و هر کس گمراه گردد، به زیان خود گمراه می‌گردد؛ و من مأمور (به اجبار) شما نیستم!»

معنی کلمات و عبارات
«الْحَقُّ»: قرآن. دین اسلام (نگا: بقره / یونس / ). «وَکِیلٍ»: حافظ. مراقب. مسؤول (نگا: انعام / ، .
نزول
نکات آیه
۱ - پیامبر اکرم (ص) از سوى خداوند دستور یافت تا مردم را به الهى و حق بودن قرآن توجّه داده و آنان را به پذیرش معارف آن دعوت کند. «قل یأیها الناس قد جاءکم الحق من ربکم فمن اهتدى فإنما یهتدى لنفسه» ۲ - قرآن کتابى حق و مبرّا از هرگونه پندارها و تخیلات باطل است. «قد جاءکم الحق من ربکم» حق، مقابل باطل و به معناى داراى واقعیت است; به این معنا که معارفى که در قرآن آمده، حقایقى است منطبق با واقعیت و از هرگونه پندار و تخیلات واهى خالى است. ۳ - ارائه حق و شناساندن آن به مردم، فلسفه نزول قرآن «قد جاءکم الحق من ربکم» برداشت فوق از وجه تسمیه قرآن به «حق» استفاده شده است. ۴ - حق، از نامهاى قرآن است. «قد جاءکم الحق» ۵ - ربوبیت الهى، مقتضى فرستادن کتاب و راهنمایى مردم به وسیله آن است. «قد جاءکم الحق من ربکم فمن اهتدى» ۶ - منفعت و بهره هدایت، تنها متوجّه خود هدایت یافتگان است. «فمن اهتدى فإنما یهتدى لنفسه» ۷ - قرآن، کتابى است که براى هدایت و راهنمایى مردم نازل شده است. «قد جاءکم الحق من ربکم فمن اهتدى فإنما یهتدى لنفسه» ۸ - مردم در پذیرش و عدم پذیرش قرآن، آزاد و مختارند. «قد جاءکم الحق من ربکم فمن اهتدى فإنما یهتدى لنفسه و من ضل فإنما یضل علیها و ما أنا علیکم بوکیل» ۹ - ضرر و زیان گمراهى، تنها متوجّه خودِ گمراهان است. «و من ضل فإنما یضل علیها» ۱۰ - انسان، موجودى آزاد و مختار است. «فمن اهتدى فإنما یهتدى لنفسه و من ضل فإنما یضل علیها و ما أنا علیکم بوکیل» ۱۱ - پذیرش قرآن و عمل به راهنماییهاى آن هدایت، و ردّ و انکار آن گمراهى و ضلالت است. «قد جاءکم الحق من ربکم فمن اهتدى فإنما یهتدى لنفسه و من ضل فإنما یضل علیها» ۱۲ - پیامبر اکرم (ص) در دعوت مردم به پذیرش کتاب الهى، در پى جلب منفعت براى خود یا دفع ضرر از خویش نبود. «فمن اهتدى فإنما یهتدى لنفسه و من ضل فإنما یضل علیها» ۱۳ - خداوند، پیامبر (ص) را کفیل و قیّم ایمان و کفر مردم قرار نداده است. «فمن اهتدى فإنما یهتدى لنفسه و من ضل فإنما یضل علیها و ما أنا علیکم بوکیل» «وکیل» به معناى قیّم و کفیل است (لسان العرب). ۱۴ - مسؤولیت پیامبر اکرم (ص)، تنها رساندن و ابلاغ پیام خداوند به مردم است نه اجبار آنان به پذیرش آن. «یأیها الناس قد جاءکم الحق من ربکم ... و ما أنا علیکم بوکیل» ۱۵ - هیچ کس حتى پیامبر (ص) حق تحمیل عقیده و دین خویش بر دیگران - هر چند بر حق باشد - ندارد. «قد جاءکم الحق ... فمن اهتدى فإنما یهتدى لنفسه ... و ما أنا علیکم بوکیل»
تفسیر (۷)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۱)
  • ازاد بودن انسانها در انتخاب دین+۱۱ آیه
  • نفی شیوههای زورمدارانه در انجام رسالت پیامبر اکرم(صلی الله علیه واله) و ازاد بودن مردم در پذیرش اسلام+۹ آیه
  • گمراهی و انحراف انسان، برخاسته از سوء اختیار وی+۶ آیه
  • ازاد و مختار بودن انسان، در انتخاب راه درست+۶ آیه
  • اسلام، تنها دین حق و مورد پذیرش خداوند+۴ آیه
  • همه مردم جهان، مخاطبان اموزههای اسلام+۱ آیه
  • اسلام، عهدهدار هدایت جامعه بشری
  • واداشتن مردم به پذیرش دین، خارج از حیطه وظایف نبوّت+۸ آیه
  • تربیت انسانها، از جانب خداوند+۲ آیه
  • همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۹ آیه
  • ازادی و اختیار انسانها، در انتخاب حق+۱ آیه
  • سودمند شدن انسان، در صورت انتخاب حق و زیانکار شدن وی، در صورت گزینش کفر
  • هدایت و راهیابی به حق، امری لازم برای انسانها
  • داوری خدا، بین پیامبر(صلی الله علیه واله) و مخالفان او+۱ آیه
  • حکم و داوری خدا، بین هدایت یافتگان و گمراهان+۱ آیه
  • ربوبیّت خدا، اقتضاکننده قرانی هدایتگر+۴ آیه
  • ربوبیّت خداوند، مقتضی نزول کتابی بر حق (قران)+۴ آیه
  • دلداری خداوند به پیامبر(صلی الله علیه واله)، در برابر مشکلات رسالت و وعده پیروزی به ان حضرت+۱ آیه
  • دلجویی خداوند از پیامبر(صلی الله علیه واله)، در برابر مشکلات رسالت و دادن وعده پیروزی به ان حضرت+۱ آیه
  • اکراه مردم به پذیرش دین، خارج از حیطه وظایف نبوّت+۸ آیه
  • ازادی انسانها، در انتخاب دین+۱۱ آیه
  • واداشتن مردم به پذیرش دین، خارج از حیطه سلطه پیامبر(صلی الله علیه واله)+۶ آیه
  • ضرر و زیان گمراهی، فقط متوجّه گمراهان+۳ آیه
  • گمراهی، موجب ضرر به خود گمراهان+۳ آیه
  • ضرر و زیان گمراهی، تنها متوجّه خود گمراهان+۴ آیه
  • انسانها، مختار در انتخاب راه هدایت و یا ضلالت+۶ آیه
  • اتمام حجّت الهی بر گمراهان، به وسیله قران+۱ آیه
  • گمراهی، درپی دارنده زیان و ضرر برای گمراهان+۳ آیه
  • پذیرش قران، موجب هدایت و ردّ و انکار ان، موجب گمراهی و ضلالت+۱ آیه
  • قران، زمینه ساز هدایت و بازدارنده از گمراهی+۳ آیه
  • حق، از صفات قران+۴ آیه
  • ردّ و انکار قران، موجب ضلالت و گمراهی+۱ آیه
  • پذیرش قران، موجب هدایت و ردّ و انکار ان، موجب ضلالت و گمراهی+۳ آیه
  • پیروزی نهایی پیامبر صلی الله علیه و اله، بر مخالفان و دشمنان خود+۱ آیه
  • اجتناب پیامبر صلی الله علیه و اله از اکراه و اجبار مردم، در دعوتهای خود+۸ آیه
  • حقّانیّت اسلام و رسالت پیغمبر صلی الله علیه و اله
  • خداوند، گواهیدهنده بر حقّانیّت پیامبر صلی الله علیه و اله+۱ آیه
  • دلداری خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله، در برابر مشکلات رسالت و وعده نصرت و پیروزی به ان حضرت+۱ آیه
  • بشارت و دلداری خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله، با پیروزی وی بر کافران+۱ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، مامور صبر در برابر مشکلات تبلیغ رسالت الهی، تا فرا رسیدن داوری خداوند+۱ آیه
  • موظّف نبودن پیامبر صلی الله علیه و اله در مورد اجبار مسلمانان به هدایت+۷ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله موظّف به اتمامحجّت بر مردم+۸ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، مامور توجّه دادن مردم به حقّانیّت قران
  • نفس هدایت شده، بهرهمند از منفعت هدایت
  • ضرر و زیان گمراهی، تنها متوجّه نفس گمراهان و منحرفان+۳ آیه
  • بهره مندی و منفعت نفس ادمی، منوط به انگیزه و عملکرد خویش+۳ آیه
  • بازگشت فایده هدایت شدن به شخص هدایت شده+۲ آیه
  • قران، کتابی هدایتگر و مشتمل بر تعالیم هدایت بخش+۳ آیه
  • مختار بودن انسانها، در انتخاب راه هدایت یا گمراهی+۷ آیه
  • ربوبیت الهی، مقتضی فرستادن کتاب برای هدایت مردم
  • بازگشت منافع و برکات هدایت به خود هدایت یافتگان+۳ آیه
واژه‌ها