اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
أَم يَقُولُون‌َ افتَراه‌ُ قُل فَأتُوا بِعَشرِ سُوَرٍ مِثلِه‌ِ مُفتَرَيات‌ٍ وَ ادعُوا مَن‌ِ استَطَعتُم مِن دُون‌ِ اللّه‌ِ إِن کُنتُم صادِقِين‌َ «13»
يا ميگويند که پيغمبر اينکه قرآن مجيد را افتراء بسته بخدا از جانب خدا نيست بگو اگر چنين است پس بياوريد شما بده سوره مثل قرآن که افتراء بسته شده و بخوانيد و دعوت کنيد براي کمک بخود هر قدر که ميتوانيد از مخالفين قرآن از غير خدا اگر راست مي‌گوييد.
أَم يَقُولُون‌َ ظاهر آيه عطف بجمله قبل است که گفتند لولا انزل عليه کنز او جاء معه ملک، کانّه يک دليل آنها بر تکذيب پيغمبر عدم نزول کنز و عدم مجيئي ملک است و يک دليل بودن قرآن مجيد افتراء بر خدا افتَراه‌ُ مرجع ضمير قرآن مجيد است که ما يوحي اليک باشد، و افتراء اخص از کذب است يعني دروغ بغير بستن که فلان همچه گفت و همچه کرد با اينکه نگفته و نکرده پيغمبر صلّي اللّه عليه و آله و سلّم مدعي بود که اينکه قرآن کلام خدا است و از جانب او نازل شده، آنها منکر بودند که از جانب خدا نيست و از او نازل نشده بلکه بافته‌گي خود پيغمبر است باعانت بعضي از اصحابش مثل سلمان، در جواب آنها بفرما که اگر چنين است پس شما هم عرب هستيد و در فصاحت و بلاغت کم نظيريد و هم مسلک شما از کفار هم بسيار هستند از يهود و نصاري و مجوس و بسيار آنها هم عرب فصيح هستند قُل فَأتُوا بِعَشرِ سُوَرٍ مِثلِه‌ِ که معناي معجزه اينست که از قدرت بشر خارج باشد و جز خداي متعال بر او قدرت نداشته باشد و پيغمبر صلّي اللّه عليه و آله و سلّم هم يک بشر است او هم باراده خود قدرت ندارد.
اشکال- در اينجا ميفرمايد ده سوره در جاي ديگر ميفرمايد مثل قرآن در جاي ديگر يک سوره در سوره اسري ميفرمايد قُل لَئِن‌ِ اجتَمَعَت‌ِ الإِنس‌ُ وَ الجِن‌ُّ
جلد 11 - صفحه 20
عَلي أَن يَأتُوا بِمِثل‌ِ هذَا القُرآن‌ِ لا يَأتُون‌َ بِمِثلِه‌ِ وَ لَو کان‌َ بَعضُهُم لِبَعض‌ٍ ظَهِيراً آيه 90 و در سوره بقره ميفرمايد وَ إِن کُنتُم فِي رَيب‌ٍ مِمّا نَزَّلنا عَلي عَبدِنا فَأتُوا بِسُورَةٍ مِن مِثلِه‌ِ وَ ادعُوا شُهَداءَکُم الاية آيه 21.
جواب- معجزه کل‌ّ آن معجزه است بعض هم معجزه، قرآن هر سوره آن معجزه است و اينکه غاية تنزل است سوره اسري در مکه در اوائل بعثت پس از قضيه معراج نازل شده، اينکه سوره نيز در مکه پس از سوره اسري نزول پيدا کرده، سوره بقره در مدينه نازل شده کانّه اولا مثل آن را بياوريد اگر نميتوانيد ده سوره اگر قدرت نداريد يک سوره و اگر يک سوره هم قدرت نداريد بدانيد که از جانب خدا است و افتراء نيست مُفتَرَيات‌ٍ مي‌گوييد اينکه افتراء است شما هم مثل آن از اينکه افتراها بياوريد.
وَ ادعُوا مَن‌ِ استَطَعتُم مِن دُون‌ِ اللّه‌ِ هر کس را که قدرت و استطاعت داريد از حکماء و خطباء و دانشمندان و فصحاء و بلغاء و شعراء را دعوت کنيد از غير خدا زيرا فقط خداوند قدرت دارد غير او هر که باشد و هر چه باشد جز عجز و ناتواني چيزي ندارد إِن کُنتُم صادِقِين‌َ که مي‌گوييد قرآن مجيد افتراء است.