تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
أُولئِکَ الَّذِينَ لَيْسَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ إِلاَّ النَّارُ وَ حَبِطَ ما صَنَعُوا فِيها وَ باطِلٌ ما کانُوا يَعْمَلُونَ «16»
أُولئِکَ الَّذِينَ لَيْسَ لَهُمْ: آن جماعت مذکوره آنانند که نباشد ايشان را، فِي الْآخِرَةِ إِلَّا النَّارُ: در قيامت بهره و نصيبى مگر آتش جهنم. چه ايشان استيفاى مزدى را که صور افعال حسنه مقتضى آن است نمودهاند و نيات فاسده و قصد باطله ايشان که موجب عذاب و عقوبت است باقى مانده، لا جرم بديشان بازگردد بدون هيچ ظلمى. وَ حَبِطَ ما صَنَعُوا فِيها: و تباه گشت آنچه کردهاند در دنيا و مستحق نشدند بر آن ثواب را. چه ثواب منفرع بر اخلاص و ايشان در عمل مخلص نبوده و بر وجه ريا بر آن اقدام نموده. وَ باطِلٌ ما کانُوا يَعْمَلُونَ: و نابود و ناچيز است در واقع آن اعمالى را که بجا مىآوردند براى ذات احديت الهى.
تذکره: مؤمن نبايد به سبب بعضى پيشآمدهاى ناگوار افسرده شود. زيرا
«1» اصول کافى ج 2 ص 295، و بحارج 70 ص 243.
جلد 6 - صفحه 39
به هر مقدار ناملايم البته باعث تخفيف گناه او شده تا مستحق نعم ابديه الهيه گردد. به عکس کافر چنانچه آثار خيريه از او ظاهر آيد تلافى آن به اقبال نعم دنيويه شود تا به کلى از سعادات باقيه محروم باشد. چنانچه به سند صحيح در کافى شريف، معاوية بن وهب از حضرت صادق عليه السّلام روايت نموده از رسول اکرم صلّى اللّه عليه و آله که فرمود خداوند عز و جل: نيست بندهاى که اراده نمايم به سبب ايمانش او را در بهشت داخل نمايم و عملى حسنه نداشته باشد که تکفير معاصى او شود و مستحق جزا باشد، مبتلا نمايم بدنش را به بلا. چنانچه کفاره گناه او نشود، سکرات مرگ را سخت کنم تا بدون گناه به بهشت درآيد. و هيچ بندهاى نباشد که بخواهم به سبب کفرش او را به جهنم وارد سازم و اعمال خيرى هم نموده، در مقابل صحت بدنى او را عطا چنانچه وافى نباشد ايمن از سلطان، و الّا وسعت رزق بر او شود، و الّا موت بر او آسان گردد تا اينکه بيايد محضر الهى و حسنهاى نداشته باشد و داخل جهنم شود. «1»