آیه ۱۶ سوره هود

سوره هود، آیه ۱۶ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۲۳

أُولٰئِكَ الَّذِينَ لَيْسَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ إِلاَّ النَّارُ وَ حَبِطَ مَا صَنَعُوا فِيهَا وَ بَاطِلٌ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ

(ولی) آنها در آخرت، جز آتش، (سهمی) نخواهند داشت؛ و آنچه را در دنیا (برای غیر خدا) انجام دادند، بر باد می‌رود؛ و آنچه را عمل می‌کردند، باطل و بی‌اثر می‌شود!

معنی کلمات و عبارات
«حَبِطَ»: هدر رفت. پوچ و بی‌ثمر شد (نگا: بقره / آل‌عمران / ).
نزول

سال ۸ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱- کافران دنیاطلب و دلبسته به جلوه هاى آن ، در آخرت بهره اى جز آتش دوزخ نخواهند داشت. «من کان یرید الحیوة الدنیا و زینتها ... أُولئک الذین لیس لهم فى الأخرة إلاّ النار» ۲- سعادت اخروى ، در گرو دل نبستن به دنیا و جاذبه هاى آن است. «من کان یرید الحیوة الدنیا ... أُولئک الذین لیس لهم فى الأخرة إلاّ النار» ۳- اعمال نیک دلبستگان به دنیا و زیباییهاى آن ، در آخرت حبط شده و در پیشگاه خداوند ارزشى نخواهد داشت. «أُولئک ... و حبط ما صنعوا فیها» ضمیر در «فیها» به «الحیاة الدنیا» برمى گردد و ظرف «حبط» - به قرینه «فى الأخرة» در فراز قبل - جهان آخرت است; یعنى: و حبط فى الأخرة ما صنعوا فى الدنیا. با توجه به معناى صنیعة (عمل خیر) به نظر مى رسد، مراد از «ما صنعوا» اعمال نیک، همانند دستگیرى از مستمندان و ... و مقصود از «ما کانوا یعملون» اعمال متعارف، همانند تجارت و ... باشد. ۴- اعمال انسانها در دنیا ، اگر جنبه الهى نداشته باشد ، در سراى آخرت فاقد ارزش بوده و ثمربخش نخواهد بود. «أُولئک ... بطل ما کانوا یعملون»
تفسیر (۱۲)
روایات و احادیث

۵- «عن أمیرالمؤمنین(ع) انه قرأ «...أُولئک الذین لیس لهم فى الأخرة إلاّ النار ...» ثم قال: کیف أستطیع الصبر على نار لو قذفت بشررة إلى الأرض لأحرقت نبتها؟...; [منبع: أمالى صدوق، ص ۴۹۶، ح ۷، مجلس ۹۰; بحارالأنوار، ج ۴۰، ص ۳۴۶، ح ۲۹.] از امیرالمؤمنین(ع) روایت شده است که این آیه را قراءت کرد: «... أُولئک الذین لیس لهم فى الأخرة إلاّ النار ...»، سپس فرمود: من چگونه مى توانم صبر کنم بر آتشى که اگر جرقّه اى بر زمین افکند، روییدنیهاى آن را مى سوزاند؟ ...».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۱)
  • بیبهره بودن دنیاطلبان از اجر و ارزشهای اخرتی+۳ آیه
  • حبط شدن عمل دنیاطلبان در اخرت+۱ آیه
  • دنیاطلبان، گرفتار اتش جهنّم در اخرت+۱ آیه
  • از دست دادن ارزشها و مواهب اخرتی و ورود در اتش، سرنوشت ترجیحدهندگان مطامع دنیایی+۱ آیه
  • دنیاطلبی باعث حبط اعمال نیک+۱ آیه
  • اعمال نیک دلبستگان به دنیا و زیباییهای ان، بیارزش و باطل در نزد خداوند+۱ آیه
  • دنیاطلبی، عامل گرفتاری انسان به جهنّم+۷ آیه
  • نار (اتش) از نامهای جهنّم+۲ آیه
  • حرمت ترجیح دنیا بر اخرت+۸ آیه
  • بطلان اعمال و عبادات کافران+۱ آیه
  • دنیاطلبان، محروم از هر گونه بهره و نصیب در اخرت+۳ آیه
  • حبط اعمال دنیاطلبان+۱ آیه
  • دنیاطلبان، گرفتار اتش جهنّم در اخرت+۳ آیه
  • حبط عمل، از اثار دنیاطلبی+۱ آیه
  • محرومیّت و از دست دادن اخرت، از اثار دنیاطلبی+۳ آیه
  • شرک، عامل بطلان و بی ثمر شدن اعمال مشرکان+۳ آیه
  • شرک، موجب حبط و تباهی اعمال+۴ آیه
  • باطل و بی ثمر بودن اعمال مشرکان+۳ آیه
  • مشرکان، گرفتار حبط عمل+۴ آیه
  • مشرکان، مستحقّ کیفر و عذاب خداوندی+۱ آیه
  • تلاش کنندگان برای زخارف دنیا، محروم از نعمتهای اخرت+۱ آیه
واژه‌ها