اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
الَّذِين‌َ يَصُدُّون‌َ عَن سَبِيل‌ِ اللّه‌ِ وَ يَبغُونَها عِوَجاً وَ هُم بِالآخِرَةِ هُم کافِرُون‌َ «19»
ظالمين که مورد لعن واقع شدند کساني هستند که جلوگيري ميکنند از راه خداوند که صراط مستقيم باشد و طلب ميکنند راههاي کج را و اينها بآخرت و قيامت اينها کافر هستند.
الَّذِين‌َ يَصُدُّون‌َ عَن سَبِيل‌ِ اللّه‌ِ صد عن سبيل اللّه بجلوگيري ديگران است که براي حق نروند يا بالقاء شبهه در اذهان آنها در يکي از معتقدات ديني يا بتهديد بقتل و اسيري اگر بطرق حق روند يا بتطميع بمال و جاه اگر رو بآنها بروند يا بمکر و حيله و تقلب يا بانکار ضروريات يا بابداع بدعت در دين و بالاخره طرق باطل بسيار است که اينکه صدّ هم ظلم بنفس خود است که در ضلالت افتاده و هم ظلم بغير است که اضلال کرده و هم ظلم بدين است که بر خلاف آن تصرف کرده بزياده و نقصان بدعت و انکار.
وَ يَبغُونَها عِوَجاً تأنيث و يبغونها يا باعتبار طرق مختلفه است که ارباب ضلالت دارند که سبل شيطاني است چنانچه منسوب بحضرت رسول صلّي اللّه عليه و آله و سلّم است که خطي کشيدند با انگشت مبارک روي زمين و فرمودند
(هذا صراط مستقيم)
و خطوط زيادي در دو طرف آن کشيدند و فرمودند
(هذه سبل الشيطان)
و تمام اينکه سبل کج است يعني طلب ميکنند راههاي کج و معوج را، يا باعتبار طرق الهيه است که فرمودند
(الطرق الي اللّه بعدد انفس الخلائق)
يعني طرق خداوند را صدّ
جلد 11 - صفحه 29
ميکنند و کج و معوج ميکنند مثل مبدعين.
وَ هُم بِالآخِرَةِ هُم کافِرُون‌َ تکرار کلمه هم براي تأکيد و رسوخ کفر در قلوب آنها است چنانچه مي‌گويي اينها نسبت بقيامت خود آنها کافر هستند زيرا اگر کسي معتقد باشد که کفر و ضلالت و اضلال و بدعت و انکار موجب خلود در عذاب است نزديک آن نميرود.