تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
قالَ يا قَوْمِ أَ رَأَيْتُمْ إِنْ کُنْتُ عَلى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّي وَ آتانِي رَحْمَةً مِنْ عِنْدِهِ فَعُمِّيَتْ عَلَيْکُمْ أَ نُلْزِمُکُمُوها وَ أَنْتُمْ لَها کارِهُونَ «28»
قالَ يا قَوْمِ أَ رَأَيْتُمْ: حضرت نوح عليه السّلام در جواب فرمود: اى قوم مرا خبر دهيد. إِنْ کُنْتُ عَلى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّي: اگر من باشم بر حجتى هويدا و دليلى آشکارا از جانب پروردگار خود که بر صحت و صدق ادعاى من گواهى دهد. وَ آتانِي رَحْمَةً مِنْ عِنْدِهِ: و عطا فرموده باشد خداى تعالى مرا بخشايشى از نزد خود که نبوت است. فَعُمِّيَتْ عَلَيْکُمْ: پس مخفى و پوشيده شود آن حجت بر شما به جهت کمى تدبر و تأمل در آن. أَ نُلْزِمُکُمُوها: آيا آن هنگام الزام کنيم شما را در ايمان، و اجبار نمائيم در قبول آن (استفهام به داعى انکار و نفى است)
«1» تفسير مجمع ج 3 ص 153.
جلد 6 - صفحه 54
يعنى الزام و اکراه نکنيم شما را بر پيروى و قبول آن. وَ أَنْتُمْ لَها کارِهُونَ: و حال آنکه شما کراهت داريد و نخواهيد مر آن حجت را؛ زيرا اجبار بر ايمان، منافى تکليف باشد؛ پس بر من فقط تبليغ و اظهار معجزه است بر وفق آن، و شما خواه از سخنم پند يابيد يا ملال.
تنبيه: اين آيه شريفه جواب است از قول آنها: «بَلْ نَظُنُّکُمْ کاذِبِينَ» يعنى اگر گمان شما چنان است که من کاذب هستم، پس چه گوئيد اگر من بر خلاف گمان شما بر حجت و بينه از جانب خدا باشم، آيا در اين صورت تصديق من خواهيد نمود؟ يا جواب است از «ما نَراکَ إِلَّا بَشَراً مِثْلَنا» يعنى اگر من که بشرى هستم، حجتى بر شما بنمايم که دلالت بر صدق من کند، آيا تصديق من نمى‌کنيد. و در اين آيه دلالت است بر آنکه وضوح رسالت و ظهور نبوت، معجزه است، و معنى بشريت را در آن دخلى نيست. و يا جواب است از «ما نَرى لَکُمْ عَلَيْنا مِنْ فَضْلٍ» و خلاصه معنى آنکه: پيروى مال و جاه فانى نکنيد، زيرا آنچه واجب الاتباع است، حجت و بيّنه الهيه باشد. يا جواب از جميع امور مذکوره.