آیه ۲۸ سوره هود

سوره هود، آیه ۲۸ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۲۴

قَالَ يَا قَوْمِ أَ رَأَيْتُمْ إِنْ كُنْتُ عَلَى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّي وَ آتَانِي رَحْمَةً مِنْ عِنْدِهِ فَعُمِّيَتْ عَلَيْكُمْ أَ نُلْزِمُكُمُوهَا وَ أَنْتُمْ لَهَا كَارِهُونَ

(نوح) گفت: «اگر من دلیل روشنی از پروردگارم داشته باشم، و از نزد خودش رحمتی به من داده باشد -و بر شما مخفی مانده- (آیا باز هم رسالت مرا انکار می‌کنید)؟! آیا ما می‌توانیم شما را به پذیرش این دلیل روشن مجبور سازیم، با اینکه شما کراهت دارید؟!

معنی کلمات و عبارات
«أَرَأَیْتُمْ»: مرا خبر دهید (نگا: انعام / ، یونس / ). «بیّنه»: نور بصیرت. حجّت و برهان (نگا: هود ). «رَحْمَةً»: مراد نبوّت است. «عُمِّیَتْ عَلَیْکُمْ»: بر شما مخفی و پنهان شده باشد. «أَنُلْزِمُکُمُوهَا»: آیا به پذیرش آن، شما را مجبور کنیم، و با اکراه آن را به شما بقبولانیم؟. ضمائر (کُمْ) و (ها) مفعول اوّل و دوم (نُلْزِمُ) است. حرف (و) میان این ضمائر، برگشت به اصل و تکمله (کُمْ) است.
نزول

سال ۹ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱- نوح(ع) برخوردار از معجزه و دلیلى روشن ، بر پیامبرى خویش «قال یقوم أرءیتم إن کنت على بیّنة» قابل ذکر است که «أرءیتم» به معناى «أخبرونى» است و مفعول آن جمله «أنلزمکموها» است و این هر دو به منزله جواب شرط «إن کنت ...» مى باشد و تقدیر جمله چنین است «إن کنت على بیّنة ... فاخبرونى أنلزمکموها» ۲- خداوند ، عطا کننده معجزه و دلیلهاى روشن به پیامبران(ع) «إن کنت على بیّنة من ربى» ۳- خداوند ، مربى پیامبران و مدبر امور ایشان است. «إن کنت على بیّنة من ربى» برداشت فوق ، با توجه به گزینش اسم «رب» - که به معناى مدبر و مربى است - استفاده شده است. ۴- هدف از اعطاى معجزه و دلیلهاى روشن به پیامبران ، تدبیر امر نبوت و پیشبرد هدفهاى رسالت آنان است.* «إن کنت على بیّنة من ربى» ۵- خداوند ، نوح(ع) را از رحمت ویژه خویش بهره مند ساخت و به مقام نبوت رسانید. «ءاتنى رحمة من عنده» مقصود از «رحمة»، به مناسبت مورد، مقام نبوت و پیامبرى است. ۶- مقام نبوت ، رحمت خاص خداوند به پیامبران «و ءاتنى رحمة من عنده» نکره آوردن «رحمة» دلالت بر عظمت دارد و توصیفش به «من عنده» حاکى از ارجمندى آن است. ۷- برخورد حضرت نوح(ع) با سران و اشراف کافر ، برخوردى ترحم آمیز و مشفقانه بود. «یقوم أرءیتم» تعبیر «یا قوم» (اى مردم من!) حکایت از شفقت و ترحم دارد. ۸- سران و اشراف قوم نوح ، کوردلانى ناتوان از درک دلایل نبوت و فهم و معارف الهى «أرءیتم إن ... ءاتنى رحمة من عنده فعمّیت علیکم» تعمیة (مصدر عمّیت) به معناى کور ساختن است و آن گاه که به «على» متعدى شود ، به معناى مخفى کردن مى باشد. بنابراین «فعمیت علیکم»; یعنى ، آن بیّنه و رحمتى که خداوند به من عطا کرده است ، بر شما مخفى مانده و از درکش ناتوانید. ۹- اشرافیت ، استکبار و خودبرتربینى سران قوم نوح ، مایه کوردلى و ناتوانى آنان از درک دلایل نبوت و فهم معارف الهى بود. «أرءیتم إن ... ءاتنى رحمة من عنده فعمّیت علیکم» «عُمّیت» فعل مجهول است و فاعل آن; یعنى، چیزى که موجب کوردلى و خفاى دلیلهاى نبوت نوح به کافران باشد، ذکر نشده است. به قرینه صفاتى که براى کافران قوم نوح بیان شده، مى توان گفت: همان صفات (از طبقه اشراف و مستکبران بودن و خود را برتر دانستن و ...) موجب کوردلى و ناتوانى آنان از درک معارف شده بود. ۱۰- ایمان به پیامبران و باور به معارف الهى ، غیر قابل اجبار و اکراه «أنلزمکموها و أنتم لها کرهون» ۱۱- پیروان حضرت نوح ، یاوران او در ابلاغ رسالت و دعوت مردم به ایمان «أنلزمکموها» برداشت فوق از صیغه جمع «نلزم» - که شامل نوح و پیروانش مى شود - استفاده شده است. ۱۲- اشراف و سران قوم نوح ، به معارف الهى تمایلى نشان نمى دادند و از آن بیزار و متنفر بودند. «و أنتم لها کرهون» ۱۳- علاقه به معارف دینى ، در گرو شناخت آنهاست. «فعمّیت علیکم ... و أنتم لها کرهون» ۱۴- بیزار نبودن مردم از معارف الهى ، شرط توانایى پیامبران بر هدایت ایشان «أنلزمکموها و أنتم لها کرهون»
تفسیر (۱۱)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶۹)
  • نوح(علیه السلام) و دیگر انبیا، منزّه از اکراه انسانها بر پذیرش دین+۱ آیه
  • نوح(علیه السلام) و دیگر انبیا، منزّه از اجبار مردم به پذیرش دین+۱ آیه
  • اتمام حجّت نوح(علیه السلام) با قوم خود+۶ آیه
  • قوم حقناپذیر نوح(علیه السلام) در برابر اتمام حجّت، مستحقّ کیفر الهی+۴ آیه
  • احتجاج نوح(علیه السلام) در برابر کافران و منکران قوم خود، به داشتن ادلّه روشن برای رسالت خویش+۲ آیه
  • احتجاج نوح(علیه السلام) به داشتن دلایل روشن و برخوردار نبودن از خزاین الهی و علم غیب و فرشته نبودن در برابر ادعای بشر بودن او از سوی قومش+۲ آیه
  • گفتار مؤدّبانه نوح(علیه السلام) در برابر سخنان بیادبانه کافران، هنگام تبلیغ و موعظه انان+۵ آیه
  • استقامت نوح(علیه السلام) در تبلیغ و دعوت قوم خود به پرستش خداوند+۸ آیه
  • واداشتن مردم به پذیرش دین، خارج از حیطه وظایف نبوّت
  • نوح(علیه السلام)، صاحب برهان از سوی خدا، برای اثبات نبوّتش+۱ آیه
  • تبلیغ در میان قوم خود، دارای اولویت برای پیامبران+۷ آیه
  • کراهت و ناخوشایندی، مانع تاثیرپذیری از هدایتگری و تبلیغ پیامبران
  • استفاده از تهییج عواطف، در مسیر تبلیغ معارف الهی+۸ آیه
  • تاکید نوح(علیه السلام) بر دلایل روشن و دوری از اکراه در رسالت تبلیغی خویش
  • نقش معجزه، در تربیت و هدایت انسانها
  • همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۴ آیه
  • برخورداری همه انسانها، از حق ازادی عقیده
  • ممنوعیّت احتجاج، بدون اگاهی و از روی جهل+۷ آیه
  • لزوم استقامت، در راه تبلیغ دین و انجام دادن رسالت دینی+۸ آیه
  • ارایه دلایل روشن برای هدایت انسانها از جانب خداوند و پیامبران، برخاسته از ربوبیّت او+۱ آیه
  • رحمت خداوند بر بندگان، برخاسته از ربوبیّت او+۱ آیه
  • دفاع نوح(علیه السلام) از خویش، در برابر اتّهام دروغگویی+۲ آیه
  • اکراه مردم به پذیرش دین، خارج از حیطه وظایف نبوّت
  • عدم الزام و اجبار مردم به انتخاب دین الهی، از سوی نوح(علیه السلام)+۱ آیه
  • ازادی انسانها، در انتخاب دین
  • تبلیغ دین، به دور از هرگونه الزام و اجبار، از روشهای تبلیغی نوح(علیه السلام)+۱ آیه
  • اطمینان نوح(علیه السلام) به راستگویی خود در ادّعای نبوّت و دعوت مردم به خدا+۲ آیه
  • باور نداشتن قوم نوح به صدق ان حضرت در رسالت خود، به رغم دلایل اشکار+۳ آیه
  • نبوّت، رحمت اعطایی خداوند، به حضرت نوح(علیه السلام)+۱ آیه
  • برخورداری نوح(علیه السلام)، از رحمت نبوّت پروردگار+۱ آیه
  • ختم قلب و کوردلی، مانع تاثیر سخن در انسان
  • اجبار کور دلان قوم نوح به توحید و قبول حق، مورد پرسش انکاری ان حضرت و مؤمنان همراهش
  • سؤال توبیخی نوح(علیه السلام) از قومش، درباره عدم پذیرش رسالت و دعوت او
  • سؤال توبیخی نوح(علیه السلام) از قومش، درباره عدم پذیرش رسالت و دعوت او به سوی پروردگار
  • اجبار کوردلان قوم نوح به توحید و قبول حق، مورد پرسش انکاری ان حضرت و مؤمنان همراهش
  • شناخت معارف دینی، زمینه ساز علاقه به انها
  • کوردلی، از موانع شناخت حقایق+۲ آیه
  • امتناع قوم نوح از ایمان اوردن به وی به بهانه وجود گروهی مستمند و محروم، بی اعتبار و فاقد پایگاه اجتماعی اقتصادی در کنار او+۳ آیه
  • کوری قلب قوم نوح، موجب تکذیب رسالت ان حضرت+۴ آیه
  • اشرافیت سران کافر قوم نوح، مایه کوری قلب انان از درک دلایل نبوت ان حضرت+۲ آیه
  • ازادی قوم نوح از جانب ان حضرت، در پذیرش دلیل و نبوّت وی
  • اتمام حجّت نوح(علیه السلام)، بر قوم خود+۸ آیه
  • قوم حق ناپذیر نوح، در برابر اتمام حجّت ان حضرت، مستحقّ عذاب الهی+۶ آیه
  • بیزاری و کراهت قوم نوح از دعوت ان حضرت، برای عبادت خدای یگانه+۲ آیه
  • قوم نوح، متشکّل از مردم عادی و گروه اشراف+۴ آیه
  • قوم نوح، مردمی کوردل، از دیدگاه ان حضرت
  • نپذیرفتن رسالت نوح(علیه السلام) از جانب قوم وی، به رغم مشاهده دلایل روشن ان حضرت، نشانه کوردلی ان قوم
  • اکراه و اجبار کافران بر پذیرش دین، خارج از حیطه وظایف پیامبران+۱ آیه
  • اشراف کافر قوم نوح، مردمی ستیزهجو و لجباز در برابر حضرت نوح علیه السلام به رغم شنیدن انذارها و دلایل روشن ان حضرت+۲ آیه
  • لجاجت اشراف کافر قوم نوح، در برابر دلایل روشن و هشدارهای نوح علیه السلام+۲ آیه
  • ارایهؤ معجزات هر یک از انبیای الهی، برای اثبات رسالت خویش، نشانههای خدا+۴ آیه
  • نوح، دارای معجزه بیّنه در دعوت خویش، با پیشنهاد ارایه ان به قوم خویش، در اثبات مدعایش+۱ آیه
  • ارایه حادثه توفان، معجزهای به درخواست قوم نوح، بعد از قبول نکردن معجزات مدّلل و روشن+۳ آیه
  • نوح علیه السلام برخوردار از معجزات الهی+۱ آیه
  • ربوبیت الهی، مقتضی ارایه معجزات همراه هر پیامبری
  • سؤال توبیخی نوح از قومش، درباره عدم پذیرش رسالت و دعوت او+۱ آیه
  • مُؤتی/ اسماوصفات+۱ آیه
  • حضرت نوح علیه السلام پیامبری مهربان و دلسوز مردم+۸ آیه
  • نبوّت، نمود رحمت الهی بر بندگان+۲ آیه
  • نبوّت، رحمت اعطایی خداوند به نوح علیه السلام+۱ آیه
  • اتمامحجّت نوح علیه السلام با قوم خود+۸ آیه
  • نوح علیه السلام، صاحب برهان از سوی خدا، برای اثبات نبوّتش+۱ آیه
  • سؤال توبیخی نوح علیه السلام از قومش، درباره عدم پذیرش رسالت و دعوت او به سوی پروردگار
  • اطمینان نوح علیه السلام به صدق خود در ادعای نبوّت و دعوت مردم به خدا+۲ آیه
  • گفتگوی نوح علیه السلام با قومش در تبیین رسالت خود و هدایت انان و سخنان انکارامیز قومش+۳ آیه
  • نبوت، هدیه و عطیّهای الهی برای نوح علیه السلام+۱ آیه
  • نوح علیه السلام، منزّه از اجبار مردم به پذیرش دین+۱ آیه
  • نوح علیه السلام صاحب برهان از جانب خدا برای اثبات نبوت خود+۱ آیه
  • وجوب استقامت در راه تبلیغ دین و انجام دادن رسالت دینی+۶ آیه
واژه‌ها