اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قال‌َ يا قَوم‌ِ أَ رَأَيتُم إِن کُنت‌ُ عَلي بَيِّنَةٍ مِن رَبِّي وَ آتانِي رَحمَةً مِن عِندِه‌ِ فَعُمِّيَت عَلَيکُم أَ نُلزِمُکُمُوها وَ أَنتُم لَها کارِهُون‌َ «28»
فرمود حضرت نوح [ع] اي قوم من آيا ديديد اگر بوده باشم بر دليل و برهان از طرف پروردگارم و آمده است مرا رحمت از نزد پروردگارم پس بر شما مخفي شده آيا ما شما را الزام و اجبار ميکنيم بآن بيّنه و حال آنکه شما کراهت از قبول آن داريد.
مسئلة- بر انبياء آنچه لازم است اقامه حجت است بر قوم باتيان بمعجزه يا برهان قطعي که عذري بر احدي باقي نماند و قوم هم سلب اختيار از آنها نميشود اگر ايمان آوردند سعادتمند ميشوند و اگر مخالفت کردند معذب، الزام و اجباري در کار نيست لذا قال‌َ يا قَوم‌ِ کسره دلالت ميکند بر سقوط ياء متکلم که يا قومي بوده أَ رَأَيتُم يعني چنين تصور ميکنيد که الزام و اجبار کنم شما را
جلد 11 - صفحه 39
فقط إِن کُنت‌ُ عَلي بَيِّنَةٍ شما توقع بيش از اينکه از من نداريد که مطالبه دليل کنيد که معناي بيّنه يعني چيزي که دعوي را واضح و روشن و مبين نمايد و اطلاق بينه بر دو شاهد عدل در شريعت براي اينست که بحکم شرع حکم يقين دارد و بر طبقش بايد رفتار نمود، و بينه حضرت نوح عليه السّلام معجزات و استقامت يک نفر در مقابل يک دنيا مشرک با اينکه چه اندازه او را ميزدند تا ضعف ميکرد و در کنار جاده ميافتاد و دست از دعوت خود بر نميداشت که در اينکه مدت مديد تقريبا هفتصد و پنجاه سال قبل از طوفان جمعيتي که باو ايمان آوردند بالغ بر صد نفر نشد که در همين سوره خطاب شد باو که أَنَّه‌ُ لَن يُؤمِن‌َ مِن قَومِک‌َ إِلّا مَن قَد آمَن‌َ مِن رَبِّي چون معناي معجزه فعل الهي است که از قدرت بشر خارج است بدست رسول داده ميشود که دليل بر صدقش باشد.
وَ آتانِي رَحمَةً مِن عِندِه‌ِ علاوه بر اقامه بيّنة، مشمول عنايتهاي بزرگ الهي واقع شدم که مرا نخستين پيغمبر اولوا العزم قرار داد و آدم ثاني که تمام اهل عالم پس از طوفان اولاد او هستند و طول عمر کذايي که بالغ بر دو هزار و پانصد سال باشد بسيار تعجب است از کساني که در طول عمر حضرت بقيّة اللّه عجل اللّه تعالي فرجه شبهه ميکنند.
فَعُمِّيَت عَلَيکُم يعني تدبر نميکنيد و فکر و تأمل نداريد و چشم پوشي ميکنيد که خود حضرت نوح در سوره نوح عرض ميکند بپروردگار خود جَعَلُوا أَصابِعَهُم فِي آذانِهِم وَ استَغشَوا ثِيابَهُم.
أَ نُلزِمُکُمُوها با اينکه بينه و ايتاء رحمت باز بايد شما را الزام و الجاء کرد که اينکه تکليف انبياء نيست.
وَ أَنتُم لَها کارِهُون‌َ شما که معجزه را حمل بر سحر ميکنيد دليل را حمل بر سفسطه ميکنيد، نبي‌ّ را کاذب مي‌گوييد، اهل ايمان را اراذل ميشماريد.
40