تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ هِيَ تَجْرِي بِهِمْ فِي مَوْجٍ کَالْجِبالِ وَ نادى نُوحٌ ابْنَهُ وَ کانَ فِي مَعْزِلٍ يا بُنَيَّ ارْکَبْ مَعَنا وَ لا تَکُنْ مَعَ الْکافِرِينَ (42)
«1» سورة الصافات، آيات 79 تا 81.
«2» منهج الصادقين، جلد 4، صفحه 424.
جلد 6 - صفحه 70
وَ هِيَ تَجْرِي بِهِمْ فِي مَوْجٍ کَالْجِبالِ: و کشتى مى‌برد ايشان را در ميان موجها که از غايت عظمت مانند کوهها بودند، يعنى در حين طوفان که عبارت است از ارتفاع و اضطراب آن، هر موج از آن مانند کوهى بود در تراکم و ارتفاع. و تشبيه به کوهها دلالت دارد بر اينکه يک موج نبوده بلکه امواج زيادى بوده. از حسن نقل شده «1» که آب روى هم متراکم و مرتفع به اندازه سى ذراع و ابتداى سير، يازدهم رجب و تا ششماه سير، و در اين مدت هيچ مستقر نشد تا آنکه به زمين حرم رسيد و در مکان کعبه هفت مرتبه طواف و حق تعالى خانه کعبه را به آسمان برد، تمام زمين را سير تا به کوه جودى که در شام است در روز دهم محرم قرار گرفت. «2» و اصحاب ما از حضرت صادق عليه السّلام روايت نموده «3» که نوح عليه السّلام اول رجب به کشتى سوار و روزه داشت و هر که با او بود امر به روزه، و فرمود: هر که امروز روزه دارد آتش از او دور و او را مس ننمايد. و تا يک سال کشتى به روى آب سيار بود.
وَ نادى نُوحٌ ابْنَهُ: و آواز داد نوح عليه السّلام پسر خود کنعان يا يام را.
وَ کانَ فِي مَعْزِلٍ: در حالى که بود در کرانه از کشتى و دور ايستاده و پدر او را مسلمان مى‌دانست، پس نوح در اول طوفان از فرط شفقت فرمود:- حضرت صادق عليه السّلام فرمايد: نوح عليه السّلام نظر نمود به پسر، افتان و خيزان بود گفت:- يا بُنَيَّ ارْکَبْ مَعَنا: اى پسرک من سوار شو در کشتى با ما. وَ لا تَکُنْ مَعَ الْکافِرِينَ:
«1» مجمع البيان ج 3 ص 164.
«2» محدث خيبر، مرحوم حاج شيخ عباس قمى در کتاب مفاتيح الجنان در اعمال روز عاشوراء در ضمن بيان احاديثى که به عنوان مبارک بودن روز عاشوراء از جانب بنى اميه و ديگران وضع شده، خبر مفصلى راى از ميثم تمّار نقل مى‌کند که خلاصه آن بدين مضمون است: ميثم فرمود و اللّه مى‌کشند اين امت پسر پيغمبر خود را در محرّم در روز دهم و هرآينه اعداء حق سبحانه و تعالى اين روز راى روز برکات قرار دهند تا آنکه گويد و گمان مى‌کنند که او روزى است که سفينه نوح بر جودى قرار گرفت با اينکه استواء سفينه در روز هيجدهم ذى حجّه بوده- الخ.
«3» بحار الانوار، ج 11، ص 318 و ص 304- تفسير نور الثقلين، ج 2، ص 360.
جلد 6 - صفحه 71
و مباش با کافران تا غرق نشوى. حسن گويد: آن پسر منافق و با پدر اظهار اسلام نمودى و با کافران در کيش متفق بودى، و نوح عليه السّلام مى‌دانست او کافر است، از راه نصح گفت: اى پسر، اسلام آور و با ما در کشتى نشين و مباش در کيش کافران تا غرق نشوى.