تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
قالَ سَآوِي إِلى جَبَلٍ يَعْصِمُنِي مِنَ الْماءِ قالَ لا عاصِمَ الْيَوْمَ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ إِلاَّ مَنْ رَحِمَ وَ حالَ بَيْنَهُمَا الْمَوْجُ فَکانَ مِنَ الْمُغْرَقِينَ (43)
قالَ سَآوِي إِلى جَبَلٍ: گفت پسر در جواب پدر، زود باشد که پناه برم به کوهى که از غايت بلندى. يَعْصِمُنِي مِنَ الْماءِ: نگه دارد مرا از غرق شدن در آب. قالَ لا عاصِمَ الْيَوْمَ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ: فرمود نوح: نگاهدارى نيست امروز که منع کند و باز دارد چيزى از عذاب خدا، يا هيچکس ممنوع و محفوظ نيست امروز از عذاب الهى. إِلَّا مَنْ رَحِمَ: مگر آنکه خداى تعالى بر او بخشايش فرمايد. در اثناء مکالمه پسر و پدر طوفان شديد شد. وَ حالَ بَيْنَهُمَا الْمَوْجُ: و حايل شد ميان پدر و پسر موج طوفان. فَکانَ مِنَ الْمُغْرَقِينَ: پس گشت پسر از جمله غرق شدگان.
در تفسير شيخ ابو الفتح قدس الله سره: مدت چهل روز آب از آسمان مى‌آمد و در هوا معلق ايستاد و آب از زمين هم جوشيد، بعد از چهل روز هر دو آب بهم رسيد، چنانچه فرمايد «فالتقى الماء على امر قد قدر» کنعان غرق و همه عالم را آب فرا گرفت به حدى که چهل گز از سر کوهها گذشت و همه عالم خراب و تمام کفار هلاک و کسى از آنها باقى نماند، بلکه جنبنده‌اى روى زمين
جلد 6 - صفحه 72
گذاشته نشد. «1» نکته ادبيه: قوله تعالى «بِسْمِ اللَّهِ مَجْراها وَ مُرْساها» در قرائت حمزه و کسائى به فتح ميم (مجرى) و ضم ميم دوم (مرسى) که مصدر باشد و مفعل در مزيد بر ثلاثى به معنى مصدر قياسى مطّرد است. قرائت شاذّ «بِسْمِ اللَّهِ مَجْراها وَ مُرْساها» بنابر فاعل از اجرى و ارسى تا صفت اسم خدا باشد.