سوره هود، آیه ۴۹ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۲۷
تِلْكَ مِنْ أَنْبَاءِ الْغَيْبِ نُوحِيهَا إِلَيْكَ مَا كُنْتَ تَعْلَمُهَا أَنْتَ وَ لاَ قَوْمُكَ مِنْ قَبْلِ هٰذَا فَاصْبِرْ إِنَ الْعاقِبَةَ لِلْمُتَّقِينَ
اینها از خبرهای غیب است که به تو (ای پیامبر) وحی میکنیم؛ نه تو، و نه قومت، اینها را پیش از این نمیدانستید! بنابر این، صبر و استقامت کن، که عاقبت از آن پرهیزگاران است!
معنی کلمات و عبارات
«أَنبَآءِ»: جمع نَبَأ، اخبار.
نزول
سال ۹ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱- داستانها و سرگذشتهاى مهمى از تاریخ پیشینیان ، بر انسانها مخفى مانده است. «تلک من أنباء الغیب»
«أنباء» جمع نبأ است و «نبأ» - چنان چه در مفردات راغب آمده - به خبرى گفته مى شود که داراى فایده بزرگ باشد. غیب; یعنى ، چیزى که از دید و حواس مردم پنهان باشد و از آن اطلاعى نداشته باشند.
۲- سرگذشت نوح(ع) و حادثه طوفان ، سرگذشتى مهم در تاریخ بشریت و مخفى مانده بر مردمان «تلک من أنباء الغیب»
«تلک» اشاره به داستان نوح و قضایاى رخ داده در روزگار آن حضرت دارد; یعنى: تلک الأنباء من أنباء الغیب.
۳- خداوند ، داستان نوح را از طریق وحى براى پیامبر(ص) تشریح کرد. «تلک من أنباء الغیب نوحیها إلیک»
ظاهر این است که مراد از ضمیر «ها» در «نوحیها» همان مشارالیه «تلک» باشد.
۴- بیان سرگذشتهاى مهم تاریخ بشر براى پیامبر(ص) ، از نویدهاى خداوند به آن حضرت «تلک من أنباء الغیب نوحیها إلیک»
برداشت فوق ، مبتنى براین احتمال است که ضمیر در «نوحیها» به «أنباء الغیب» برگردد. فعل «نوحى» به صورت مضارع مؤید این احتمال است.
۵- پیامبر(ص) و مردم عصر بعثت ، پیش از نزول قرآن ، به سرگذشت نوح(ع) آگاهى نداشتند. «ما کنت تعلمها أنت و لاقومک من قبل هذا»
مشارالیه «هذا» قرآن است که از جمله «نوحیها إلیک» معلوم مى شود.
۶- پیامبر(ص) و مردم عصر بعثت ، جز از طریق وحى ، راهى براى شناخت صحیح حادثه طوفان و سرگذشت نوح(ع) در اختیار نداشتند. «ما کنت تعلمها أنت و لاقومک من قبل هذا»
۷- قرآن ، منبعى براى آشنایى به تاریخ بشر و شناخت رویدادهاى مهم تاریخى «نوحیها إلیک ما کنت تعلمها أنت و لاقومک من قبل هذا»
۸- خداوند ، فراخوان پیامبر(ص) به صبر و شکیبایى در امر رسالت و مقاومت در برابر مشرکان و آزارهاى آنان «فاصبر»
بیان سرگذشت نوح(ع) و سپس دعوت کردن پیامبر(ص) به صبر و مقاومت ، گویاى این است که: مصداق مورد نظر براى «صبر» تحمل مشکلات و مشقتهاى تبلیغ رسالت و مقاومت در برابر آزارها و کارشکنیهاى مخالفان مى باشد.
۹- از هدفهاى بیان سرگذشت نوح(ع) در قرآن ، ترغیب پیامبر(ص) و اهل ایمان به صبر و مقاومت است. «تلک من أنباء الغیب نوحیها إلیک ... فاصبر إن العقبة للمتقین»
خداوند، با تفریع جمله «إصبر...» به وسیله حرف «فاء» بر نقل داستان نوح(ع) ، به این نکته اشاره مى کند که: مقصود از شرح ماجراى حضرت نوح (ع) ، قصه سرایى نیست; بلکه هدف از آن ، هدایت و تربیت مخاطبان قرآن مى باشد.
۱۰- غلبه ایمان بر کفر و موفقیت پیامبر(ص) در انجام رسالت ، از نویدها و بشارتهاى خداوند به آن حضرت «فاصبر إن العقبة للمتقین»
بیان پیروزى اهل ایمان و از میان رفتن کفرپیشگان در شرح داستان نوح(ع) مى رساند که مصداق مورد نظر براى «العاقبة» (فرجام نیک ) پیروزى ایمان بر کفر است و از آن جا که خطاب متوجه پیامبر(ص) است، جمله فوق ناظر به پیروزى اسلام بر کفر و موفقیت پیامبر(ص) در انجام رسالت مى باشد.
۱۱- پیروزى نوح(ع) و یارانش بر مخالفان ، نشان و دلیلى بر غلبه نهایى تقواپیشگان مقاوم و صبور ، بر کفرپیشگان است. «تلک من أنباء الغیب ... فاصبر إن العقبة للمتقین»
۱۲- صبر و تقوا ، دو شرط اساسى براى پیروزى نهایى بر کافران و نایل شدن به فرجامى نیکوست. «فاصبر إن العقبة للمتقین»
۱۳- توجه و باور به پیروزى اهل تقوا ، زمینه ساز پیشه ساختن صبر و مقاومت در برابر مشکلات راه تقوا و ایمان «فاصبر إن العقبة للمتقین»
۱۴- نوح(ع) و پیروان او ، صبرپیشگانى مقاوم در برابر ناملایمات راه ایمان «تلک من أنباء الغیب ... فاصبر»
دعوت به صبر و مقاومت ، پس از بیان سرگذشت نوح(ع) و پیروانش ، اشاره به این حقیقت دارد که: آن حضرت و پیروانش ، در برابر ناملایمات صبور و شکیبا بودند.
۱۵- نوح(ع) و پیروان او ، از تقواپیشگان و بهره مند از فرجامى نیک «تلک من أنباء الغیب ... فاصبر إن العقبة للمتقین»
۱۶- فرجام نیک ، از آنِ تقواپیشگان است. «إن العقبة للمتقین»
۱۷- پیامبر(ص) و پیروان او ، از تقوا پیشگانند و فرجام نیک از آنِ ایشان است. «فاصبر إن العقبة للمتقین»
تفسیر (۱۷)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۵–۴۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۶–۴۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۶–۴۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۶–۴۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۶–۴۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۶–۴۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۶–۴۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۶–۴۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۶–۴۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۶–۶۰ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۴۹ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۴۹ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۴۹ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۴۹ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۴۹ - تفسیر روان جاوید
آیات ۴۷–۴۹ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۴۹
موضوعات
دستهبندی موضوعی
اخفای قصه نوحاهمیت طوفان نوحاهمیت قصه نوحایمان به پیروزی متقینحسن فرجام نوححسن فرجام پیروان نوحذکر پیروزی متقینشرایط حسن فرجامشکست مخالفان نوحصبر نوحصبر پیروان نوحفرجام صابرانفلسفه قصه نوحمحمد از متقینمحمد و تاریخمحمد و قصه نوحمسلمانان از متقینمسلمانان صدراسلام و قصه نوحنشانه های شکست کافراننشانه های پیروزی متقیننوح از متقینپیروان نوح از متقینپیروزی نوحپیروزی پیروان نوحایمان و کفرزمینه شکستحسن فرجام محمدتشویقهای قرآنحسن فرجام مسلماناندعوت به استقامتمقاطع پنهان تاریختشویق به استقامتبشارت پیروزیدعوت از محمددعوت به صبرشرایط پیروزیتشویق به صبرزمینه استقامتفرجام متقیناذیتهای مشرکانحسن فرجام متقینمنابع تاریختشویق محمدفلسفه قصص قرآنزمینه صبراستقامت محمدبشارت به محمدمحدوده علم محمدتشویق مؤمنانصبر در سختیپیروزی مؤمناناهمیت صبرشکست کافرانفضایل متقینآثار صبروحی به محمددعوتهای خداآثار ذکرتعالیم خدابشارتهای خدانقش وحینقش قرآنآثار تقواآثار ایمان
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۸۰)
- بشارت خداوند، به پیروزی متقین+۳ آیه
- تقوا و پرهیزکاری، زمینهساز نیل به پیروزی+۳ آیه
- صبر و بردباری، از عوامل دستیابی به پیروزی+۲ آیه
- تبیین تاریخ و سرگذشت پیامبران گذشته، برای ارامش دل محمّد(صلی الله علیه واله) و عبرتاموزی مؤمنان+۴ آیه
- وحی، منبعی برای اگاهی به تاریخ و سرگذشت پیشینیان+۴ آیه
- تقوا، زمینه بهرهمند شدن از پیروزی و نصرت خدا+۲ آیه
- تقوا، عامل نیک فرجامی انسان+۲ آیه
- پیروان نوح(علیه السلام)، از تقواپیشگان+۱ آیه
- نوح(علیه السلام)، از تقواپیشگان+۱ آیه
- اگاهی نداشتن پیامبر(صلی الله علیه واله) و قوم او، از قصّه نوح(علیه السلام)، قبل از نزول قران+۱ آیه
- لزوم صبر و تحمّل، در برابر مشکلات و مصایب+۴ آیه
- قصّه نوح(علیه السلام)، از اخبار غیبی خدا به محمّد(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
- ایمان به برتری پاداشهای الهی برای مؤمنان و صاحبان عمل صالح، زمینه ساز زهدورزی انان
- اذیّت و ازارهای قولی مشرکان، نسبت به پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
- وحی، راه شناخت حقایق و معارف الهی+۳ آیه
- وحی الهی، راه شناخت خبرهای ناشناخته و غیبی+۳ آیه
- قران، از منابع شناخت معارف و حقایق مختلف+۲ آیه
- صبر عامل قرار گرفتن در زمره متقین+۲ آیه
- صبر از اسباب نیک فرجامی+۲ آیه
- تشویق پیامبر(صلی الله علیه واله) و مؤمنان به صبر از اهداف بیان سرگذشت نوح(علیه السلام) در قران+۱ آیه
- دعوت پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله) به صبر، از سوی خداوند+۳ آیه
- پیروزی نوح(علیه السلام) و یارانش بر مخالفان دلیلی بر غلبه نهایی صابران بر کافران+۳ آیه
- نوح(علیه السلام) و پیروان او صبرپیشگانی در برابر مشکلات+۱ آیه
- صبرپیشگی از جلوه های تقواپیشگی+۴ آیه
- اگاهی از سرنوشت گذشتگان از عوامل صبر در برابر مخالفت ها و دشمنی ها
- باور و ایمان به پیروزی اهل تقوا زمینه ساز صبر در برابر مشکلات+۴ آیه
- اگاهی و شناخت، زمینه ساز صبر و شکیبایی+۱ آیه
- اگاهی خداوند، به رویدادهای تمام تاریخ+۳ آیه
- خداوند، دارای علم غیب و اگاه به موارد ان+۵ آیه
- علم غیب، در انحصار خدا+۵ آیه
- اختصاص علم غیب مطلق، به خدا+۶ آیه
- وحی، راهی برای دسترسی بشر به غیب+۵ آیه
- امکان فراگیری علم غیب، برای برخی انسانها+۵ آیه
- محرومیّت غیر خداوند، از داشتن علم غیب+۵ آیه
- اگاهی پیامبر(صلی الله علیه واله) و مسلمانان از امور غیبی (قصّه نوح(علیه السلام) و قومش)، پس از تعلیم خدا به انان+۱ آیه
- ذکر قصّه های پیامبران برای حضرت محمّد(صلی الله علیه واله)، موجب ارامش و قوّت قلب ان حضرت+۴ آیه
- توجّه به داستان پیامبران و سرنوشت اقوام مؤمن و کافر ایشان، وادارکننده به استقامت و پایداری بر توحید+۱ آیه
- تسلاّ دادن خدا به پیامبر(صلی الله علیه واله) از طریق بیان قصه نوح(علیه السلام)+۱ آیه
- علم و زدایش ابهام از مقاطع پنهان تاریخ، فلسفه نقل قصّه در قران+۴ آیه
- علم و اگاهی پیامبر(صلی الله علیه واله) فلسفه نقل قصّه نوح(علیه السلام) و قومش، برای ان حضرت+۱ آیه
- وحی الهی، تنها منبع قصّه های قران+۵ آیه
- اگاهی نداشتن پیامبر(صلی الله علیه واله) و مردم عصر بعثت به تاریخ قوم نوح، پیش از نزول قران+۱ آیه
- تشریح تاریخ قوم نوح برای پیامبر(صلی الله علیه واله) از طریق وحی+۱ آیه
- بیان بحق تاریخ گذشتگان، از زبان پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله، نشانهای بر حقّانیّت ان حضرت+۲ آیه
- خطاب خاص خدا به محمد صلی الله علیه و اله با مراد خاص (محمد صلی الله علیه و اله)+۴ آیه
- خطاب خاص با مراد عام به محمد صلی الله علیه و اله از سوی خداوند+۵ آیه
- دلجویی خداوند از پیامبر صلی الله علیه و اله، با امر به صبر در برابر دشمنیهای کافران با ان حضرت+۳ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله، مامور صبر و شکیبایی، در برابر سختیها و ناملایمات+۴ آیه
- صبر و تقوای پیامبر صلی الله علیه و اله، موجب نایل شدن به فرجام نیک
- بهرهمندی پیامبر صلی الله علیه و اله از فرجام نیک تقواپیشگان، از اثار صبر ان حضرت+۱ آیه
- توجّه پیامبر صلی الله علیه و اله به سرگذشت نوح علیه السلام، زمینهساز صبر حضرت+۱ آیه
- وعده پیروزی و فرجام خوب اهل تقوا، زمینهساز صبر پیامبر صلی الله علیه و اله
- اگاهی و خبر دادن پیامبر صلی الله علیه و اله از تاریخ نوح علیه السلام و قومش، نشانه صداقت ان حضرت در ادّعای نبوّت و رسالت خویش+۱ آیه
- تعلیم بخشی از علوم غیب به پیامبر صلی الله علیه و اله از طریق وحی
- تعلیم اخبار غیب به پیامبر صلی الله علیه و اله به واسطه وحی+۱ آیه
- اگاهی محمّد صلی الله علیه و اله به اخبار غیبی مربوط به قوم نوح علیه السلام از طریق وحی+۱ آیه
- خداوند، مبدا علوم و اگاهیهای محمّد صلی الله علیه و اله+۲ آیه
- اگاهی پیامبر صلی الله علیه و اله، به اخبار غیبی مربوط به قوم نوح از طریق وحی+۱ آیه
- فرجام نیک، از انِ محمّد صلی الله علیه و اله و پیروان وی، به جهت اهل تقوا بودن انان
- پیامبر صلی الله علیه و اله و پرهیزکاران، دارای فرجامی نیک به سبب تقواپیشگی
- ترغیب و تشویق پیامبر صلی الله علیه و اله، از ناحیه خداوند، به استقامت در اجرای رسالت، به رغم مخالفت با وی: فَاِنْ کَذَّبُوکَ فَقَدْ کُذِّبَ رُسُلٌ مِنْ قَبْلِکَ
- پیامبر صلی الله علیه و اله، مظهر تقواپیشگی
- خداوند، تشریحکننده داستان نوح علیه السلام بر پیامبر صلی الله علیه و اله از راه وحی+۱ آیه
- اگاهی نداشتن پیامبر صلی الله علیه و اله و مردم عصر بعثت از داستان نوح علیه السلام پیش از نزول قران+۱ آیه
- پیامبراکرم صلی الله علیه و اله، دریافتکننده وحی خداوندی+۵ آیه
- ماموریّت پیامبر صلی الله علیه و اله برای صبر و خویشتنداری در برابر مشکلات رسالت+۱ آیه
- نوید الهی به پیامبر صلی الله علیه و اله مبنی بر موفقیّت در انجام دادن رسالت خویش
- تقوا پیشگی انسان، از زمینههای مدح و ستایش خداوند از انسان+۱ آیه
- پیروان نوح، از تقواپیشگان+۱ آیه
- نوح علیه السلام، از تقواپیشگان+۱ آیه
- صبر نوح علیه السلام و پیروانش، در برابر مشکلات+۱ آیه
- قصّه نوح علیه السلام از خبرهای غیبی خدا به محمّد صلی الله علیه و اله+۲ آیه
- اگاهی نداشتن پیامبر صلی الله علیه و اله و قوم او از قصّه نوح علیه السلام تا قبل از نزول قران+۱ آیه
- وجوب صبر و تحمل در برابر مشکلات و مصایب+۴ آیه
- تدریجی بودن نزول وحی بر پیامبر صلی الله علیه و اله+۴ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله دریافت کننده وحی الهی+۷ آیه
- خداوند، مبدا و منشا وحی+۴ آیه
- وحی الهی، منشا علم پیامبر صلی الله علیه و اله در بسیاری از حقایق+۷ آیه
- وحی، راه شناخت حقایق و معارف الهی+۴ آیه
- موفقیّت پیامبر صلی الله علیه و اله در انجام دادن رسالت خویش، مورد وعده و نوید خداوند