تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) إِنِّي تَوَکَّلْتُ عَلَى اللَّهِ رَبِّي وَ رَبِّکُمْ ما مِنْ دَابَّةٍ إِلاَّ هُوَ آخِذٌ بِناصِيَتِها إِنَّ رَبِّي عَلى‌ صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ (56) إِنِّي تَوَکَّلْتُ عَلَى اللَّهِ‌: فرمود بدرستى که من توکل نمودم بر خدا. رَبِّي وَ رَبِّکُمْ‌: که پروردگار من و پروردگار شماست و من هم خود را به او واگذاشتم. ما مِنْ دَابَّةٍ إِلَّا هُوَ آخِذٌ بِناصِيَتِها: نيست هيچ جنبنده‌اى مگر آنکه حق تعالى مالک و قادر است به تصرف در آنها بهر وجه که خواهد. نکته: ناصيه موى پيشانى است، و تمثيل باشد بر اذلال و قهر جميع حيوانات، زيرا آن را که ناصيه او بگرفتند، به غايت مغلوب و مقهور باشد. حاصل آنکه تمام در تحت سلطنت قاهره قادر متعالند. إِنَّ رَبِّي عَلى‌ صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ‌: بتحقيق پروردگار من بر طريق حق و عدل است، هيچ معتصمى نزد او ضايع نمى‌شود و هيچ ظالمى از او فوت نگردد. تبصره: آيه شريفه کنايه از عدل الهى است، يعنى با آنکه ذات احديتش قاهر و غالب و قادر است، با وجود بر اين در نهايت عدل و داد باشد که بقدر ذره‌اى به بندگان ظلم ننمايد، بلکه بر وفق قسط و عدل معامله فرمايد. در تفسير صافى به نقل از عيّاشى از حضرت امير المؤمنين عليه السّلام يعنى: انّه حقّ يجزى بالاحسان احسانا و بالسّيئ سيّئا و يعفو عمّن يشاء و يغفر سبحانه و تعالى. «2» يعنى خداى تعالى بر حق است، جزا دهد نيکى را نيکى و بدى را بدى، و عفو فرمايد «1» بحار الانوار ج 11 ص 361 به نقل از قصص الانبياء راوندى مخطوط. «2» تفسير صافى ذيل آيه 56 ص 261 (طبع کتابفروشى محمودى)، تفسير عياشى ج 2 ص 151. جلد 6 - صفحه 89 از هرکه بخواهد و مستحق عفو باشد، و بيامرزد آنکه سزاوار آمرزش باشد. و آيه کريمه دلالت دارد بر عدل سبحانى در دنيا و سراى باقى. اما در دنيا اگر به ديده بصيرت سر تا پاى عالم را بنگرى و بدقت نظر تدبر نمائى، هر آينه هرچيز را به محل خود يابى که غير آن را خلل راه يافتى: جهان چون خط و خال و چشم و ابرو است‌ که هر چيزى بجاى خويش نيکو است‌ اگر هر ذره بردارى تو از جاى‌ خلل يابد همه عالم سراپاى‌ اما در آخرت جزاى اعمال را بر وفق عدل مترتب سازد بدون نقص ثواب يا مزيد عقاب.