آیه ۸۲ سوره هود

سوره هود، آیه ۸۲ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۳۱

فَلَمَّا جَاءَ أَمْرُنَا جَعَلْنَا عَالِيَهَا سَافِلَهَا وَ أَمْطَرْنَا عَلَيْهَا حِجَارَةً مِنْ سِجِّيلٍ مَنْضُودٍ

و هنگامی که فرمان ما فرا رسید، آن (شهر و دیار) را زیر و رو کردیم؛ و بارانی از سنگ [= گِلهای متحجر] متراکم بر روی هم، بر آنها نازل نمودیم...

معنی کلمات و عبارات
«عَالِیَهَا»: فوقانی آن. سطح آن. «سَافِلَهَا»: تحتانی آن. پائین آن. «أَمْطَرْنَا عَلَیْهَا حِجَارَةً»: آنجا را سنگباران کردیم. بر آنجا سنگهای فراوانی فرود آوردیم. «سِجِّیلٍ»: سنگ گِل. گِلی که به سنگ تبدیل شده باشد (نگا: ذاریات / ). «مَنضُودٍ»: متتابع و منتظم. پیاپی. مراد رگبار سنگها و پی‌درپی آمدن آنها است.
نزول

سال ۹ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱- خداوند، با زیر و رو کردن دیار قوم لوط، آنان را به عذاب استیصال گرفتار ساخت. «فلما جاء أمرنا جعلنا علیها سافلها» مراد از ضمیر در «عالیها»، «سافلها» و «علیها» قریه و یا قریه هایى است که قوم لوط در آنها زندگى مى کردند. عالى و سافل هر چیز به معناى بالاترین و پایین ترین قسمت آن است (لسان العرب). ۲- خداوند ، علاوه بر زیر و رو کردن دیار قوم لوط ، با فرو فرستادن سجّیل (سنگ گل) آنان را به هلاکت رساند. «فلما جاء أمرنا ... أمطرنا علیها حجارة من سجیل» «سجیل» کلمه اى است که در اصل فارسى بوده (سنگ گل) و آن گاه که در زمان عربى استعمال شده و به اصطلاح معرّب گشته ، به صورت «سجّیل» تلفّظ شده است (لسان العرب). ۳- محل سکونت قوم لوط ، داراى دو بخش مرتفع(دامنه کوه) و پست (زمین هموار) بود. «جعلنا علیها سافلها» جمله «جعلنا عالیها سافلها» را مى توان دو گونه معنا کرد: ۱. قسمت بالاى دیار قوم لوط را پایین آوردیم; یعنى زیر و رو کردیم; ۲. خانه هایى که در محل مرتفع قرار داشت، بر قسمتهایى که پایین قرار داشت، فرو ریختیم. برداشت فوق، مبتنى بر احتمال دوم است. ۴- خداوند ، به دست فرشتگان مهمان لوط ، دیار قوم لوط را تخریب کرد و آنان را هلاک ساخت. «إنا أُرسلنا إلى قوم لوط ... إنا رسل ربک ... فلما جاء أمرنا جعلنا علیها سافلها» از اینکه خداوند، فرشتگان را براى تخریب دیار قوم لوط مى فرستد (إنا اُرسلنا إلى قوم لوط) و در عین حال تخریب آن دیار و نزول عذاب را به خودش نسبت مى دهد (جعلنا عالیها سافلها) چنین استفاده مى شود که: فرشتگان به منزله وسیله اى براى نزول عذاب بوده و کار آنها جلوه اى از فعل خداوند است. ۵- دخل و تصرف فرشتگان در جهان ، به امر خدا و پرتوى از فعل اوست. «إنا أُرسلنا إلى قوم لوط ... فلما جاء أمرنا جعلنا علیها سافلها» ۶- زیر و زبر کردن دیار قوم لوط و بارش سنگ بر آنان ، عذابى برخاسته از امر خداوند «فلما جاء أمرنا جعلنا علیها سافلها و أمطرنا علیها حجارة» مراد از «أمرنا» عذاب الهى است. تعبیر کردن از «عذاب» به «أمر» براى رساندن این معناست که: عذاب نازل شده ، برخاسته از امر و فرمان خداوند بوده است. ۷- عذاب نازل شده بر قوم لوط ، عذابى سخت و سهمگین «فلما جاء أمرنا جعلنا علیها سافلها» اضافه کلمه «أمر» به ضمیر متکلم «نا» براى رساندن عظمت و بزرگى عذاب است. ۸- سنگهاى فرو ریخته بر قوم تبه کار لوط ، سنگ گِلهایى لایه لایه و متراکم «و أمطرنا علیها حجارة من سجیل منضود» «منضود» به معناى روى هم قرار گرفته است و از آن جا که این کلمه صفت براى «سجیل» مى باشد ، چنین برمى آید که سنگهاى فرو ریخته بر قوم لوط ، داراى لایه هاى متعدد به هم چسبیده بوده است.
تفسیر (۹)
روایات و احادیث

۹- «عن أبى جعفر(ع): ... ان جبرئیل قال [لرسول الله]: إنى نودیت من تلقاء العرش ... اهبط إلى قریة قوم لوط و ما حوت فاقلعها من تحت سبع أرضین... فهبطت على أهل القریة... فاقلعتها... ثم عرجت بها... فقلّبتها علیهم حتى صار أسفلها أعلاها ... فقال له رسول الله(ص): یا جبرئیل و أین کانت قریتهم من البلاد؟ فقال جبرئیل: کان موضع قریتهم فى موضع بحیرة طبریة الیوم و هى فى نواحى الشام قال له رسول الله(ص): أرأیتک حین قلّبتها علیهم فى أىّ موضع من الأرضین وقعت القریة و أهلها؟ فقال: یا محمد وقعت فیما بین بحر الشام إلى مصر فصارت تلولاً فى البحر ...; [منبع: علل الشرایع، ص ۵۵۱، ح ۵، ب ۳۴۰; نورالثقلین، ج ۲، ص ۳۸۴، ح ۱۶۶.] از امام باقر(ع) روایت شده است: ... که جبرئیل به رسول خدا(ص) گفت: از سوى عرش به من ندا رسید ... به آبادى لوط و آنچه در میان دارد فرود آى و آن جا را از زیر هفت زمین بکن  ... پس من بر اهل آن قریه فرود آمدم ... و آن را از جاى کندم ... و بالا بردم ... و بر روى آنان واژگون کردم تا اینکه زیرورو شد ... رسول خدا(ص) از جبرئیل پرسید: قریه قوم لوط در کجاى بلاد بود؟ جبرئیل گفت: قریه آنان در محل دریاچه طبریه امروز بود که در نواحى شام واقع شده بود. رسول خدا(ص) به جبرئیل فرمود: بگو بدانم هنگامى که قریه را بر روى آنان واژگون کردى، آن قریه و اهلش در کجاى زمین افتاد. جبرئیل گفت: اى محمد! در میان دریاى شام تا مصر افتاد و به صورت تپه هایى در میان دریا درآمد».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۰)
  • اوامر تکوینی خداوند حتمی، فوری و غیر قابل تخلّف+۱ آیه
  • نزول عذاب بر قوم لوط به امر الهی+۱ آیه
  • ملایکه، واسطه در اجرای اوامر تکوینی خداوند+۱ آیه
  • تشبیه فرود سنگهای عذاب به بارش باران+۹ آیه
  • خداوند، منشا تحوّلات تاریخ بشری+۷ آیه
  • هشدار خدا به ظالمان، از هلاکت و عذاب استیصال+۶ آیه
  • سنگ گلهای لایه لایه متراکم فرو ریخته بر قوم لوط به صورت عذاب، همانند خوشه+۲ آیه
  • فرود سنگهای عذاب، همانند بارش باران+۹ آیه
  • ویرانه های شهر سَدُوم، مایه عبرت ادمیان+۶ آیه
  • زیر و رو شدن شهر سَدُوم با عذاب الهی، در پی ظلم ساکنان انها بر خویشتن و ردّ دعوت انبیا+۲ آیه
  • بارش سنگ پاره های متراکم و نشان دار، به امر پروردگار، بر شهر سَدُوم+۴ آیه
  • گرفتاری قوم لوط به نزول بارانی از سنگ، در پی شهوترانی و هم جنس گرایی انان+۹ آیه
  • تحقّق عذاب و هلاکت قوم لوط، در صبحگاهان+۳ آیه
  • انحراف جنسی، از عوامل گرفتاری به عذاب با صیحه+۳ آیه
  • زیر و رو شدن شهر قوم لوط، در پی صیحه ای اسمانی، به علّت کردارهای زشت و انحرافات جنسی+۷ آیه
  • هشدار خدا به ظالمان، از هلاکت و عذاب استیصال+۶ آیه
  • واژگون شدن زمین و نزول سنگهای عذاب، کیفر ظالمان قوم لوط+۱ آیه
  • ظلم، عامل نابودی شهرهای قوم لوط+۵ آیه
  • بارش سنگ گلین بر قوم لوط+۶ آیه
  • سنگهای فرود امده بر قوم لوط، از نوع سنگ گلین لایه لایه+۱ آیه
  • سنگهای ریخته شده بر قوم لوط، نشان دار در نزد پروردگار+۵ آیه
  • تهدید خداوند به ظالمان در مورد بارش سنگ عذاب بر انان+۱ آیه
  • واژگون ساختن زمین، از انواع عذابهای خدا+۴ آیه
  • تشبیه فرود سنگهای عذاب به بارش باران+۹ آیه
  • نداشتن تقوا، زمینه سقوط و گرفتار شدن در عذاب الهی+۴ آیه
  • گناه، عامل تخریب محیط زیست و مایه نابودی بلاد+۴ آیه
  • درهم کوبیده شدن شهر اباد قوم لوط، با سنگهای عذاب، به سبب بدکاری شان+۱۱ آیه
  • قوم لوط، از ظالمان+۱ آیه
  • الودگی قوم لوط به همجنس بازی (لواط)، موجب ورود انان در زمره ستمکاران و درپی دارنده عذاب الهی+۱ آیه
  • زیر و رو شدن سرزمین قوم لوط، به اراده خداوند+۳ آیه
  • عذاب و هلاکت قوم لوط، از سوی خداوند+۱ آیه
  • هلاکت قوم لوط، با نزول عذاب بر انان و زیر و رو کردن دیارشان به فرمان خداوند
  • بارش سنگ بر قوم لوط، هنگام عذاب انان از سوی خداوند+۶ آیه
  • سنگهای فرو ریخته بر قوم لوط، سنگ گلهایی لایه لایه و متراکم
  • بارش سنگهای نشانه دار در نزد خداوند بر قوم لوط+۴ آیه
  • عذاب قوم لوط، به وسیله سنگهایی از گل+۲ آیه
  • سنگهای عذاب قوم لوط، در خزاین پروردگار و دور از دسترس دیگران+۱ آیه
  • زیر و رو کردن دیار قوم لوط و بارش سنگ بر انان، عذابی برخاسته از امر خداوند
  • هلاکت قوم لوط، به وسیله زیر و رو شدن سرزمین انان+۴ آیه
  • عذاب نازل شده بر قوم لوط، سخت و سهمگین+۲ آیه
  • تهدید ظالمان به دور نبودن از سرنوشت فرجام شوم قوم لوط، از انان+۱ آیه
  • گناه، موجب تخریب محیط زیست و مایه نابودی سرزمینهای اباد+۵ آیه
  • ابتلای جوامع و انسانها به هلاکت و عذاب، بر اثر جرم و گناه+۲ آیه
  • نزول بارانی از سنگهای نامدار بر قوم لوط، کیفر همجنس گرایی انان+۱۱ آیه
  • لواط و همجنسبازی، سبب قرار گرفتن در زمره ظالمان+۳ آیه
  • هلاکت قوم لوط، پیامد عمل شنیع انان+۲ آیه
  • لواط، عملی حرام و بسیار زشت+۹ آیه
  • کیفر دیدن قوم لوط از سوی ملایکه عذاب+۶ آیه
  • مهمانان لوط، مامور تخریب دیار قوم لوط و هلاکت انان+۲ آیه
  • زیر و رو شدن موطن قوم لوط (سدوم) در پی عذاب الهی+۶ آیه
واژه‌ها