تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) فَلَمَّا جاءَها نُودِيَ أَنْ بُورِکَ مَنْ فِي النَّارِ وَ مَنْ حَوْلَها وَ سُبْحانَ اللَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ «8» خلاصه حضرت موسى عليه السّلام اهل خود را گذاشته متوجه آتش شد: فَلَمَّا جاءَها: پس آن هنگام که آمد به نزديک آن آتش، نورى ديد که بى‌احراق افروخته از درختى سبز که برگ آن را نمى‌سوزانيد و پژمرده نمى‌گشت؛ از آن متعجب شد و قصد کرد تا آتش را بگيرد، آتش از سر درخت به بيخ درخت آمد. چون به زير درخت رفت باز به سر درخت برگشت. موسى عليه السّلام از آن حال متحير فرو ماند. نُودِيَ أَنْ بُورِکَ‌: ندا کرده شد اينکه برکت داده و به کثرت خير فايز باد، مَنْ فِي النَّارِ وَ مَنْ حَوْلَها: هر که در مکان آتش است، يعنى بقعه مبارکه مذکوره و هر که اطراف آنست. مراد زمين شام و بيت المقدس باشد که‌ جلد 10 - صفحه 14 موسوم است به کثرت برکات، زيرا آن مبعث انبيا و مجمع است احيا و اموات ايشان را و مهبط وحى بر ايشان خصوصا اين بقعه که حق تعالى با موسى عليه السّلام در آن تکلم فرمود. خطاب به اين کلام بشارت است به آنکه حق تعالى براى موسى امرى عظيم حکم خواهد فرمود که برکت آن در اقطار شام منتشر گردد و آن اعطاى منصب نبوت و مزيت به تکليم و اظهار معجزات و آيات بيّنات باشد در دست او. وَ سُبْحانَ اللَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ‌: و منزه است خدائى که پروردگار عالميان است از شريک و نظير و شبه و مثل و مانند. تنبيه: يکى از صفات ثبوتيه الهيه تکلم مى‌باشد، يعنى قدرت بر ايجاد کلام در هر چه اراده فرمايد از جماد و نبات و حيوان. بنابراين مراد نداى الهى از درخت، ايجاد کلام بود در آن که حضرت موسى عليه السّلام کلام خدا را از درخت شنيد، نه آنکه تصور شود نعوذ باللّه کلام الهى مانند سخن گفتن خلق باشد که احتياج و ترکيب لازم آيد، و ذات سبحانى منزه است از جسميت و عوارضات آن؛ و آيه شريفه اشاره است به تنزيه پروردگار عالميان از آنچه لازمه امکان است.