1- حيوانات، با شعور خود منطقهاى را براى زندگى انتخاب مىکنند. «وادِ النَّمْلِ»
2- گفتگو و امر ونهى در ميان حيوانات نيز وجود دارد. «قالَتْ نَمْلَةٌ يا أَيُّهَا النَّمْلُ»
3- در ميان مورچگان، هم فرماندهى و هم اطلاعرسانى و هم فرمانبرى وجود دارد. قالَتْ نَمْلَةٌ ... ادْخُلُوا
4- حيوانات شعور دارند و مفاسد و ضررها را مىشناسند و به يکديگر هشدار مىدهند. «ادْخُلُوا مَساکِنَکُمْ»
5- غريزه دفع ضرر احتمالى، در حيوانات نيز وجود دارد. ادْخُلُوا ... لا يَحْطِمَنَّکُمْ
6- کسى که با احساس خطر، همنوع خود را هشدار ندهد از مورچه هم کمتر است. «لا يَحْطِمَنَّکُمْ»
7- هنگام راه رفتن دقّت کنيم تا مورچگان را پايمال نکنيم. «لا يَحْطِمَنَّکُمْ»
8- انبيا در امور عادّى خود، مثل ديگران زندگى مىکردند. «لا يَحْطِمَنَّکُمْ سُلَيْمانُ»
9- فساد رهبر، مقدّمهى فساد مردم است. «لا يَحْطِمَنَّکُمْ سُلَيْمانُ وَ جُنُودُهُ»
10- مورچه، افراد انسانها، بلکه شغل آنها را هم مىشناسد. «سُلَيْمانُ وَ جُنُودُهُ»
11- اولياى خدا با آگاهى و عمد، حتّى به مورچهاى ضرر نمىرسانند. «وَ هُمْ لا يَشْعُرُونَ» مورچگان از عدالت و تقواى حضرت سليمان آگاهند و مىدانند آن
«1». التحقيق فىکلمات القرآن.
جلد 6 - صفحه 405
بزرگوار آگاهانه به مورچهاى نيز ظلم نمىکند.