1- يکى از اصول و شرايط رهبرى و مديريّت، سعهى صدر است. حضرت سليمان جملهى «لا يَشْعُرُونَ» را آن هم از مورچهاى مىشنود، ولى به روى خود نمىآورد و لبخند مىزند. «فَتَبَسَّمَ»
2- انتقاد وحرف حقّ را از هر کس بشنويد و از آن استقبال کنيد. (سليمان سخن مورچه را پسنديد) «فَتَبَسَّمَ» انتقادپذيرى، يک ارزش است.
3- خداوند اولياى خود را تحت تربيت مخصوص خود قرار مىدهد. «وَ هُمْ لا يَشْعُرُونَ- فَتَبَسَّمَ» خداوند، سليمان را با آن مقام و سلطنتش گرفتار حرف يک مورچه مىکند تا بدين وسيله در وجود او تعادل برقرار کند.
4- زمانى بايد شاد و خندان باشيم که حتّى مورچهها به عدالت ما اميدوار باشند.
«وَ هُمْ لا يَشْعُرُونَ- فَتَبَسَّمَ»
5- خندهى انبيا، تبسّم است نه قهقهه. سليمان در حالى که خندهاش گرفته بود، تبسّم کرد. «فَتَبَسَّمَ ضاحِکاً»
6- سليمان سخنان مورچه را فهميد و به زيردستان خود توجّه کرد. «مِنْ قَوْلِها»
7- دعا، مخصوص هنگام اضطرار نيست؛ انبيا در اوج عظمت و قدرت دعا مىکردند. «رَبِّ»
8- توفيق شکرگزارى را از خدا بخواهيم. «رَبِّ أَوْزِعْنِي أَنْ أَشْکُرَ»
9- انسان در برابر نعمتهايى که تاکنون به او رسيده بايد شکر کند و در برابر مسئوليّت آينده بايد به فکر عمل صالح و جلب رضاى خدا و ملحق شدن به نيکان باشد. أَشْکُرَ- أَعْمَلَ صالِحاً ...
10- فرزندان، هم بايد در مقابل نعمتهايى که خداوند به آنان داده شکر کنند و هم در مقابل نعمتهايى که به والدين آنان داده است. «عَلَيَّ وَ عَلى والِدَيَّ»
11- شکر خدا تنها با زبان نيست، عمل صالح و استفادهى صحيح از نعمتها نيز شکر الهى است. أَشْکُرَ ... أَعْمَلَ صالِحاً
12- سليمان با آن که لشکريان فراوان و حاکميّت قوى دارد و زبان حيوانات را نيز مىداند، باز به فکر عمل صالح است نه به دنبال لذّت و توسعهى قدرت و
جلد 6 - صفحه 407
افتخار. «أَعْمَلَ صالِحاً»
13- دعا وتلاش حاکمان بايد براى انجام کار خوب باشد. «أَعْمَلَ صالِحاً»
14- کار، به شرطى نيک است که خداپسند باشد. «صالِحاً تَرْضاهُ»
15- کار نيکى ارزش دارد که رضاى خدا را جلب کند، نه فقط رضاى مردم را.
«صالِحاً تَرْضاهُ»
16- عالىترين مقصد در حکومت صالحان، رضاى خداست. «تَرْضاهُ»
17- انبيا نيز به امداد الهى نياز دارند. أَوْزِعْنِي ... أَدْخِلْنِي
18- زندگى در جامعه صالح ارزش است، نه زندگى در ميان مردم ناصالح، آن هم به خاطر رفاه يا درآمد و لذّت. أَدْخِلْنِي ... فِي عِبادِکَ الصَّالِحِينَ
19- برخوردارى از امکانات، و قدرت امروز خود را نشانهى رسيدن به رحمت الهى ندانيد و براى رشد و تعالى خود دعا کنيد. «وَ أَدْخِلْنِي»
20- امکانات انسان، نتيجهى کار او نيست بلکه از رحمت الهى سرچشمه مىگيرد. «بِرَحْمَتِکَ»
21- هر کس، در هر شرايطى بايد به رحمت الهى متوسّل شود، حتّى پيامبران. «بِرَحْمَتِکَ»
22- تکروى، ممنوع. «وَ أَدْخِلْنِي بِرَحْمَتِکَ فِي عِبادِکَ الصَّالِحِينَ»