سوره نمل(النمل)، آیه ۲۱ · جزء ۱۹ · صفحه ۳۷۸
لَأُعَذِّبَنَّهُ عَذَابًا شَدِيدًا أَوْ لَأَذْبَحَنَّهُ أَوْ لَيَأْتِيَنِّي بِسُلْطَانٍ مُّبِينٍ
قطعاً او را کیفر شدیدی خواهم داد، یا او را ذبح میکنم، یا باید دلیل روشنی (برای غیبتش) برای من بیاورد!
معنی کلمات و عبارات
«سُلْطَانٍ»: دلیل و حجّت. «مُبِینٍ»: روشن. بیانگر حقّانیّت و عذر تقصیر.
نزول
سال ۸ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - تصمیم سلیمان(ع) به مجازات سخت هدهد در صورت عدم ارائه دلیلى قابل قبول بر غیبت خویش «لأُعذّبنّه عذابًا شدیدًا ... أو لیأتینّى بسلطن مبین»
«سلطان» به معناى حجت و برهان است و «سلطان مبین»; یعنى، دلیل روشن و قانع کننده.
۲ - شکنجه یا مرگ (بریدن سر)، مجازات تخلف بى دلیل از مقررات سپاه سلیمان «أم کان من الغائبین . لأُعذّبنّه عذابًا شدیدًا أو لأاْذبحنّه»
۳ - تخلّف بى دلیل از مقررات ارتش، گناهى بزرگ و نابخشودنى «أم کان من الغائبین . لأُعذّبنّه ... أو لأاْذبحنّه»
۴ - لزوم تعیین کیفرهاى سخت تا مرز مرگ، براى متخلفان از مقررات ارتش «أم کان من الغائبین لأُعذّبنّه عذابًا شدیدًا أو لأاْذبحنّه»
۵ - اهتمام شدید سلیمان(ع) به برقرارى نظم و انضباط کامل در سپاه خویش «أم کان من الغائبین ... أو لأاْذبحنّه»
۶ - اهمیت نظم و انضباط در نیروهاى نظامى «أم کان من الغائبین . لأعذّبنّه عذابًا شدیدًا أو لأاْذبحنّه»
۷ - مسؤولیت مهم هدهد در سپاه سلیمان(ع) «أم کان من الغائبین . لاُعذّبنّه عذابًا شدیدًا أو لأاْذبحنّه»
احتمال مى رود در نظر گرفتن مجازات سخت براى تخلف هدهد، از آن جهت باشد که وى داراى مسؤولیتى مهم بود و نمى بایست پست خود را ترک مى کرد.
۸ - اعلام سلیمان(ع) به بخشودن هدهد، در صورت آوردن دلیلى روشن و قابل قبول براى غیبت خود «لأُعذّبنّه ... أو لیأتینّى بسلطن مبین»
۹ - لزوم اعطاى فرصت به متخلف براى دفاع از خود «لأُعذّبنّه ... أو لیأتینّى بسلطن مبین»
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۷–۴۴ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۵–۴۴ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۵–۴۴ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۵–۵۸ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۲۱ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۲۱ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۲۱ - تفسیر روان جاوید
آیات ۲۰–۲۶ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۲۱
موضوعات
دستهبندی موضوعی
اهمیت نظم در سپاهعذر مقبول هدهدعصیان از قوانین نظامیفرصت به مجرمانفرصت به گناهکاراننظام کیفری سلیمانکیفر عصیان از قوانین نظامیکیفر هدهدنظم سپاه سلیماننقش هدهدویژگیهای فرماندهی سلیمانحق دفاعروش برخورد با گناهکارانسپاه سلیماناهمیت دفاع از خودروش برخورد سلیمانقصه سلیمانگناه نابخشودنیگناهان کبیره
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۰)
- سلیمان(علیه السلام)، خواستار برهان و دلیلی روشن از هدهد برای غیبتش+۲ آیه
- کشف شدن ماجرای بلقیس و حکومت او برای سلیمان(علیه السلام) به همّت هدهد+۳ آیه
- تهدید هدهد به عذاب سخت و یا کشته شدن از سوی سلیمان(علیه السلام)، در صورت غیبت بیدلیل ان+۱ آیه
- لزوم اعطای فرصت به متهم، برای دفاع از خود+۳ آیه
- تصمیم سلیمان(علیه السلام) به شکنجه یا ذبح هدهد در صورت عدم ارایه دلیلی قابل قبول بر غیبت خویش
- گفتگوی سلیمان(علیه السلام) با هدهد (از پرندگان) با زبان خودش+۹ آیه
- هدهد، از پرندگان و دارای زبان مخصوص+۵ آیه
- گفتگوی سلیمان(علیه السلام) با هدهد، با زبان و گویش او+۶ آیه
- تهدید هدهد به قتل یا عذاب سخت، از جانب سلیمان(علیه السلام)+۱ آیه
- قاطعیّت سلیمان(علیه السلام)، در تنبیه تخلّفات افراد تحت امرش+۲ آیه
- نظارت سلیمان(علیه السلام) به افراد تحت امرش+۲ آیه
- تهدید هدهد به کشته شدن و یا عذاب سخت به فرمان سلیمان(علیه السلام)+۱ آیه
- تصمیم سلیمان(علیه السلام) به مجازات هدهد، در صورت عدم ارایه دلیلی قابل قبول بر غیبت خویش+۱ آیه
- سلیمان(علیه السلام)، درصدد بررسی ادّعاهای هدهد، درباره سرزمین سبا+۳ آیه
- قاطعیّت سلیمان(علیه السلام)، در مورد غیبت هدهد+۱ آیه
- تصمیم سلیمان(علیه السلام) به شکنجه هدهد، با کندن پرهای ان، در صورت اثبات تخلّف او+۱ آیه
- تهدید هدهد از سوی سلیمان(علیه السلام) به شکنجه شدید، در صورت تخلّف از فرمان وی+۲ آیه
- تهدید هدهد به شکنجه از سوی سلیمان(علیه السلام)، در صورت تخلّف از فرمان وی+۲ آیه
- دلیل روشن هدهد برای غیبت خود، عذری مقبول برای او، در نظر سلیمان(علیه السلام)+۲ آیه
- غیبت و حضور نداشتن هدهد، سبب خشم سلیمان(علیه السلام)+۲ آیه
- تمدّنها، از اثار و نشانه های قدرت خدا+۵ آیه
- قسم سلیمان(علیه السلام)برای مجازات سخت و یا ذبح کردن هدهد، در صورت ارایه نکردن دلیل روشن بر غیبت خود
- عذاب شدید یا ذبح، کیفر غیبت هدهد از نظر سلیمان(علیه السلام)+۱ آیه
- داشتن دلیل روشن برای غیبت خود، موجب برداشته شدن کیفر هدهد از سوی سلیمان(علیه السلام)+۱ آیه
- تخلّف بی دلیل از مقرّرات سپاه، گناهی بزرگ و نابخشودنی+۲ آیه
- احتیاط و خویشتنداری سلیمان علیه السلام در برخورد با نیروهای تحت امر خویش+۲ آیه
- تهدید سلیمان علیه السلام به مجازات سخت هدهد در صورت عدم ارایه دلیلی قابل قبول بر غیبت خویش+۲ آیه
- اعلام سلیمان علیه السلام به بخشودن هدهد در صورت اوردن دلیلی روشن و قابل قبول برای غیبت خود+۲ آیه
- مجاز نبودن غیبت برای هدهد از لشکر سلیمان علیه السلام بدون عذر موجّه+۲ آیه
- سلیمان علیه السلام خواستار برهان و دلیلی روشن از هدهد برای غیبتش+۲ آیه