آیه ۲۶ سوره نمل

سوره نمل(النمل)، آیه ۲۶ · جزء ۱۹ · صفحه ۳۷۹

معنی کلمات و عبارات
«اللهُ»: خبر مبتدای محذوف است و تقدیر چنین است: هُوَ اللهُ. «الْعَرْشِ الْعَظِیمِ»: (نگا: اعراف / ). اشاره به این است که: تخت بلقیس کجا و تخت فرماندهی کلّ کائنات کجا؟
نزول

سال ۸ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱ - خدا، تنها معبود راستین و شایسته پرستش «ألاّیسجدوا للّه ... اللّه لا إله إلاّ هو» ۲ - خدا، یگانه پروردگار و مدبر نظام آفرینش «ربّ العرش» «عرش» معادل تخت است و مقصود از آن در این جا مرکز تدبیر امور عالم است. ۳ - خورشید و تمام مظاهر آفرینش، خود تحت تدبیر و ربوبیت خداوند قرار دارند و سزاوار الوهیت و پرستش نیستند. «یسجدون للشمس ... اللّه لا إله إلاّ هو ربّ العرش العظیم» بیان توحیدى و استدلالى آیه یاد شده، تعریضى نسبت به عمل نارواى قوم سبا در پرستش خورشید است. ۴ - عرش الهى (مرکز حاکمیت و تدبیر خدا)، بسیار عظیم و گسترده «ربّ العرش العظیم» ۵ - علم و قدرت بى کران خدا، اساس ربوبیت و تدبیر او بر نظام هستى «الذى یخرج الخبء ... و یعلم ماتخفون و ما تعلنون... ربّ العرش العظیم» «یخرج الخبء» - در آیه پیش- بیانگر قدرت بى کران و «یعلم ما تخفون...» بیانگر علم همه جانبه خداوند است. ارتباط این آیه با آیه قبل مى رساند که ربوبیت و تدبیر خدا، بر پایه قدرت و علم همه جانبه است. ۶ - تنها قدرت حاکم بر نظام تدبیر جهان، شایسته الوهیت «اللّه لا إله إلاّ هو ربّ العرش العظیم» در این آیه، به دو حقیقت «الوهیت» و «ربوبیت خدا بر نظام هستى» اشاره شده است. - از ارتباط این دو بخش - مطلب یاد شده استفاده مى شود. ۷ - پادشاهى و فرمانروایى انسان ها، امرى اعتبارى بوده و این مقام در حقیقت تنها از آنِ خدا است. «امرأة تملکهم ... و لها عرش عظیم ...اللّه لا إله إلاّ هو ربّ العرش العظیم» یادآورى الوهیت و ربوبیت مطلق خدا بر جهان و نیز عرش عظیم او (پس از ذکر عرش و فرمانروایى بزرگ ملکه سبا) مى تواند گویاى برداشت یاد شده باشد.
تفسیر (۱۱)
روایات و احادیث

۸ - «حنان بن سدیر قال: سألت أباعبداللّه(ع) عن العرش و الکرسى: فقال إنّ للعرش صفات کثیرة مختلفة... فقوله «ربّ العرش العظیم» یقول الملک العظیم; [منبع: توحید صدوق، ص ۳۲۱، ب ۵۰، ح ۱; نورالثقلین، ج ۲، ص ۲۸۷، ح ۴۳۶.] حنان بن سدیر مى گوید: از امام صادق(ع) درباره عرش و کرسى پرسیدم، فرمود: براى عرش صفات زیاد و گوناگونى هست ... و در این سخن خداوند «ربّ العرش العظیم» مراد ملک عظیم است».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۶)
  • خداوند، اله حقیقی و یگانه+۹ آیه
  • خدای یکتا، تنها پروردگار هستی و مدبّر امور+۷ آیه
  • انحصار الوهیّت و معبود به حق، در ذات خدای یگانه+۱۲ آیه
  • تدبیر جهان از سوی خدا، مقتضی یگانگی الوهیّت او+۷ آیه
  • گفتگوی سلیمان(علیه السلام) با هدهد (از پرندگان) با زبان خودش+۶ آیه
  • وجود نداشتن هیچ گونه شریک برای خدا+۱۰ آیه
  • ربوبیّت و تدبیر خداوند بر عرش+۷ آیه
  • ربوبیّت و تدبیر خداوند بر عرش، دلیل یگانگی او و نبودن شریک و معبود دیگری در عالم هستی+۴ آیه
  • عظیم، از صفات عرش الهی+۲ آیه
  • عرش الهی، بسیار عظیم و گسترده+۳ آیه
  • خداوند، صاحب و مالک عرش+۷ آیه
  • صاحب عرش، از صفات مخصوص خدای یگانه+۸ آیه
  • علم خدا، اساس ربوبیّت و تدبیر او بر نظام هستی+۲ آیه
  • اظهار معارف توحیدی از سوی هدهد+۱ آیه
  • هدهد سلیمان علیه السلام دارای جهانبینی توحیدی+۲ آیه
  • هدهد پرندهای برخوردار از معرفت به خداوند+۲ آیه
واژه‌ها