تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ إِنِّي مُرْسِلَةٌ إِلَيْهِمْ بِهَدِيَّةٍ فَناظِرَةٌ بِمَ يَرْجِعُ الْمُرْسَلُونَ (35)
بعد از آن بيان تمهيد دفع شر، مقدمه صلح نموده گفت:
وَ إِنِّي مُرْسِلَةٌ إِلَيْهِمْ بِهَدِيَّةٍ: و بدرستى که من فرستنده‌ام به سوى سليمان و قوم او هديه‌اى که مقدمه مصالحه و دافع شر و فساد از دار الملک من و اهل مملکت من است. فَناظِرَةٌ بِمَ يَرْجِعُ الْمُرْسَلُونَ: پس نگرنده‌ام که از آنجا به چه چيز باز مى‌گردند فرستاده شدگان از قبول و رد هديه، و به حسب آن عمل نمايم و به آن بدانم که پيغمبر است يا نه، يعنى اگر هديه مرا قبول کند پادشاه و الّا پيغمبر باشد.
تفصيل هديه بلقيس: مفسرين نقل نموده‌اند که بلقيس پانصد غلام را
جلد 10 - صفحه 42
لباس کنيزان و پانصد کنيز را لباس غلامان پوشانيد، جبّه‌هاى زربفت در بر آنها و دست بندهاى طلا در دست و طوقهاى طلا در گردن و گوشواره‌هاى طلا در گوش و بر اسبهاى تازى سوار نمود. و پانصد کنيز را به همين ترتيب مزين ساخت و مقدارى از مشک و عنبر و هزار خشت طلا و نقره و حقه‌اى از جواهر و درّ ناسفته و نامه‌اى نوشت براى سليمان که اگر تو پيغمبرى غلامان و کنيزان را از هم جدا کن و بگو در حقّه چيست، و درّهاى ناسفته را سوراخ و در رشته‌آور.
و منذر بن عمرو را با يکى از اشراف مأمور گردانيد و سفارش نمود که نيکو احتياط کن، اگر به چشم غضب در تو نگاه کند نترسى که او پادشاه است، و اگر بطور خوشخوئى با تو سخن گويد هر آينه او پيغمبر و فرمايش او را بخوبى بشنو.
چون رسولان روانه شدند، هدهد آمدن آنها را پيش از رسيدن ايشان به سليمان اخبار نمود. سليمان امر فرمود ميدانى که هفت فرسخ طول داشت به خشتهاى طلا و نقره فرش، و فرشهاى ملوکانه مرصّع به درّ و ياقوت و انواع جوهر گستردند، تخت سليمان را در وسط نهادند چهار هزار کرسى طلا و نقره در راست و چپ آن مهيا و لشگريان بترتيب صف کشيدند؛ بدين وجه که چند فرسخ آدميان در پيش ايستادند، و چند فرسخ جنيان از عقب آنان، سباع و وحشيان و پرندگان در بالا صف کشيدند. و چنين مجلسى به اين عظمت در دنيا منعقد نشده. رسولان وارد شدند، آن منظره را مشاهده نمودند با هيبت و شوکت و سطوت، فورا هول و ترس ايشان زياد شد. موکلان گفتند: بگذريد که اينها تماما مطيع فرمان سليمانى و اذيتى نرسانند.
خلاصه رسولان نزد سليمان آمده سر در پيش ايستادند. آن حضرت با روى تازه تبسم فرمود. منذر را پرسش و کمال ملاطفت را با او منظور داشت.
منذر نامه را بيرون آورده تقديم کرد. سليمان عليه السّلام قبل از مطالعه به الهام جبرئيل فرمود: حقّه را بياوريد که در آن درّ ناسفته و مهره کج سفته است. منذر گفت: چنين است، بفرما تا ناسفته را سوراخ کنند و سفته را ريسمان در آن کشند.
سليمان عليه السّلام به رؤساى لشگر فرمود: کيست اين درها را سوراخ
جلد 10 - صفحه 43
کند؟ ارضه «موريانه» حشره خيلى کوچکى آن را در دهن گرفت سوراخ نمود.
حضرت دعا کرد تا خداى تعالى روزى او را از چوب درخت گرداند. بعد فرمود: کيست که ريسمان در در کشد، کرم ضعيفى که در سيب و به باشد گفت: من ريسمان را در اين مهره کشم، پس ريسمان را به دهن گرفته از طرفى داخل و از طرف ديگر خارج شد. به دعاى حضرت، حق تعالى ميوه را روزى او نمود. پس غلامان و کنيزان را فرمود تا دست و روى خود را بشويند.
غلامان فورا مشغول شستن روى شدند، ولى کنيزان آب از دستى بدست ديگر ريختند، آنگاه بر روى زدند و زنان به يک دفعه آب بر روى زدند و مردان به تأنى آب بر آن جارى ساختند و نيز زنان آب بر پشت ساعد و مردان بر روى ساعد، و اين از عادت قديمه مردان و زنان بوده.
سليمان عليه السّلام بدين نکته ميان مردان و زنان امتياز فرمود و در ميان هدايا عصائى مساوى الطّرفين بود همراه با قدحى که بلقيس پرسيده بود اسفل عصا کدام طرف است، و قدح را پر از آبى کن که نه از آسمان باشد نه از زمين، حضرت فرمود: عصا را به هوا انداختند هر طرف که زودتر به زمين آيد اسفل آنست. و اسبان را فرمود تا بدوانيدند و عرق کردند از عرق آنها قدح را پر نمود و برگردانيد «1».