تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
قِيلَ لَهَا ادْخُلِي الصَّرْحَ فَلَمَّا رَأَتْهُ حَسِبَتْهُ لُجَّةً وَ کَشَفَتْ عَنْ ساقَيْها قالَ إِنَّهُ صَرْحٌ مُمَرَّدٌ مِنْ قَوارِيرَ قالَتْ رَبِّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي وَ أَسْلَمْتُ مَعَ سُلَيْمانَ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ (44)
قِيلَ لَهَا ادْخُلِي الصَّرْحَ: گفتند مر بلقيس را داخل شو قصر را. مراد عرصه خانه است. فَلَمَّا رَأَتْهُ حَسِبَتْهُ لُجَّةً: پس چون بديد بلقيس آن عرصه را، پنداشت آن را آب بسيار به مثابه درياچه، وَ کَشَفَتْ عَنْ ساقَيْها: و برکشيد و برداشت دامن جامه را از هر دو ساق خود تا پاى در آب نهد. سليمان ديد که پاى او موى بسيار دارد، قالَ: فرمود سليمان: اى بلقيس جامه را فرو گذار و بنه: إِنَّهُ صَرْحٌ مُمَرَّدٌ مِنْ قَوارِيرَ: بدرستى که آنچه مى‌پندارى و خيال کنى عرصه‌اى است ايستاده و هموار از شيشه.
حضرت سليمان عليه السّلام براى علاج ازاله موهاى پاى بلقيس با آدميان و جنيان مشورت نمود، شياطين حمام و نوره را ترتيب دادند، پيش از آن حمام و نوره نبود. پس بلقيس به حمام رفته تنوير نمود موى او زايل گشت، و در شريعت اسلام سنت شده نوره کشيدن. از حضرت صادق عليه السّلام منقول است هر که پيش از نوره کشيدن اندکى از نوره بردارد و ببويد و بر سر بينى بگذارد و بگويد (صلّى اللّه على سليمان بن داود کما امرنا بالنّورة) او را نوره نسوزاند.
چون بلقيس آيات بينات را مشاهده نمود از حضرت سليمان، قالَتْ رَبِّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي: گفت اى پروردگار من بدرستى که من ستم نمودم بر نفس خود به پرستيدن آفتاب. بنا بقولى چون بلقيس به در قصر آمد و درياچه آب به نظر آورد،
جلد 10 - صفحه 53
گمان کرد سليمان مى‌خواهد او را غرق کند؛ و بعد که از حقيقت آن مطلع شد گفت: بدرستى که من ستم نمودم بر نفس خود به گمان باطل. لکن قول اول شهر است و مؤيد آنست که بعد آن گفت: وَ أَسْلَمْتُ مَعَ سُلَيْمانَ: و اسلام آوردم با سليمان، يعنى به ميامن مصاحبت و موافقت و امداد او بر دست او مسلمان شدم و گردن نهادم، لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ: مر امر خداى را که پروردگار عالميان است در هر چيزى که بندگان خود را به آن امر فرموده از اقسام طاعات.
على بن ابراهيم روايت نموده که بعد از آن سليمان عليه السّلام بلقيس را به عقد خود درآورد.
حضرت صادق عليه السّلام فرمود: از جمله علومى که حق تعالى به سليمان عطا فرموده بود دانستن جميع لغات و زبان مرغان و حيوانات و درندگان بود. چون هنگام جنگ مى‌شد به فارسى سخن مى‌گفت، و در مجلس لشگريان و عمال اهل مملکت به لغت رومى، و با زنان به زبان سريانى و نبطى تکلم، و در محراب عبادت به عربى مناجات مى‌نمود، و چون بر مسند حکومت و قضاوت و ملاقات با ايلچيان متمکن مى‌شد به لغت عبرى سخن مى‌فرمود.