اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قال‌َ يا قَوم‌ِ لِم‌َ تَستَعجِلُون‌َ بِالسَّيِّئَةِ قَبل‌َ الحَسَنَةِ لَو لا تَستَغفِرُون‌َ اللّه‌َ لَعَلَّکُم تُرحَمُون‌َ (46)
فرمود حضرت صالح بآن فريق کفار و مشرکين اي قوم من براي چه طلب تعجيل ميکنيد به بدي بيش از خوبي چرا طلب مغفرت نميکنيد از خداوند متعال، باشد که شما مورد رحمت او واقع شويد.
(قال‌َ يا قَوم‌ِ) قومي بوده کسره بجاي ياء است و تعبير بقوم من چون از يک فاميل و يک سلسله بودند و طرف خطابش هم بآن فريق کافر بوده زيرا فريق مؤمن در تحت اطاعت او بودند و امتثال ميکردند مشمول اينکه آيه نبودند.
(لِم‌َ تَستَعجِلُون‌َ بِالسَّيِّئَةِ قَبل‌َ الحَسَنَةِ) يعني گفتند سيئه طلب عذاب است قبل از طلب رحمت زيرا آنها طلب عذاب کردند وَ قالُوا يا صالِح‌ُ ائتِنا بِما تَعِدُنا إِن کُنت‌َ مِن‌َ المُرسَلِين‌َ.
(اعراف آيه 77) و تعبير از عذاب بسيئه براي اينست که ميفرمايد وَ إِن تُصِبهُم سَيِّئَةٌ بِما قَدَّمَت أَيدِيهِم و نيز ميفرمايد جَزاءُ سَيِّئَةٍ سَيِّئَةٌ مِثلُها (شوري آيه 47 و آيه 38) بعضي گفتند سيئه عتو و سرکشيست چنانچه در حق ثمود ميفرمايد فَعَقَرُوا النّاقَةَ وَ عَتَوا عَن أَمرِ رَبِّهِم
جلد 14 - صفحه 151
(اعراف آيه 38) لکن ظاهر بنظر ميرسد بمناسبت، صدر آيه و ذيل آيه سيئه همان کفر و شرک و معاصي و مخاصمه با اهل حق است و حسنه ايمان و توحيد و اعمال عبادتي و اطاعت خدا و رسول است.
(لَو لا تَستَغفِرُون‌َ اللّه‌َ) دست از شرک و کفر و معاصي برداريد و ايمان آوريد و از خداوند طلب مغفرت کنيد نسبت باعمال گذشته که در خبر داريم
«الاسلام يجب ما قبله»
يعني کفار و مشرکين اگر ايمان آوردند خداوند از تمام تقصيرات آنها در دوره کفر آنها ميگذرد و ميبخشد و ميامرزد بلي اگر حقوق النّاس بگردن آنها است بايد رد کنند تا ترضيه صاحبش را بدست آرند.
(لَعَلَّکُم) براي ترديد نيست بمعني رجاء و اميدواريست.
(تُرحَمُون‌َ) مشمول تفضلات او شويد.