اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قالُوا اطَّيَّرنا بِک‌َ وَ بِمَن مَعَک‌َ قال‌َ طائِرُکُم عِندَ اللّه‌ِ بَل أَنتُم قَوم‌ٌ تُفتَنُون‌َ (47)
گفتند هر بلا و مصيبتي که بما وارد ميشود در اثر شومي تو و کساني که بتو گرويده‌اند است فرمود اينکه بلاها و مصائب از جانب پروردگار است در اثر کفر و شرک و معاصي شما بلکه شما قومي هستيد که بسوء اعمال خود گرفتار ميشويد.
(قالُوا اطَّيَّرنا بِک‌َ وَ بِمَن مَعَک‌َ) طيره فال بد زدن است بخلاف تفأل که فال نيک است و در حديث رفع از پيغمبر (ص) است که فرمود
«رفع عن امتي تسعه»
نه چيز اثرش از امت من برداشته شده
«السهو و النسيان و مالا يطيقون و ما اضطروا اليه و ما استکرهوا عليه و ما لا يعلمون و الطيره و الحسد و الوسوسة في الخلق»
يعني آثارش و مؤاخذه آنها برداشته شده و در حديث است «تفألوا بالخير تجدوه» و طيره را تشأم ميگويند و فال نيک را تفأل مينامند. اينکه قوم ثمود بحضرت صالح گفتند که اينکه ابتلاءات ما از شومي تو و مؤمنين بتو است امروز هم از اينکه تطيرات بسيار است هر بلائي که بهر کس ميرسد ميگويد از شومي قدم فلان است يا شب يکشنبه و چهارشنبه ديدن مريض آمده يا صيحه فلان مرغ است يا اول صبح مقابلش سگ بيايد يا زن بيايد و امثال اينها و اگر نعمتي بآنها برسد از شانس خود ميپندارد.
جلد 14 - صفحه 152
(قال‌َ طائِرُکُم عِندَ اللّه‌ِ) اثر معاصي و طغيان و سرکشي و کفر و شرک و فساد و ظلم و تعدي خود شماها است که خداوند در دنيا و آخرت گرفتارتان ميکند چنانچه ميفرمايد وَ ما أَصابَکُم مِن مُصِيبَةٍ فَبِما کَسَبَت أَيدِيکُم وَ يَعفُوا عَن کَثِيرٍ (شوري آيه 30) و آيات بسيار در قرآن داريم که تمام اينکه بلاهايي که بر امم سابقه نازل شد در اثر کفر و شرک و تکذيب انبياء بوده.
(بَل أَنتُم قَوم‌ٌ تُفتَنُون‌َ) فتنه دو معني دارد هر دو معني در اينجا صادق است يکي به معني فساد چنانچه ميفرمايد وَ الفِتنَةُ أَشَدُّ مِن‌َ القَتل‌ِ (بقره آيه 187) يعني شما قومي هستيد که بسيار فساد ميکنيد و ديگر بمعني افتتان و اختبار و امتحان چنانچه ميفرمايد أَ حَسِب‌َ النّاس‌ُ أَن يُترَکُوا أَن يَقُولُوا آمَنّا وَ هُم لا يُفتَنُون‌َ وَ لَقَد فَتَنَّا الَّذِين‌َ مِن قَبلِهِم الايه (عنکبوت آيه 1) يعني خداوند شما را امتحان ميکند.