آیه ۴۶ سوره نمل

سوره نمل(النمل)، آیه ۴۶ · جزء ۱۹ · صفحه ۳۸۱

قَالَ يَا قَوْمِ لِمَ تَسْتَعْجِلُونَ بِالسَّيِّئَةِ قَبْلَ الْحَسَنَةِ لَوْلَا تَسْتَغْفِرُونَ اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ

(صالح) گفت: «ای قوم من! چرا برای بدی قبل از نیکی عجله می‌کنید (و عذاب الهی را می‌طلبید نه رحمت او را)؟! چرا از خداوند تقاضای آمرزش نمی‌کنید تا شاید مشمول رحمت (او) شوید؟!»

معنی کلمات و عبارات
«السَّیِّئَةِ»: بدی. مراد عذاب خدا است. چرا که قوم صالح می‌گفتند: ای صالح! اگر راست می‌گوئی که تو پیغمبری و عذاب خدا در کمین بزهکاران است، آنچه را که ما را از آن بیم می‌دهی بر سر ما بیاور (نگا: اعراف / ). «الْحَسَنَةِ»: نیکی، مراد رحمت و نعمت حاصل از ایمان به خدا است. «لَوْلا»: این واژه به معنی (هَلاّ) و برای ترغیب و تشویق انجام کار بعد از خود به کار می‌رود.
نزول

سال ۸ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱ - سرزنش ثمودیان از سوى صالح(ع)، به خاطر بدکردارى آنان «قال یقوم لم تستعجلون بالسیّئة قبل الحسنة» استفهام در «لم تستعجلون...» و «لولا تستغفرون» استفهام توبیخى است. ۲ - شتاب ثمودیان در اتخاذ روش هاى نادرست و بدفرجام «لم تستعجلون بالسیّئة قبل الحسنة» ۳ - انجام نیکى ها و پرهیز از بدى ها، یکى دیگر از محورهاى تبلیغى صالح پیامبر(ع) «یقوم لم تستعجلون بالسیّئة قبل الحسنة» ۴ - قرار گرفتن ثمودیان در مشکلات و گرفتارى ها به خاطر گناهان «لولا تستغفرون اللّه لعلّکم ترحمون» از تعبیر «لعلّکم ترحمون» استفاده مى شود که ثمودیان بر اثر گناهان، گرفتار بدبختى و مشکلات شده بودند و بیرون آمدن از آن و جلب رحمت خداوند، نیازمند استغفار بوده است. ۵ - تشویق قوم ثمود از سوى صالح(ع) به استغفار و آمرزش خواهى از خداوند، به جاى شتابورزى در بدى ها «یقوم لم تستعجلون بالسیّئة ... لولا تستغفرون اللّه» ۶ - نقش مؤثر توبه و استغفار در جلب رحمت الهى «لولا تستغفرون اللّه لعلّکم ترحمون» ۷ - تأثیر استغفار، منوط به پذیرش آن از سوى خدا «لولا تستغفرون اللّه لعلّکم ترحمون» واژه «لعلّ» مى رساند که تأثیر توبه و آمرزش خواهى امرى قهرى نیست; بلکه منوط به اراده خدا و پذیرش او است. ۸ - تلاش دلسوزانه صالح(ع) براى رفع گرفتارى ها از قوم خویش و جلب رحمت الهى براى آنان «قال یقوم لم تستعجلون ... لولا تستغفرون اللّه لعلّکم ترحمون»
تفسیر (۸)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۴)
  • استغفار، سبب جلب رحمت الهی+۹ آیه
  • لزوم استغفار مشرکان از شرک خود، توام با توبه و بازگشت به خدا+۶ آیه
  • دعوت پیامبران از مشرکان برای استغفار+۵ آیه
  • امید به رحمت خدا، زمینهساز استغفار
  • لجاجت قوم ثمود، مانع استغفار انان+۱ آیه
  • صالح(علیه السلام) امیدوارکننده قوم خود به رحمت الهی+۱ آیه
  • استغفار مایه امیدواری به رحمت الهی
  • تبلیغ در میان قوم خود، دارای اولویت برای پیامبران+۴ آیه
  • استفاده از تهییج عواطف، در مسیر تبلیغ معارف الهی+۵ آیه
  • اتّهام شوم و بدیمنی قوم ثمود، به صالح پیامبر(علیه السلام)+۱ آیه
  • اتّهام شوم و بدیمنی قوم ثمود، به پیروان صالح(علیه السلام)+۱ آیه
  • ابتلای به بلایا و ازمایشها، عامل تطیّر به دیگران+۳ آیه
  • امتحان ثمود به خیر و شرّ، مورد تذکّر صالح(علیه السلام)+۲ آیه
  • فراخوانی صالح(علیه السلام) از ثمود، برای امرزشطلبی از خداوند+۲ آیه
  • سرزنش صالح(علیه السلام) از ثمودیان به سبب تعجیل در نزول عذاب+۱ آیه
  • توبیخ شدن قوم صالح، به جهت ترک استغفار+۱ آیه
  • شتاب ثمودیان، در نزول عذاب بر خود+۱ آیه
  • شتاب ثمودیان، در اتّخاذ روشهای نادرست و بدفرجام+۱ آیه
  • لجاجت قوم ثمود، مانع استغفار انان+۱ آیه
  • مصایب و مشکلات ثمودیان، کیفر الهی و معلول گناهان خودشان+۲ آیه
  • شتابزدگی قوم ثمود در طلب سیّیه (عذاب الهی)، پیش از حسنه (رحمت الهی)+۱ آیه
  • ناپسند بودن دعا، برای شرّ و عذاب+۱ آیه
  • صالح(علیه السلام)، امیدوارکننده قوم خود به رحمت الهی، در صورت استغفار انان به درگاه خداوند+۱ آیه
  • امیدواری صالح(علیه السلام)، به رحمت خداوند+۱ آیه
  • استغفار، سبب برخورداری از رحمت خداوند+۱۰ آیه
  • گناه، مانع برخورداری انسان از رحمت الهی+۱ آیه
  • سؤال توام با سرزنش صالح(علیه السلام) از شتاب قومش به عذاب الهی و استغفار نکردن از حالت شرک خود+۱ آیه
  • شرور و ناگواریهای زندگی، وسیله ای برای امتحان انسانها+۱ آیه
  • لزوم استغفار از شرک، توام با توبه و بازگشت به خدا+۶ آیه
  • دعوت شدن مشرکان به امرزش خواهی از خدا+۳ آیه
  • امیددهی صالح(علیه السلام) به ثمود، به برخورداری از رحمت الهی در صورت استغفار+۱ آیه
  • جدّی نگرفتن تهدیدهای صالح از سوی قوم ثمود+۲ آیه
  • امیخته بودن دعوتهای صالح(علیه السلام) با تحریک احساسات و عواطف مخاطبان و لحن مهربانانه و محبّت امیز+۶ آیه
  • دعوت صالح(علیه السلام) از ثمودیان برای استغفار و امرزش خواهی از خدا+۲ آیه
  • تلاش صالح(علیه السلام) برای بهره مندی ثمودیان، از رحمت الهی و مصون ماندن انان از عذاب موعود+۱ آیه
  • صالح(علیه السلام)، پیامبری مهربان و دلسوز برای قوم خود+۷ آیه
  • ظلم قوم ثمود، موجب هلاکت و نابودی انان+۲ آیه
  • ظلم و گناه، بنیان برافکن جوامع بشری+۱ آیه
  • شتاب ثمودیان، در اتّخاذ روشهای نادرست و بدفرجام+۱ آیه
  • گناه، عامل تخریب محیط زیست و مایه نابودی بلاد+۲ آیه
  • گناه، موجب تخریب محیط زیست و مایه نابودی سرزمینهای اباد+۲ آیه
  • مُصرّف/ اسماوصفات
  • توبیخ صالح علیه السلام از قوم ثمود، به جهت ترک استغفار و عجله در عذاب+۱ آیه
  • صالح علیه السلام پیامبری دلسوز و مهربان نسبت به قوم خویش+۶ آیه
واژه‌ها