يَأْذَن

تکرارها: ۳

=== قاموس قرآن === (بر وزن عِلم) در قرآن مجید به معنی اجازه ،اِراده، اعلام، اطاعت، و علم بکار رفته، ولی می‏شود گفت که ریشه اذن به معنی اطاعت و علم از اُذُن (بر وزن عُنُق) است که گذشت و ریشه اِذن به معنی اجازه و اراده و اعلام از اِذْن (بروزن عِلم) است. در قاموس هست «اَذِنَ به: عَلِمَ وَ اَذِنَ لَهُ فی الشَّی‏ء: اَباحَهُ لَهُ اَذِنَ اِلَیْهِ وَ لَهُ: اِسْتَمَعَ» بدین طریق می‏بینیم فعل اذن چون با باء متعدی باشد به معنی علم، و چون با لام باشد به معنی اجازه و گوش دادن و چنان چه با الی باشد فقط به معنی استماع و گوش دادن است. در تمام قرآن کریم فقط در سه محلّ با باء متعدی شده است 1 - «فَأْذَنُوا بِحَرْبِ مِنَ اللّهِ وَ رَسُولِه» که گذشت 2- [شوری:21] بنابر آنکه از قاموس نقل شد معنای آیه چنین است، یا برای آنها شریکانی هست به آنها دینی آورده‏اند که خدا نمی‏داند. ولی ارباب تفسیر «یَأذَن» را در آیه شریفه به معنی اجازه گرفته و «ام» را در صدر آیه «بل» معنی کرده‏اند و این بر خلاف متعدی شدن اذن با باء است. 3 - [حج:27] میان مردم حج را اعلام کن. در سایر جاهای قرآن که به معنی اجازه است با لام متعدی شده مثل [توبه:43]. در بعضی از آیات، اذن را اراده و مشیّت معنی کرده‏اند نظیر «فی بُیوتٍ اَذِنَ اللّه اَنْ تُرْفَعَ» یعنی: در خانه‏هائی که خدا اراده فرموده بزرگ و محترم شوند، و نظیر [آل عمران:145] برای هیچ کس نیست که بمیرد جز به اراده خدا. این برای آنست که اذن با اراده یکی است و اراده در مقام از اذن بدهیم. اذان: به معنی اعلام است [توبه:3]، اذان اسلام را از آن جهت اذان گفته‏اند که مؤذن با صدای بلند دخول وقت را اعلام می‏کند، مؤذن یعنی کسی که به ندا و صدای بلند اعلام میکند [اعراف:44]، آذَنَ در کریمه [اعراف:123] و امثال آن به معنی اذن دادن است در مفردات گوید:«اَذِنته بکذا و آذَنْتُهُ» به معنی ارباب تفاسیر نیز چنین گفته‏اند، شاید مراد از مفاعله در اینجا شدّت باشد یعنی پیش از آنکه من اذن قطعی و صریح بدهم به موسی ایمان آورید؟! در کریمه [انبیاء:109] و در کریمه [فصّلت:47] آذَنَ را اعلام معنی کرده‏اند یعنی: اگر از دعوت تو سر پیچیدند بگو: به همه به طور مساوی اعلام کردم. و روز قیامت ندایشان می‏کند: شریکان من کجایند؟ گویند: به تو خبر دادیم که از ما گواهی نیست که بگوید: تو را شریکی هست. فرق این دو آیه با آیه «آذَنَ لَکُمْ» آنست که آن با لام متعدی شده و به معنی اذن دادن است چنانچه از قاموس نقل شد. ولی در این دو آیه ظاهراً باء مقدر است یعنی «آذنتکم بعذاب اللّه علی سواء» و «آذنّاک بانّه ما منّا من شهید» و سابقاً روشن گردید که چون اذن متعدی به باء باشد به معنی علم است. تَأذُّن: به معنی اعلام و اخبار است با قید کثرت و تکرار (قاموس) بنابراین، معنی کریمه [ابراهیم:7] آنست که خدای شما مکرر اعلام کرده که در صورت شکر، نعمت خود را زیاد خواهد فرمود. استیذان: یعنی طلب اذن. [احزاب:13] نا گفته نماند: تمام معانی اُذُن (بر وزن عنق) و اِذْن (بر وزن علم) به معنی اجازه دادن و گوش دادن بر می‏گردد و این دو معنی جامع تمام معانی است .
۰۱۱۳۵۷۹۱۱۱۳۱۵۱۷۱۹۲۱۲۳سال ۱: ۰سال ۲: ۰سال ۳: ۰سال ۴: ۰سال ۵: ۰سال ۶: ۰سال ۷: ۰سال ۸: ۰سال ۹: ۰سال ۱۰: ۰سال ۱۱: ۱سال ۱۲: ۱سال ۱۳: ۱سال ۱۴: ۰سال ۱۵: ۰سال ۱۶: ۰سال ۱۷: ۰سال ۱۸: ۰سال ۱۹: ۰سال ۲۰: ۰سال ۲۱: ۰سال ۲۲: ۰سال ۲۳: ۰
یوسف · ۸۰

فَلَمَّا اسْتَيْأَسُوا مِنْهُ خَلَصُوا نَجِيًّا قَالَ كَبِيرُهُمْ أَلَمْ تَعْلَمُوا أَنَّ أَبَاكُمْ قَدْ أَخَذَ عَلَيْكُم مَّوْثِقًا مِّنَ اللَّهِ وَمِن قَبْلُ مَا فَرَّطتُمْ فِي يُوسُفَ فَلَنْ أَبْرَحَ الْأَرْضَ حَتَّىٰ يَأْذَنَ لِي أَبِي أَوْ يَحْكُمَ اللَّهُ لِي وَهُوَ خَيْرُ الْحَاكِمِينَ

هنگامی که (برادران) از او مأیوس شدند، به کناری رفتند و با هم به نجوا پرداختند؛ (برادر) بزرگشان گفت: «آیا نمی‌دانید پدرتان از شما پیمان الهی گرفته؛ و پیش از این درباره یوسف کوتاهی کردید؟! من از این سرزمین حرکت نمی‌کنم، تا پدرم به من اجازه دهد؛ یا خدا درباره من داوری کند، که او بهترین حکم‌کنندگان است!

شوری · ۲۱

أَمْ لَهُمْ شُرَكَاءُ شَرَعُوا لَهُم مِّنَ الدِّينِ مَا لَمْ يَأْذَن بِهِ اللَّهُ وَلَوْلَا كَلِمَةُ الْفَصْلِ لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ وَإِنَّ الظَّالِمِينَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ

آیا معبودانی دارند که بی‌اذن خداوند آیینی برای آنها ساخته‌اند؟! اگر مهلت معیّنی برای آنها نبود، در میانشان داوری می‌شد (و دستور عذاب صادر می‌گشت) و برای ظالمان عذاب دردناکی است!

نجم · ۲۶

وَكَم مِّن مَّلَكٍ فِي السَّمَاوَاتِ لَا تُغْنِي شَفَاعَتُهُمْ شَيْئًا إِلَّا مِن بَعْدِ أَن يَأْذَنَ اللَّهُ لِمَن يَشَاءُ وَيَرْضَىٰ

و چه بسیار فرشتگان آسمانها که شفاعت آنها سودی نمی‌بخشد مگر پس از آنکه خدا برای هر کس بخواهد و راضی باشد اجازه (شفاعت) دهد!