بَشَرا

تکرارها: ۱۰

مراد از «بشر»، نخستین انسان، یعنی آدم(علیه السلام)است. === قاموس قرآن === در اینجا درباره بشارت و مشتقّات آن و همچنین درباره بشر به معنی انسان توضیح داده خواهد شد. 1- شک نیست که بشر به معنی انسان است ولی همانطور که در انسان گذشت، آدمی را نسبت به فضائل و کمالات و استعدادهایش انسان و نسبت به جسد و ظاهر بدن و شکل ظاهرش بشر می‏گویند. در مفردات گوید: بشره ظاهر پوست بدن و ادمه باطن آنست و به انسان از آن جهت بشر گفته‏اند که پوستش از میان مو آشکار و نمودار است بر خلاف حیوانی که پشم و مو و کرک، پوست بدنشان را مستور کرده است قرآن در هر کجا که انسان جسد و شکل ظاهر مراد بوده‏لفظ بشر آورده است نحو [فرقان:54]، [ص:71]... بنابراین فرموده [فصّلت:6] یعنی مردم از حیث بشریّت برابراند و فرقشان در کمالات و اعمال است. در قاموس بشر را انسان و ظاهر پوست بدن معنی کرده در اقرب الموارد گوید: بَشَرَهْ ظاهرِ پوست، جمع آن بَشَر است. نا گفته نماند کلمه بشر:35 بارو کلمه بشرین) یک بار در قرآن مجید به کار رفته و با مراجعه به المعجم المفهرس خواهیم دید که شکل ظاهر و بدن حاضر از مراد است قطع نظر از فضائل و کمالات. یک بار هم به معنی بشره‏ها و ظاهر پوست بدن آمده نحو [مدثر:29]، نه باقی می‏گذارد و نه ترک می‏کند متغیّر کننده بشره هاست «بَشَر» در آیه شریفه چنان که از اقرب الموارد نقل شده، جمع بشره است. طبرسی در مجمع البیان گوید: بَشَر جمع بشره و آن ظاهر پوست است، انسان را از آن سبب بشر گویند که پوستش ظاهر و مانند حیوانات از پشم و مو و کرک پوشیده نیست. در آیه [یوسف:31]، مراد زنان آن بود که این شکل و قیافه نمی‏توان بشر باشد بلکه فرشته است. 2- [بقره:187]، به زنان نزدیکی نکنید آنگاه که در مساجد معتکف هستید مباشرت بنا بر آنچه شد، رسیدن دو بشره (دو پوست بدن) به هم دیگر است و آن در آیه شریفه کنایه از مقاربت با زنان است چنان که راغب گفته است ابن اثیر در نهایه بعد از نقل حدیثی گوید مراد از مباشرت لمس بدن مرد با بدن زن است... و گاهی از مقاربت اراده کنند. مباشرت به کار نیز از این معنی است. 3- بشارت و بشری به معنی خبر مسرّت بخش است طبرسی و راغب در وجه آن می‏گویند: چون کسی خبر مسرّت بخش را بشنود اثر آن در پوست صورتش آشکار می‏گردد. [آل عمران:126]، خدا آن را برای شما بشارت و خبر شادی بخش قرار داد. [هود:69]، [یوسف:19]، کلمه بشری در این آیات و نظائر آن به معنی خبر مسرّت بخش است. 4- استبشار به معنی طلب شادی و یافتن و یا دانستن چیزی است که شاد می‏کند [آل عمران:170]، درباره کسانی که هنوز به آنها نپیوسته‏اند شادمانند که به آنها خوفی نیست و محزون نمی‏شوند یعنی شهداء از اینکه می‏دانند برای مؤمنان که در دنیا مانده‏اند بیمی و اندوهی در آخرت نیست شادی می‏کنند و از این حقیقت که دانسته‏اند طلب شادی می‏نمایند [حجر:67] اهل مدینه آمدند در حالی که از شنیدن قضیّه میهمانان لوط شادی می‏جستند و شادمان بودند. 5- بشارت در خبر مسرّت بخش و اندوه بخش هر دو به کار رفته است نحو [بقره:25]، و نحو[نساء:138]. طبرسی در ذیل آیه اخیر فرموده: اصل بشارت خبر مسرّت بخشی است که به وسیله آن، شادی در پوست صورت احساس می‏گردد، و در خبر اندوه بخش نیز به کار می‏رود عرب گوید: پاداش و تحیّت تو کتک است. راغب آن را یک نوع استعاره می‏داند. از کلام طبرسی نیز به دست می‏آید که این یک نوع تحکّم است یعنی مژده و پاداش نداری مگر عذاب. 6- بشیر: مژده ده، جمع آن بُشر بر وزن «قُفل» است [فرقان:48]، او کسی است که بادها را پیش از رحمت خود (باران) مّده دهنده فرستاده.
۰۱۲۳۱۳۵۷۹۱۱۱۳۱۵۱۷۱۹۲۱۲۳سال ۱: ۰سال ۲: ۰سال ۳: ۱سال ۴: ۲سال ۵: ۱سال ۶: ۲سال ۷: ۰سال ۸: ۰سال ۹: ۳سال ۱۰: ۰سال ۱۱: ۱سال ۱۲: ۰سال ۱۳: ۰سال ۱۴: ۰سال ۱۵: ۰سال ۱۶: ۰سال ۱۷: ۰سال ۱۸: ۰سال ۱۹: ۰سال ۲۰: ۰سال ۲۱: ۰سال ۲۲: ۰سال ۲۳: ۰
هود · ۲۷

فَقَالَ الْمَلَأُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ قَوْمِهِ مَا نَرَاكَ إِلاَّ بَشَراً مِثْلَنَا وَ مَا نَرَاكَ اتَّبَعَكَ إِلاَّ الَّذِينَ هُمْ أَرَاذِلُنَا بَادِيَ الرَّأْيِ وَ مَا نَرَى لَكُمْ عَلَيْنَا مِنْ فَضْلٍ بَلْ نَظُنُّكُمْ كَاذِبِينَ

اشراف کافر قومش (در پاسخ او) گفتند: «ما تو را جز بشری همچون خودمان نمی‌بینیم! و کسانی را که از تو پیروی کرده‌اند، جز گروهی اراذل ساده‌لوح، مشاهده نمی‌کنیم؛ و برای شما فضیلتی نسبت به خود نمی‌بینیم؛ بلکه شما را دروغگو تصور می‌کنیم!»

یوسف · ۳۱

فَلَمَّا سَمِعَتْ بِمَكْرِهِنَ أَرْسَلَتْ إِلَيْهِنَ وَ أَعْتَدَتْ لَهُنَ مُتَّكَأً وَ آتَتْ كُلَ وَاحِدَةٍ مِنْهُنَ سِكِّيناً وَ قَالَتِ اخْرُجْ عَلَيْهِنَ فَلَمَّا رَأَيْنَهُ أَكْبَرْنَهُ وَ قَطَّعْنَ أَيْدِيَهُنَ وَ قُلْنَ حَاشَ لِلَّهِ مَا هٰذَا بَشَراً إِنْ هٰذَا إِلاَّ مَلَكٌ كَرِيمٌ

هنگامی که (همسر عزیز) از فکر آنها باخبر شد، به سراغشان فرستاد (و از آنها دعوت کرد)؛ و برای آنها پشتی (گرانبها، و مجلس باشکوهی) فراهم ساخت؛ و به دست هر کدام، چاقویی (برای بریدن میوه) داد؛ و در این موقع (به یوسف) گفت: «وارد مجلس آنان شو!» هنگامی که چشمشان به او افتاد، او را بسیار بزرگ (و زیبا) شمردند؛ و (بی‌توجه) دستهای خود را بریدند؛ و گفتند: «منزّه است خدا! این بشر نیست؛ این یک فرشته بزرگوار است!»

حجر · ۲۸

وَ إِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلاَئِكَةِ إِنِّي خَالِقٌ بَشَراً مِنْ صَلْصَالٍ مِنْ حَمَإٍ مَسْنُونٍ

و (به خاطر بیاور) هنگامی که پروردگارت به فرشتگان گفت: «من بشری را از گل خشکیده‌ای که از گل بدبویی گرفته شده، می‌آفرینم.

اسراء · ۹۳

أَوْ يَكُونَ لَكَ بَيْتٌ مِنْ زُخْرُفٍ أَوْ تَرْقَى فِي السَّمَاءِ وَ لَنْ نُؤْمِنَ لِرُقِيِّكَ حَتَّى تُنَزِّلَ عَلَيْنَا كِتَاباً نَقْرَؤُهُ قُلْ سُبْحَانَ رَبِّي هَلْ كُنْتُ إِلاَّ بَشَراً رَسُولاً

یا برای تو خانه‌ای پر نقش و نگار از طلا باشد؛ یا به آسمان بالا روی؛ حتی اگر به آسمان روی، ایمان نمی‌آوریم مگر آنکه نامه‌ای بر ما فرود آوری که آن را بخوانیم! «بگو:» منزه است پروردگارم (از این سخنان بی‌معنی)! مگر من جز انسانی فرستاده خدا هستم؟!

اسراء · ۹۴

وَ مَا مَنَعَ النَّاسَ أَنْ يُؤْمِنُوا إِذْ جَاءَهُمُ الْهُدَى إِلاَّ أَنْ قَالُوا أَ بَعَثَ اللَّهُ بَشَراً رَسُولاً

تنها چیزی که بعد از آمدن هدایت مانع شد مردم ایمان بیاورند، این بود (که از روی نادانی و بی‌خبری) گفتند: «آیا خداوند بشری را بعنوان رسول فرستاده است؟!»

مریم · ۱۷

فَاتَّخَذَتْ مِنْ دُونِهِمْ حِجَاباً فَأَرْسَلْنَا إِلَيْهَا رُوحَنَا فَتَمَثَّلَ لَهَا بَشَراً سَوِيّاً

و میان خود و آنان حجابی افکند (تا خلوتگاهش از هر نظر برای عبادت آماده باشد). در این هنگام، ما روح خود را بسوی او فرستادیم؛ و او در شکل انسانی بی‌عیب و نقص، بر مریم ظاهر شد!

مؤمنون · ۳۴

وَ لَئِنْ أَطَعْتُمْ بَشَراً مِثْلَكُمْ إِنَّكُمْ إِذاً لَخَاسِرُونَ

و اگر از بشری همانند خودتان اطاعت کنید، مسلّماً زیانکارید.

فرقان · ۵۴

وَ هُوَ الَّذِي خَلَقَ مِنَ الْمَاءِ بَشَراً فَجَعَلَهُ نَسَباً وَ صِهْراً وَ كَانَ رَبُّكَ قَدِيراً

او کسی است که از آب، انسانی را آفرید؛ سپس او را نسب و سبب قرار داد (و نسل او را از این دو طریق گسترش داد)؛ و پروردگار تو همواره توانا بوده است.

ص · ۷۱

إِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلاَئِكَةِ إِنِّي خَالِقٌ بَشَراً مِنْ طِينٍ

و به خاطر بیاور هنگامی را که پروردگارت به فرشتگان گفت: «من بشری را از گل می‌آفرینم!

قمر · ۲۴

فَقَالُوا أَ بَشَراً مِنَّا وَاحِداً نَتَّبِعُهُ إِنَّا إِذاً لَفِي ضَلاَلٍ وَ سُعُرٍ

و گفتند: «آیا ما از بشری از جنس خود پیروی کنیم؟! اگر چنین کنیم در گمراهی و جنون خواهیم بود!