سوره دخان(الدخان)، آیه ۳۳ · جزء ۲۵ · صفحه ۴۹۷
وَآتَيْنَاهُم مِّنَ الْآيَاتِ مَا فِيهِ بَلَاءٌ مُّبِينٌ
و آیاتی (از قدرت خویش) را به آنها دادیم که آزمایش آشکاری در آن بود (ولی آنان کفران کردند و مجازات شدند)!
معنی کلمات و عبارات
«الآیَاتِ»: معجزات. دلائل. «بَلآءٌ»: آزمایش.
نزول
سال ۴ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱- ارائه آیات و معجزات از سوى خداوند به بنى اسرائیل، دربردارنده آزمونى آشکار و انکارناپذیر براى ایشان «و ءاتینهم من الأیت ما فیه بلؤا مبین»
۲- انتخاب بنى اسرائیل از میان ملت هاى عصر خویش، براى دریافت آیات الهى و زمینه آزمون بود. «و لقد اخترنهم ...و ءاتینهم من الأیت»
از ارتباط «و آتیناهم» با «اخترناهم»، مى توان استفاده کرد که «آتیناهم» تفسیر و توضیح و تبیین «اخترناهم» است; یعنى، این اختیار و انتخاب، ریشه نژادى و نسلى ندارد; بلکه فلسفه فرهنگى و علمى دارد.
۳- گزینش بنى اسرائیل از سوى خداوند، گزینشى براى آزمایش «و لقد اخترنهم ...و ءاتینهم ... ما فیه بلؤا»
«و آتیناهم» تفسیر و تبیین حقیقت «اخترناهم» است; یعنى، گزینش بنى اسرائیل همین بود که خداوند، آنان را از نظر شرایط فکرى و اجتماعى مستحق آزمایش دانست و زمینه آن را براى آنان فراهم ساخت.
۴- ملت هاى محروم و رنج دیده، داراى زمینه حق پذیرى و گرایش به دین «و لقد اخترنهم ... و ءاتینهم»
با توجه به سیاق آیات پیشین - که فرعونیان را به دلیل رفاه مندى و اسرافگرى، حق ناپذیر و محکوم به هلاکت معرفى کرده است - مى توان علت و انتخاب بنى اسرائیل را براى دریافت آیات و معجزات، محرومیت آنان از رفاه مندى و آمادگى آنان براى حق پذیرى دانست. البته این هم آغاز یک آزمون است; نه امضاى صلاحیت مطلق و بى استثناى آنان.
۵- آزمون هاى الهى در مورد بنى اسرائیل، روشن و خالى از ابهام «بلؤا مبین»
۶- آیات و معجزات الهى براى بنى اسرائیل، داراى اهداف گوناگون از جمله امتحان آنان * «و ءاتینهم من الأیت ما فیه بلؤا مبین»
تعبیر «فیه بلاء»، این احتمال را مطرح مى سازد که هر آیه اى صرفاً بُعد آزمایشى نداشته است.
۷- بیان هلاکت فرعونیان و نجات بنى اسرائیل از سوى خداوند، پیامدار تهدید براى مشرکان و نویدى براى پیامبر(ص) و مؤمنان «و لقد نجّینا بنى إسرءیل ... بلؤا مبین»
با توجه به این که آیات گذشته، در زمینه رویارویى مشرکان و مؤمنان بود; طرح سرگذشت فرعونیان و بنى اسرائیل، پیامدار مطلب یاد شده است.
۸- رهایى از ستم و دستیابى امت ها به پیروزى، مقدمه آزمون آنان از سوى خداوند «و لقد نجّینا بنى إسرءیل ... ما فیه بلؤا مبین»
از ترتب آزمایش بر آزادى بنى اسرائیل، مطلب بالا استفاده مى شود.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۳۳ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹–۵۹ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۳۳ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۳۳ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۳۳ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۳۳ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۳۳ - تفسیر روان جاوید
آیات ۳۰–۴۰ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۳۳
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار نجات از ظلمآثار پیروزی امتهاارائه آیات خدا بر بنی اسرائیلامتحان با آیات خداحق پذیری محرومانفلسفه برگزیدگی بنی اسرائیلوضوح امتحانهای خدااهمیت آیات خداامتحان با معجزهزمینه امتحان امتهافلسفه معجزهزمینه گرایش به دینامتحان بنی اسرائیلمسؤولیت بنی اسرائیلفلسفه قصص قرآنهلاکت فرعونیانبشارت به محمدنجات بنی اسرائیلتهدید مشرکانبشارت به مؤمنانابزار امتحانتاریخ بنی اسرائیلافعال خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۴)
- اقامه معجزات متعدّد به صورت ایات خدا، میان بنیاسراییل+۴ آیه
- وجود ایات روشن الهی در بنیاسراییل+۳ آیه
- ازمونهای الهی درباره بنیاسراییل، روشن و خالی از ابهام+۱ آیه
- امتحان شدن بنیاسراییل با ایات و معجزات الهی
- ایات و معجزات الهی، امتحانی برای بنیاسراییل+۱ آیه
- علم خدا منشا برگزیدگی بنیاسراییل از میان جهانیان و عطای ایات الهی به انان+۲ آیه
- امتحان بنیاسراییل، با ایات (و معجزات) عطا شده به انان+۱ آیه
- عطا شدن ایات روشنگر الهی به بنی اسراییل، از جانب خداوند+۴ آیه
- وقوع معجزات روشن برای بنی اسراییل، از عطایای خدا+۲ آیه
- ازمایش بنی اسراییل با رفاه و اسوده شدن انان با نجات از ستم فرعونیان+۴ آیه
- ارایه معجزه فراوان و متعدد به بنی اسراییل+۵ آیه
- ارایه ایات و معجزات از سوی خداوند به بنی اسراییل، ازمونی اشکار برای ایشان+۱ آیه
- معجزات و دلایل روشن الهی بر خلق، مایه ازمایش انان+۱ آیه
- مُؤتی/ اسماوصفات+۴ آیه