سوره الرحمن، آیه ۸ · جزء ۲۷ · صفحه ۵۳۱
معنی کلمات و عبارات
«أَلاّ تَطْغَوْا ...»: تا این که شما هم سرکشی و تعدی نکنید. چرا که اساس جهان بر ضوابط و قوانین حساب شده بسیار دقیقی است، و شما نیز بخشی از این عالم عظیم بوده و باید معیار و میزان و نظم و نظام در زندگیتان باشد. «الْمِیزَانَ»: مراد موازین و معاییر زندگی فردی و اجتماعی است.
نزول
سال ۴ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - خداوند، خواهان سرنهادن انسان به قوانین عادلانه و به حق زندگى و سرکشى نکردن از آن «ألاّتطغوا فى المیزان»
۲ - حاکمیت توازن بر کل ساختار جهان، درس آموز آدمیان در پایبندى به موازین و معیارهاى الهى «و وضع المیزان . ألاّتطغوا فى المیزان»
از ارتباط این آیه با «وضع المیزان» و نیز با آیات پیشین استفاده مى شود که خداوند همه چیز را به حساب و بر اساس موازین آفرید، تا آدمى نیز از آن درس گیرد و پایبند موازین باشد.
۳ - زندگى انسان ها، چونان نظام طبیعت، وابسته به رعایت موازین و معیارها «و وضع المیزان . ألاّتطغوا فى المیزان»
از ارتباط این آیه با آیات پیشین استفاده مى شود: چنانچه وجود موازین در نظام جهان، عامل ثبات و پایدارى آن است و بى حسابى و بى قانونى به انهدام آن منتهى مى شود، زندگى انسان نیز متکى به رعایت معیارها است.
۴ - کتاب موزون طبیعت، راهنماى انسان در صحنه عقیده و عمل * «و وضع المیزان . ألاّتطغوا فى المیزان»
برداشت یاد شده با توجه به این نکته است که خداوند، براى رهنمون ساختن انسان ها به عقیده توحیدى، نظام دارى و قانون مندى خورشید، ماه و... را به آنان یادآور شده است. هم چنین حاکمیت «میزان» بر هستى را، درسى براى پایبندى عملى آنها به موازین قرار داده است.
۵ - توصیه به دور نشدن از قوانین و موازین عادلانه در زندگى، برخوردار از جایگاهى ویژه در بین توصیه ها و آموزه هاى الهى و قرآنى «ألاّتطغوا فى المیزان»
مطلب یاد شده با توجه به این نکته است که سفارش به دور نشدن از قوانین و موازین عادلانه، نخستین توصیه الهى در این سوره قرار گرفته است.
۶ - همه موجودات، ناگزیر از اطاعت خداوند و تنها انسان داراى حق انتخاب آگاهانه «و النجم و الشجر یسجدان ... و وضع المیزان . ألاّتطغوا فى المیزان»
خداوند، در آیات پیشین «نجم» و «شجر» را تسلیم بى چون و چراى فرمان حق شمرده و هستى را مسخر قوانین دانسته است; اما تنها از انسان مى خواهد که خود با اختیار و انتخاب سر بر آستان معیارها بساید.
تفسیر (۷)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار اعتدال طبیعتاعتدال در آفرینشاهمیت قانونمندی زندگیجبر موجوداتزمینه اصلاح عملعبرت از قانونمندی آفرینشنظم طبیعتقانونمندی طبیعتحق انتخاباهمیت اجتناب از طغیاناهمیت اعتدال در زندگیزمینه تصحیح عقیدهانقیاد موجوداتاهمیت عدالتویژگیهای انسانتعالیم قرآناختیار انسانعوامل هدایتعوامل عبرتتوصیه های خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۶)
- ترازو، وسیلهای برای سنجش و میزان در تجارت+۹ آیه
- رعایت عدالت و انصاف در سنجش، دلیل قرار دادن ترازو برای انسانها از جانب خدا+۲ آیه
- لزوم رعایت کامل عدل در سنجش اشیا، به هنگام داد و ستد+۳ آیه
- حرمت کمفروشی و کم نهادن سهم طرف مقابل، در مبادلات اقتصادی+۴ آیه
- رعایت عدالت در سنجش، دلیل قرار دادن ترازو از جانب خدا+۲ آیه
- لزوم رعایت کامل عدل در سنجش اشیا، هنگام داد و ستد+۳ آیه
- حرمت کم فروشی و کم نهادن سهم طرف مقابل، در مبادلات اقتصادی+۴ آیه
- حرمت کم فروشی+۷ آیه
- نهی خداوند از خسران به دیگران، هنگام توزین+۱ آیه
- خداوند، خواهان سر نهادن انسان به قوانین عادلانه و اجتناب از طغیان بر ضدّ موازین و معیارهای الهی
- سودجویی، زمینه عدم اجرای عدالت در مبادلات اقتصادی و مالی+۴ آیه
- عدالت، اصلی مهم در نظام اقتصادی و مالی اسلام+۳ آیه
- قرار دادن ترازو برای انسانها از اثار عدالت خدا+۲ آیه
- لزوم مراعات عدل و قسط، در معاملات+۷ آیه
- کم فروشی، از محرّمات الهی+۹ آیه
- لزوم رعایت کامل عدالت در سنجش اشیا، هنگام داد و ستد+۹ آیه