سوره زمر(الزمر)، آیه ۲۸ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۶۱
قُرْآنًا عَرَبِيًّا غَيْرَ ذِي عِوَجٍ لَّعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ
قرآنی است فصیح و خالی از هر گونه کجی و نادرستی، شاید آنان پرهیزگاری پیشه کنند!
معنی کلمات و عبارات
«قُرْآناً عَرَبِیّاً»: قرآنی که به زبان عربی است. قرآنی که فصیح و رسا است. (قُرْآناً) حال مؤکّده (الْقُرْآنِ) است. واژه (عَرَبِیّاً) به معنی عربی یا فصیح است. «عِوَجٍ»: کژی و نادرستی. مراد این است که قرآن هم از لحاظ قوانین دستوری، و هم از نظر محتوا و معانی، نقص و عیبی ندارد (نگا: کهف / .
نزول
سال ۱۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۹ رویداد)
- هجرت پیامبر از مکه به مدینهمرتبط با نزول
۱ هجرت · مکه - مدینه - اجازه جهاد دفاعیمرتبط با نزول
13 بعثت · مدینه - جنگ بدرمرتبط با نزول
۲ هجرت · بدر - پیمان برادری میان مهاجران و انصار
13 بعثت · مدینه - اختفا در غار ثور هنگام هجرت
13 بعثت · غار ثور، نزدیک مکه - تدوین پیماننامه مدینه
13 بعثت · مدینه - نخستین نماز جمعه در رانونا
13 بعثت · بنی سالم / مدینه - بنای مسجد قبا
13 بعثت · قبا، نزدیک مدینه - پیمان دوم عقبه
13 بعثت · عقبه، منی
نکات آیه
۱ - قرآن، نام کتاب نازل شده بر پیامبر اسلام(ص) «قرءانًا»
۲ - قرآن، در قالب زبان عربى نازل شد. «قرءانًا عربیًّا»
۳ - آموزه هاى قرآن، گویا، رسا و قابل فهم براى همه انسان ها است. «قرءانًا عربیًّا»
«عربىّ» به معناى سخن فصیح و روشن است. بنابراین لازمه عربى بودن قرآن،گویایى و رسا و قابل فهم بودن آن است.
۴ - قرآن، بهترین، گویاترین و شفاف ترین سخن براى پنددهى و درس آموزى «اللّه نزّل أحسن الحدیث ... لعلّهم یتذکّرون . قرءانًا عربیًّا»
۵ - مبرّا بودن قرآن از هرگونه انحراف، کجى، اختلاف و تضاد «قرءانًا عربیًّا غیر ذى عوج»
«عوج» به معناى کجى و انحراف است، این واژه در مواردى به کار مى رود که با فکر و بصیرت شناخته مى شود، نه با حواس ظاهرى. ازاین رو مفسران گفته اند: مقصود از آن در آیه شریفه - با توجه به تنکیر آن و بودنش در سیاق نفى - هرگونه کجى و انحراف در معانى و پیام هاى قرآن و یا اختلاف و تضاد در آنها است.
۶ - نقش تعیین کننده فصاحت و بلاغت و شفافیت بیان، در هدایت و تربیت انسان ها «قرءانًا عربیًّا غیر ذى عوج»
۷ - پدید آمدن روح تقواپیشگى در انسان ها، از اهداف نزول قرآن «قرءانًا ... لعلّهم یتّقون»
۸ - تأثیرپذیرى از قرآن و پدید آوردن روح تقواپیشگى در سایه تعلیم آن، در گرو وجود زمینه هاى لازم و شایستگى هاى بایسته است. «قرءانًا ... لعلّهم یتّقون»
۹ - بیدارى و روح پندپذیرى، زمینه ساز تقواپیشگى است. «لعلّهم یتذکّرون ... لعلّهم یتّقون»
برداشت یاد شده از تقدم ذکرى تذکر بر تقواپیشگى به دست مى آید.
۱۰ - بیدارى، پندپذیرى و دستیابى به تقواپیشگى، براى تمامى انسان ها - از همه طیف هاى فکرى و اجتماعى - میسر و ممکن است. «لقد ضربنا للناس فى هذا القرءان من کلّ مثل لعلّهم یتذکّرون ... لعلّهم یتّقون»
تفسیر (۷)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار بلاغتقرآن و ناهماهنگیآثار فصاحتزبان قرآنزمینه عبرت پذیریآثار عبرت پذیریآثار تنبهبلاغت قرآنبهترین سخنزمینه تنبهآثار استعدادزمینه تربیتفصاحت قرآنکتاب آسمانی محمدزمینه فهم قرآناستعدادهای انسانعبرت از قرآنعربیت قرآنفلسفه نزول قرآنتنزیه قرآنسهولت فهم قرآنفضیلت قرآنوضوح قرآنزمینه تقوااهمیت تقوازمینه هدایتویژگیهای قرآن
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۱)
- توجّه به مثالهای قران، زمینهساز تقواپیشگی از ناحیه مردم+۱ آیه
- معارف قران، زمینهای برای تحصیل تقوا+۴ آیه
- نزول قران، در قالب زبان عربی+۶ آیه
- نزول قران به زبان عربی، به جهت روی اوردن مردم عرب به تقوا
- قران، دارای گویش عربی، بدون هیچ گونه انحراف و کژی
- قران، بهترین سخن نازل شده از ناحیه خداوند+۱ آیه
- قران، بهترین سخن نازل شده از ناحیه خداوند+۱ آیه
- قران، کتابی نازل شده بر پیامبر(صلی الله علیه واله) به زبان عربی+۹ آیه
- توجه به مثالهای قران، زمینه ساز تقوا پیشگی از سوی مردم+۱ آیه
- تعالیم قران، زمینه ای برای تحصیل تقوا+۲ آیه
- موعظه، مایه امید به پرهیز از بدیها+۳ آیه